Αrt2550 Κυριακή 5 Μαρτίου 2017
ΣΑΧ! Αιχμαλωσίες, απώλειες και παθήματα Αρχόντων (ΜΕΡΟΣ Γ’)
Writen by Team Unpoliticalgr
ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΠΟΥΑΤΙΕ
Γράφει ο Γιώργος Π. Μουρούτσος.
Ο γαλλικός ιπποτισμός απεικονίζεται επίσης άριστα στην πολύνεκρη μάχη του Πουατιέ, που διεξήχθη στις 19 Σεπτεμβρίου του 1356, στη μορφή του βασιλέως Ιωάννη του Β' του «Καλού», ο οποίος εστάθη αντιμέτωπος με τον «Μαύρο Πρίγκηπα» γιο του Εδουάρδου Γ’ της Αγγλίας. Το Σάββατο 17 Σεπτεμβρίου οι Γάλλοι είχαν εγκλωβίσει τους εχθρούς τους, αλλά δεν θέλησαν να χύσουν χριστιανικό αίμα την παραμονή της «Ημέρας Του Κυρίου».
Η διήμερη αυτή αναβολή της μάχης έδωσε την ευκαιρία στους κατά κύριο λόγο «τηλεμάχους» και αδίστακτους Άγγλους να οργανώσουν ένα «σκηνικό μάχης» παρόμοιο με αυτό του Κρεσύ. Και πάλιν οι αδιόρθωτοι Γάλλοι ιππότες, μαχόμενοι σε βαλτώδες έδαφος. απέναντι στις καλά προετοιμασμένες εχθρικές ενέδρες, εξοντώθηκαν από τους Άγγλους και τους Γασκώνους τοξότες του κόμη Ιωάννη ντε Γκραγύ. Ο Γάλλος βασιλιάς, σχεδόν τυφλός, εκαθοδηγείτο από τον μικρό γιο του, τον 14χρονο Φίλιππο, μετέπειτα δούκα της Βουργουνδίας (γνωστό ως «Τολμηρό»), ο οποίος κατά τις συγκρούσεις τού υπεδείκνυε «Πατέρα, φυλαχθείτε οπό αριστερά!», «Φυλαχθείτε από δεξιά!»
Οταν το άλογο του βασιλιά τοξεύθηκε, ο ίδιος βρέθηκε αιχμάλωτος μαζί με αρκετούς επιζήσαντες ιππότες του. Η υπόσχεσή του προς καταβολή λύτρων ύψους 3 εκατομμυρίων χρυσών σκούδων, επέφερε την απελευθέρωσή του. Η άρνησή του όμως να συγκεντρώσει το ποσό αφαιμάσσοντας τους ταλαίπωρους από την αγγλική λαίλαπα υπηκόους του, αλλά και η επιθυμία του να φανεί άξιος τηρητής της ιπποτικής του τιμής, τον ώθησαν να επιστρέψει στην Αγγλία, όπου και απέθανε αιχμάλωτος το 1364.
Παρόλο αυτά αξίζει να σημειωθεί ότι, η προσπάθεια που καταβλήθηκε ώστε να συγκεντρωθούν τα λύτρα οδήγησε το 1360 στην κοπή του χρυσού νομίσματος με την ονομασία «franc» (φράγκο ήτοι «ελευθέριον»). Το νόμισμα αυτό, γνωστό στους νομισματολόγους ως «Franc a cheval» επειδή απεικονίζει τον Ιωάννη έφιππο, υπήρξε ο ανάδοχος του εθνικού νομίσματος της Γαλλίας μέχρι τον 17ο αιώνα και από το 1799 μέχρι σήμερα.
Όμως και ένας άλλος εκτός Γαλλίας εστεμμένος αιχμάλωτος επέστρεψε στην αιχμαλωσία μη έχοντας κατορθώσει να εκπληρώσει τους όρους της απελευθερώσεώς του. Πρόκειται για τον βασιλέα της Γερμανίας (1314·1326) και δούκα της Αυστρίας (από το 1308) Φρειδερίκο τον Γ', τον «Ωραίο». Η περίπτωσή του κάλλιστα θα μπορούσε να αποτελέσει και θέμα κωμωδίας παρεξηγήσεων. Το εκλεκτορικό σύστημα, που σταδιακά ανέδειξε τους Αψβούργους σε βασιλεύουσα δυναστεία της Γερμανίας, στην ισχυρότερη ίσως εμπλοκή του προκάλεσε τα γεγονότα της περίπτωσης που εξετάζουμε.
Μετά από τον απροσδόκητο θάνατο του βασιλέως Ερρίκου του Ζ' το 1313, η ασυνεννοησία και η διαμάχη των εκλεκτόρων οδήγησαν σε δύο χωριστές βασιλικές εκλογές. Στις 19 Οκτωβρίου 1314 τέσσερις εκλέκτορες συνήλθαν στο Ζαξενχάουζεν εκλέγοντες τον Φρειδερίκο βασιλιά. Στις 25 Νοεμβρίου ο αρμόδιος αρχιεπίσκοπος της Κολωνίας τον έχρισε σε λάθος πόλη. Αντί του Άαχεν (Αιξ λα Σαπέλ) η στέψη του έγινε στην Βόννη. Στις 20 Οκτωβρίου όμως πέντε εκλέκτορες εξέλεξαν τον Λουδοβίκο τον Δ' της Βαυαρίας, ο οποίος εστέφθη αυθημερόν στην σωστή πόλη, στο Άαχεν, αλλά από αναρμόδιο ιερωμένο, τον αρχιεπίσκοπο της Μαγεντίας (Μάϊντς). Οκτώ χρόνια διήρκεσε· σε ο αιματηρότατος πόλεμος που ξέσπασε ανάμεσα στις παρατάξεις των δύο αντικανονικά εκλεγμένων βασιλέων. Το στρατεύματα τους συγκρούστηκαν αποφασιστικά στη μάχη του Μύλντορφ της Βαυαρίας στις 28 Σεπτεμβρίου 1322. Ο Φρειδερίκος υπήρξε ο «μέγας ηττημένος» της μάχης και βρέθηκε αιχμάλωτος του ανταπαιτητή του και εξαδέλφου του. Μετά οπό τρία χρόνια αιχμαλωσίας απελευθερώθηκε έχοντας αναγνωρίσει το στέμμα του νικητή του και έχοντας υποσχεθεί να κατασιγάσει την υφισταμένη αναταραχή. Το τελευταίο δεν έγινε κατορθωτό και έτσι ο Φρειδερίκος πιστός στην τιμή του. (παρ' ότι ο ίδιος ο πάπας τον απάλλαξε από τον όρκο του), επέστρεψε στη φυλακή. Βεβαίως μπορούμε να ειπούμε «τέλος καλό όλο καλά», αφού τον Σεπτέμβριο του 1325 ο Λουδοβίκος τον ανακήρυξε συγκυβερνήτη του
Ο ιπποτισμός δεν θα μπορούσε να βρει εντυπωσιακότερο τέλος στον άχαρο 16ο αιώνα, παρά στο πρόσωπο του ιππότη βασιλέως Φραγκίσκου Α' του Μεγάλου, συμφώνως προς τους Γάλλους ρομαντικούς, αυτού που μετά τον θρίαμβο του Μαρινιάνο γονάτισε μπροστά στον περίφημο ιππότη Μπαγιάρ (ο οποίος ως λοχαγός του είχε διακριθεί στην μάχη) και του ζήτησε να τον χρίσει ιππότη.
Στις 13 και 14 Σεπτεμβρίου 1515 η στρατιωτική αφρόκρεμα της Ευρώπης, από την μια οι θεωρούμενοι ως αήττητοι Ελβετοί του δούκα Μαξιμιλιανού Σφόρτσα, και από την άλλη οι Γάλλοι ιππότες υπό τον ίδιο τον Φραγκίσκο και οι ευρισκόμενοι στην υπηρεσία της συμμάχου του Βενετίας Ελληνοαλβανοί «Στραντιότι» υπό τον περίφημο Μερκούριο Μπούα, συγκρούστηκαν στο Μαρινιάνο. Ο Φραγκίσκος βρέθηκε κυκλωμένος από τους Ελβετούς λογχοφόρους. Η συμβολή των παροξυντικά γενναίων «Στραντιότι» οδήγησε στην άμεση σφαγή 4.000 Ελβετών, οι οποίοι για πρώτη φορά ετράπησαν σε φυγή στο «πεδίον μάχης». Ωστόσο η συνθήκη που ακολούθησε περιέργως ήταν αυτή που επί αιώνες εξασφάλισε την περίφημη ελβετική μισθοφορική φρουρά των Γάλλων Βασιλέων.
Ο Φραγκίσκος προδομένος από τους φίλους του και με άσβεστο μίσος κατά του μεγάλου Αψβούργου αντιπάλου του, του αυτοκράτορος Καρόλου του Ε', συγκρούστηκε μαζί του στις 24 Φεβρουαρίου 1525 σε μια «μάχη εξοντώσεως» στην Παβία. Άρρωστος από σύφιλη που του έφθειρε το σώμα και τον νου. Πάντοτε επικεφαλής και μπροστάρης στην σύγκρουση η οποίο αφάνισε όλο του το στρατό (28.000 Γάλλους), τραυματίστηκε βαριά και συνελήφθη. Μετά από φυλάκιση ενός έτους υπέγραψε την συμφωνία που του ζητούσε ο Κάρολος, υποσημειώνοντας ότι ο λόγος και η υπογραφή ενός εγκαθείρκτου βασιλέως δεν έχουν καμία αξία. Το μίσος του κατά των Αψβούργων τον τρέλαινε πιο πολύ και από την τότε ανίατη αρρώστια (απότοκο συμμετοχής του στην ζωή του στρατοπέδου και στα ξεδιάντροπα όργια των κοντοτιέρων του). Μέσα από παράλογες πράξεις και σπατάλες, προκειμένου να βλάψει τον μεγάλο του εχθρό, δεν δίστασε να είναι ο πρώτος μιας ελεεινής σειράς Ευρωπαίων που ευνόησαν τους Τούρκους (και ευνοήθηκαν) διά των περιφήμων «διομολογήσεων»
Μια από τις αγριότερες μεσαιωνικές δυναστικές συγκρούσεις ήταν αναμφίβολα αυτή ανάμεσα στους Ανδηγαυούς (Ανζού) και τους Σουηβούς (Χόχενστάουφεν) διεκδικητές της Ιταλίας. Ο Κονράδος Ε', γνωστός τότε και ως Κορραδίνος (1252-1268), υπήρξε ο τελευταίος βασιλεύς της σουηβικής δυναστείας των Χόχενστάουφεν στην Ιταλία. Στα επόμενα χρόνια των φοβερών για την αγριότητά τους συγκρούσεων Γουέλφων και Γιβελίνων βρέθηκε αντιμέτωπος με τον Κάρολο τον Ανδηγαυικό. [Οι Γουέλφοι και οι Γι6ελίνοι ήταν οι δύο πολιτικές παρατάξεις που δέσποσαν στην Ιταλία οπό τον 12ο ως τον 14ο αιώνα. Οι πρώτοι ονομάσθηκαν έτσι από τον γερμανικό οίκο Βελφ που υπήρξε διεκδικητής του αυτοκρατορικού θρόνου. Οι δεύτεροι από το φρούριο Βάϊμπλιγκεν του οίκου Χόχενστάουφεν. Με επίκεντρο την Φλωρεντία και επέκταση στις άλλες ιταλικές πόλεις-κράτη, μετά και από την εξάλειψη των Χόχενστάουφεν, κατέληξαν οι μεν Γουέλφοι να απηχούν την πολιτική του ανδηγαυικού οίκου και της παπο-τοσκανικής συμμαχίας, οι δε Γιβελίνοι τους νοσταλγούς της Αυτοκρατορίας (Δάντης, Καβαλκάντι κλπ.). Η μεταφορά της παπικής έδρας στην Αβινιόν (νέα «Βαβυλώνιος Αιχμαλωσία») και η μετατόπιση του αυτοκρατορικού ενδιαφέροντος από την Ιταλία έθεσε κατ' ουσίαν τέρμα στην υπόσταση των παρατάξεων αυτών.]
Το οριστικό ξεκαθάρισμα των λογαριασμών Κονράδου - Καρόλου επήλθε στις 23 Αυγούστου του 1268. Προηγουμένως ο Κορραδίvος είχε σαρώσει την Ιταλία και είχε λεηλατήσει τους θησαυρούς της Ρώμης, γεμίζοντας τις καρδιές των Γιβελίνων με ελπίδες και υπερηφάνεια.
‘Όμως στην μάχη του Ταλιακότσο, στις όχθες του Σάλτο, σε μια μάχη ιδιαίτερα σημαντική για τους μισθοφορικούς στρατούς των κοντοτιέρων της εποχής, υπέστη ολοκληρωτική καταστροφή. Η σύγκρουση άρχισε με μια πράξη απολύτως ασύμβατη με την εξιδανικευένη μορφή που οι μετέπειτα ιστορικοί σχηματοποίησαν για τον νεαρό μονάρχη. Διέταξε να δολοφονηθεί ο αιχμάλωτός του στρατάρχης Τζιοβάνι ντε Μπραϋσέλβε.
Ο στρατός του Καρόλου υστερούσε σημαντικά σε αριθμό. Είχε παρατάξει συμπαγώς τους Προβηγκιανούς και τους Γουέλφους συμμάχους του. Πίσω ήσαν οι Γάλλοι υπό την διοίκηση του στρατηγού Ερρίκου ντε Κουζάνς. 0 βασιλιάς Κάρολος, πάντα προσεκτικός στάθηκε ανάμεσα στην εφεδρική δύναμη και στους 800 ιππότες του, επικεφαλής των οποίων ήταν ο ηλικιωμένος βαρώνος Εράρ ντε Βαλερύ, «μαρεσάλος» της Καμπανίας, που μόλις είχε επιστρέψει από τις Σταυροφορίες. Στην πρώτη φάση της μάχης οι Σουηβοί, οι Ισπανοί του κοντοτιέρου Αρρίγκο ντι Καστίλια ανέτρεψαν τους Προβηγκιανούς που είχαν περάσει τον ποταμό. Το ίδιο συνέβη με τη δεύτερη γραμμή, όπου οι Σουηβοί διεισέδυσαν με επικεφαλής τον ίδιο τον Κορραδίνο και τον Φρειδερίκο της Βάδης.
Εδώ πρέπει να επισημανθεί το πόσον η ηθική ακεραιότης του μονάρχη ήταν εξόχως σημαντική σε μια μάχη για το ηθικό του στρατού. Ο Ερρίκος ντε Κουζάνς (Henri de Cusances) φορώντας την λαμπρή μιλανέζικη πανοπλία του Καρόλου βρήκε τον θάνατο μέσα στα στίφη των Γερμανών.
Θριαμβευτικές κραυγές σκέπασαν το πεδίο της μάχης. Τα πάντα παρέλυσαν, ενώ οι Σουηβοί ρίχθηκαν στην λεηλασία και την σκύλευση των νεκρών, βέβαιοι ότι ο θάνατος του βασιλέως είχε κρίνει πια τη μάχη. Τότε ήταν που ο Βαλερύ οδήγησε με αλαλαγμούς τους ασυγκράτητους ιππότες του καταπάνω στο διασκορπισμένο στράτευμα των Σουηβών. Ο Κάρολος, ως τότε καλά κρυμμένος πίσω από ένα ύψωμα, ετέθη επικεφαλής των 800 ιπποτών του και εξόρμησε. Η καταστροφή για τον Κορραδίνο ήταν πλήρης ! Ο ίδιος και οι επιτελείς του διέφυγαν, αλλά ζητώντας άσυλο σε κακόπιστους Ιταλούς φεουδάρχες δεν άργησαν να πέσουν στα χέρια του δαιμόνιου Ανδηγαυού. Στις 29 Οκτωβρίου του 1268 τα κεφάλια τους έπεσαν στην πλατεία της Αγοράς της Νεάπολης. Είχε προηγηθεί μια παρωδία δίκης, πιθανότατα μέθοδος προτιμότερη από τις ωμές δολοφονίες του τελευταίου των Χόχενστάουφεν, Η μάχη του Ταλιακότσο, που απεικονίσθηκε από σπουδαίους χρωστήρες της εποχής, από στρατιωτικής πλευράς υπήρξε μια μικρή αναλαμπή της ισχύος του ιπποτικού στρατεύματος απέναντι στις ανερχόμενες και εξ αποστάσεως μαχόμενες πεζικές δυνάμεις .
Ο χώρος της Βρετανίας δεν είναι ιδιαίτερα πλούσιος σε περιπτώσεις δορυαλώτων μοναρχών. Τόσο η περίπτωση του Ριχάρδου του Λεοντόκαρδου, όσο και του βασιλέως Καρόλου Α', δεν πληρούν τις προϋποθέσεις που θέσαμε. Ο μεν πρώτος συνελήφθη και φυλακίσθηκε αλλά αυτό δεν συνέβη σε μάχη, ο δε δεύτερος συνελήφθη στα πλαίσια του εμφυλίου πολέμου που έφερε την ανατολή του λαμπρού «αστέρα» Ολιθερ Κρόμγουελ.
Δύο ηγεμόνες με το όνομα Δαβίδ και ένας Στέφανος αφορούν τον βρετανικό χώρο. Ο Δαβίδ απ Γκρίφφιθ (Dafydd ap Gruffydd) υπήρξε ο τελευταίος ανεξάρτητος πρίγκιπας της Ουαλίας, που άρχισε τον αγώνα της εθνικής ανεξαρτησίας στις 22 Μαρτίου 1282 κατά των Άγγλων κατακτητών. Μετά από έναν τρομερό ανταρτοπόλεμο οι Άγγλοι, όταν δεν φαινότον άλλη λύση, τον Ιούνιο του 1283 χρησιμοποιώντας προδότες τον συνέλαβαν κατά την διάρκεια μιας μάχης. Το τέλος του ήταν όμοιο με αυτό άλλων εθνικών αγωνιστών της Βρετανίας. Αφού τον απαγχόνισαν τον τεμάχισαν ώστε να μην υπάρχει το λείψανό του, πράγμα που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αγιοποίηση από τον λαό. Πολλούς αιώνες μετά, μάλλον ασεβώς, η βασιλεύουσα αγγλική δυναστεία, απέδωσε τον τίτλο του στους διαδόχους του βρετανικού θρόνου.
Ευτυχέστερος του Ουαλού και του Τραπεζουντίου συνονομάτων του υπήρξε ο βασιλεύς της Σκωτίας Δαβίδ Β' (1324-1371). Κατά τον Εκατονταετή πόλεμο που συνέτριψε ρήμαξε την Γαλλία -χωρίς ωστόσο να ωφελήσει την Αγγλία-, ως σύμμαχος και προστατευόμενος του Γάλλου βασιλέως Φιλίππου του ΣΤ', σε μια κίνηση αντιπερισπασμού κατά των Αγγλων που επολιορκούντο στο Καλαί τους επετέθη αλλά ηττήθηκε στην μάχη του Νέβιλ Κρος στο Ντάραμ, όπου και συνελήφθη. Τα λύτρα που υποσχέθηκε για την απελευθέρωσή του δεν τα κατέβαλε ποτέ. Όμως με τη φιλική του στάση απήλλαξε τους Άγγλους για αρκετά χρόνια από τις ενοχλήσεις των Σκωτσέζων.
Ο 12ος αιών υπήρξε ιδιαιτέρως καταστροφικός για την Αγγλία. Οι επίγονοι του Γουλιέλμου του Κατακτητή, με επικεφαλής τον εγγονό του Στέφανο του Μπλουά, αμφισβήτησαν τον θρόνο της βασίλισσας Ματθίλδης (Μωντ), η οποία είχε παντρευτεί με έναν ευγενή του ανδηγαυικού οίκου. Βλέπουμε και πάλι τον ανδηγαuικό οίκο να πρωταγωνιστεί στην διεκδίκηση ενός θρόνου. Οταν ο Στέφανος ανέτρεψε τη Ματθίλδη (Δεκέμβριος 1135) και την εξόρισε, σύντομα από την κακοδιοίκηση και τις αυθαιρεσίες των Φλαμανδών μισθοφόρων του δημιουργήθηκαν οι προϋποθέσεις για την επάνοδό της στην Αγγλία, συνοδευόμενη από ανδηγαuικές δυνάμεις (1139). Ο επιπόλαιος ιπποτισμός του Στεφάνου έφθασε στο σημείο να στείλει συνοδεία για την υποδοχή της αντιπάλου του και κορυφώθηκε το 1141, όταν στη μάχη του Λίνκολν ηττήθηκε από τους Ανδηγαυούς και αιχμαλωτίσθηκε. Τότε όμως είχε έλθει η σειρά της Ματθίλδης να διαπράξει σφάλματα. Η αλαζονεία της και οι παπικές πιέσεις για ανταλλαγή του Στεφάνου με τον ετεροθαλή αδελφό της Ροβέρτο, κόμητα του Γκλώστερ, έφεραν πάλι τον Στέφανο, ελεύθερο πλέον, σε θέση ισχύος. Μέχρι το 1148, οπότε η Ματθίλδη αναγκάστηκε να εγκαταλείψει για πάντα την Βρετανία, ο εμφύλιος πόλεμος μετέτρεψε την Αγγλία σε ερείπια.
Ας πάμε τώρα σε μια άλλη γωνιά της Ευρώπης, στη μαυριτανική Ισπανία, όπου ένας μεγαλειώδης ουμανιστικός πολιτισμός ευρισκόμενος στο ζενίθ του επρόκειτο να αφανιστεί στα πλαίσια ενός κράτους που βρισκόταν σε απόλυτη παρακμή, όπως συμβαίνει συχνά και παράδοξα στην ιστορία.
Η πτώση της Γρανάδας στους Ισπανούς δυαδικούς μονάρχες, Φερδινάνδο και Ισαβέλλα, σημαδεύεται από την τραγική μορφή του τελευταίου της Νασερίδη ηγεμόνα «Μποαμπντίλ» και έχει για τον ισλαμικό κόσμο την ίδια συναισθηματική αξία με την Αλωση της Πόλεως για τους χριστιανούς. Ο Μουχάμαντ ΙΑ', Μποαμπντίλ για τους Ισπανούς (1482- 1492) σουλτάνος της Γρανάδας, σαν τον ταυτάριθμό του τελευταίο αυτοκράτορα της Πόλης βρέθηκε εγκαταλελειμμένος από τους ομοθρήσκους του να διαφεντεύει μόνο την πανέμορφη και χιλιοτραγοuδισμένη πόλη. Η τελική έφοδος της ισπανικής ιπποσύνης στις 2 Ιανοuαρίοu 1492 τον βρήκε σε απελπιστική θέση. Οταν αντιλήφθηκε ότι κάθε περαιτέρω αντίσταση μόνο σφαγή και συμφορά θα προκαλούσε, παραδόθηκε σε αυτούς και πήρε τον πικρό δρόμο της εξορίας, κλείνοντας έτσι ένα από τα μεγαλύτερα κεφάλαια του παγκόσμιου πολιτισμού. Η θλιβερή του μοίρα ενέπνευσε τον μεγάλο Αμερικανό συγγραφέα Ουάσιγκτον Ερβινγκ να γράψει το αριστούργημά του «The Alhambra», τον Σατωβριάνδο (Φρανσουά-Ωγκύστ-Ρενέ, υποκόμητα ντε Σατωμπριάν) για το υπέροχο «Οι περιπέτειες του τελευταίου Αβενσεράγου» και τον Ζιλμπέρ Σινουέ για το «Ζαφείρι του Θεού».
Οι Ισπανοί είχαν σύντομα την τύχη να καταλύσουν και δύο πανάρχαιες και ισχυρές αυτοκρατορίες στον Νέο Κόσμο, κερδίζοντας μεγάλη δόξα, άφθονο πλούτο και αιώνια ατίμωση. Οσον αφορά στην κατάλυση της αυτοκρατορίας των Αζτέκων και στη δόλια σύλληψη του τελευταίου μονάρχη της Μοντεζούμα από τον Ισπανό «κονκισταδόρ» Φερδινάνδο Κορτέζ, δεν θα γίνει ιδιαίτερη μνεία. Προ του Αταχουάλπα είχε προηγηθεί ο Αζτέκος Μοντεζούμα του Μεξικού, όπου σε μιαν εκπληκτική ιστορική συγκυρία: τρεις αιώνες μετά οι Μεξικανοί του Χουάρεζ, μετά τη μάχη του Κερετάρο, θα εκτελέσουν τον Αψβούργο αυτοκράτορά τους, τον συμπαθή και φιλάνθρωπο Μαξιμιλιανό.
Η περίπτωση του αυτοκράτορος των Ίνκας Αταχουάλπα και της μεταχείρισής του από τους Ισπανούς κονκισταδόρες του Φρανσίσκο Πιζάρο θα στιγματίζει, πιστεύουμε, αιωνίως τόσο τον ισπανικό πολιτισμό, όσο και τη δυτική χριστιανοσύνη. Η αυτοκρατορία των Ινκας ήταν βυθισμένη σε μεγάλη δυναστική κρίση όταν έφθασαν οι Ισπανοί κατακτητές του Πιζάρο, οδηγημένοι από το αλάνθαστο ένστικτό τους στην αναζήτηση χρυσού. Ο αυτοκράτορας Χουάμνα Κάπακ πεθαίνοντας το 1527 άφησε το κράτος κατανεμημένο σε δύο πρίγκηπες, στον νόμιμο διάδοχο Χουασκάρ και στον Αταχουάλπα. Ο πρώτος κυριαρχούσε στο νότιο και στο κεντρικό μέρος της αυτοκρατορίας με την πρωτεύουσα Κούθκο, ενώ ο δεύτερος στο βόρειο με έδρα το Κίτο, πόλη του σύγχρονου κράτους του Ισημερινού και πατρίδα της μητέρας του.
Το 1532 σε μια μάχη κοντά στο Κούθκο, την μεγαλύτερη στα χρονικά των Ίνκας, ο αγαπητός στα στρατεύματα και χαρισματικός Αταχουάλπα κατενίκησε και συνέλαβε τον αδελφό του. Πριν πραγματοποιήσει τη θριαμβευτική του πορεία στην πρωτεύουσα, για κακή του τύχη, απεφάσισε να αναπαυθεί για λίγο καιρό στη λουτρόπολη της Καχαμάρκα, αγαπητό αυτοκρατορικό ενδιαίτημα. Ηταν Νοέμβριος του 1532 όταν για διαφορετικούς λόγους επεσκέφθη την ίδια πόλη ο Πιζάρο με τους λιγοστούς αλλά σιδηρόφρακτους πολεμιστές του. Η φιλική υποδοχή του εντυπωσιασμένου αυτοκράτορα προς τους Ισπανούς επισφραγίστηκε με μιαν εορτή-παγίδα εκ μέρους των Ισπανών. Στις 16 Νοεμβρίου 1532, εν μέσω σφαγής των υπηκόων του, ο αυτοκράτωρ αλυσοδέθηκε από τον Πιζάρο.
Η πράξη αυτή δεν είχε διαφορετικά κίνητρα από εκείνη ενός Αλγερινού πειρατή ή ενός συγχρόνου μαφιόζου απαγωγέα. Ο Πιζάρο εζήτησε από όλη την Αυτοκρατορία λύτρα ικανά να γεμίσουν με χρυσό ένα ολόκληρο δωμάτιο του αυτοκρατορικού ανακτόρου. Είκοσι τέσσερις τόνοι χρυσού απετέλεσαν την πλουσιότερη ίσως ληστρική λεία όλων των εποχών. Η ατιμία όμως δεν είχε ολοκληρωθεί. Με απίθανες κατηγορίες, για στάση κατά του βασιλέως Καρόλου Ε' Ισπανίας, ο δυστυχισμένος Αταχουάλπα καταδικάστηκε να καεί στην πυρά όπως χιλιάδες άνθρωποι στη χριστιανική Ευρώπη. Ο ιερέας του κατακτητή, ο ντε Βαλβέρντε. εντεταλμένος να γνωρίσει τον λόγο του Χριστού στους ειδωλολάτρες, είχε τη φαεινή ιδέα πριν δολοφονήσουν τον Ίνκα να του καταστρέψουν και την ψυχή. Του προσέφεραν αντί για τον αργό και μαρτυρικό θάνατο της πυράς εκείνον της «γκαρότας» - του περιλαιμίου στραγγαλισμού, εφόσον βαπτιζόταν. Ετσι λοιπόν ο …..χριστιανός υπήκοος του Καρόλου Ε' Χουάν ντ' Αταχοuάλπα στραγγαλίστηκε στις 29 Αυγούστου με τον παραδοσιακό ισπανικό τρόπο.
www.fotavgeia.blogspot.com
Writen by Team Unpoliticalgr
ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΠΟΥΑΤΙΕ
Γράφει ο Γιώργος Π. Μουρούτσος.
Ο γαλλικός ιπποτισμός απεικονίζεται επίσης άριστα στην πολύνεκρη μάχη του Πουατιέ, που διεξήχθη στις 19 Σεπτεμβρίου του 1356, στη μορφή του βασιλέως Ιωάννη του Β' του «Καλού», ο οποίος εστάθη αντιμέτωπος με τον «Μαύρο Πρίγκηπα» γιο του Εδουάρδου Γ’ της Αγγλίας. Το Σάββατο 17 Σεπτεμβρίου οι Γάλλοι είχαν εγκλωβίσει τους εχθρούς τους, αλλά δεν θέλησαν να χύσουν χριστιανικό αίμα την παραμονή της «Ημέρας Του Κυρίου».
Η διήμερη αυτή αναβολή της μάχης έδωσε την ευκαιρία στους κατά κύριο λόγο «τηλεμάχους» και αδίστακτους Άγγλους να οργανώσουν ένα «σκηνικό μάχης» παρόμοιο με αυτό του Κρεσύ. Και πάλιν οι αδιόρθωτοι Γάλλοι ιππότες, μαχόμενοι σε βαλτώδες έδαφος. απέναντι στις καλά προετοιμασμένες εχθρικές ενέδρες, εξοντώθηκαν από τους Άγγλους και τους Γασκώνους τοξότες του κόμη Ιωάννη ντε Γκραγύ. Ο Γάλλος βασιλιάς, σχεδόν τυφλός, εκαθοδηγείτο από τον μικρό γιο του, τον 14χρονο Φίλιππο, μετέπειτα δούκα της Βουργουνδίας (γνωστό ως «Τολμηρό»), ο οποίος κατά τις συγκρούσεις τού υπεδείκνυε «Πατέρα, φυλαχθείτε οπό αριστερά!», «Φυλαχθείτε από δεξιά!»
Οταν το άλογο του βασιλιά τοξεύθηκε, ο ίδιος βρέθηκε αιχμάλωτος μαζί με αρκετούς επιζήσαντες ιππότες του. Η υπόσχεσή του προς καταβολή λύτρων ύψους 3 εκατομμυρίων χρυσών σκούδων, επέφερε την απελευθέρωσή του. Η άρνησή του όμως να συγκεντρώσει το ποσό αφαιμάσσοντας τους ταλαίπωρους από την αγγλική λαίλαπα υπηκόους του, αλλά και η επιθυμία του να φανεί άξιος τηρητής της ιπποτικής του τιμής, τον ώθησαν να επιστρέψει στην Αγγλία, όπου και απέθανε αιχμάλωτος το 1364.
Παρόλο αυτά αξίζει να σημειωθεί ότι, η προσπάθεια που καταβλήθηκε ώστε να συγκεντρωθούν τα λύτρα οδήγησε το 1360 στην κοπή του χρυσού νομίσματος με την ονομασία «franc» (φράγκο ήτοι «ελευθέριον»). Το νόμισμα αυτό, γνωστό στους νομισματολόγους ως «Franc a cheval» επειδή απεικονίζει τον Ιωάννη έφιππο, υπήρξε ο ανάδοχος του εθνικού νομίσματος της Γαλλίας μέχρι τον 17ο αιώνα και από το 1799 μέχρι σήμερα.
Όμως και ένας άλλος εκτός Γαλλίας εστεμμένος αιχμάλωτος επέστρεψε στην αιχμαλωσία μη έχοντας κατορθώσει να εκπληρώσει τους όρους της απελευθερώσεώς του. Πρόκειται για τον βασιλέα της Γερμανίας (1314·1326) και δούκα της Αυστρίας (από το 1308) Φρειδερίκο τον Γ', τον «Ωραίο». Η περίπτωσή του κάλλιστα θα μπορούσε να αποτελέσει και θέμα κωμωδίας παρεξηγήσεων. Το εκλεκτορικό σύστημα, που σταδιακά ανέδειξε τους Αψβούργους σε βασιλεύουσα δυναστεία της Γερμανίας, στην ισχυρότερη ίσως εμπλοκή του προκάλεσε τα γεγονότα της περίπτωσης που εξετάζουμε.
Μετά από τον απροσδόκητο θάνατο του βασιλέως Ερρίκου του Ζ' το 1313, η ασυνεννοησία και η διαμάχη των εκλεκτόρων οδήγησαν σε δύο χωριστές βασιλικές εκλογές. Στις 19 Οκτωβρίου 1314 τέσσερις εκλέκτορες συνήλθαν στο Ζαξενχάουζεν εκλέγοντες τον Φρειδερίκο βασιλιά. Στις 25 Νοεμβρίου ο αρμόδιος αρχιεπίσκοπος της Κολωνίας τον έχρισε σε λάθος πόλη. Αντί του Άαχεν (Αιξ λα Σαπέλ) η στέψη του έγινε στην Βόννη. Στις 20 Οκτωβρίου όμως πέντε εκλέκτορες εξέλεξαν τον Λουδοβίκο τον Δ' της Βαυαρίας, ο οποίος εστέφθη αυθημερόν στην σωστή πόλη, στο Άαχεν, αλλά από αναρμόδιο ιερωμένο, τον αρχιεπίσκοπο της Μαγεντίας (Μάϊντς). Οκτώ χρόνια διήρκεσε· σε ο αιματηρότατος πόλεμος που ξέσπασε ανάμεσα στις παρατάξεις των δύο αντικανονικά εκλεγμένων βασιλέων. Το στρατεύματα τους συγκρούστηκαν αποφασιστικά στη μάχη του Μύλντορφ της Βαυαρίας στις 28 Σεπτεμβρίου 1322. Ο Φρειδερίκος υπήρξε ο «μέγας ηττημένος» της μάχης και βρέθηκε αιχμάλωτος του ανταπαιτητή του και εξαδέλφου του. Μετά οπό τρία χρόνια αιχμαλωσίας απελευθερώθηκε έχοντας αναγνωρίσει το στέμμα του νικητή του και έχοντας υποσχεθεί να κατασιγάσει την υφισταμένη αναταραχή. Το τελευταίο δεν έγινε κατορθωτό και έτσι ο Φρειδερίκος πιστός στην τιμή του. (παρ' ότι ο ίδιος ο πάπας τον απάλλαξε από τον όρκο του), επέστρεψε στη φυλακή. Βεβαίως μπορούμε να ειπούμε «τέλος καλό όλο καλά», αφού τον Σεπτέμβριο του 1325 ο Λουδοβίκος τον ανακήρυξε συγκυβερνήτη του
Ο ιπποτισμός δεν θα μπορούσε να βρει εντυπωσιακότερο τέλος στον άχαρο 16ο αιώνα, παρά στο πρόσωπο του ιππότη βασιλέως Φραγκίσκου Α' του Μεγάλου, συμφώνως προς τους Γάλλους ρομαντικούς, αυτού που μετά τον θρίαμβο του Μαρινιάνο γονάτισε μπροστά στον περίφημο ιππότη Μπαγιάρ (ο οποίος ως λοχαγός του είχε διακριθεί στην μάχη) και του ζήτησε να τον χρίσει ιππότη.
Στις 13 και 14 Σεπτεμβρίου 1515 η στρατιωτική αφρόκρεμα της Ευρώπης, από την μια οι θεωρούμενοι ως αήττητοι Ελβετοί του δούκα Μαξιμιλιανού Σφόρτσα, και από την άλλη οι Γάλλοι ιππότες υπό τον ίδιο τον Φραγκίσκο και οι ευρισκόμενοι στην υπηρεσία της συμμάχου του Βενετίας Ελληνοαλβανοί «Στραντιότι» υπό τον περίφημο Μερκούριο Μπούα, συγκρούστηκαν στο Μαρινιάνο. Ο Φραγκίσκος βρέθηκε κυκλωμένος από τους Ελβετούς λογχοφόρους. Η συμβολή των παροξυντικά γενναίων «Στραντιότι» οδήγησε στην άμεση σφαγή 4.000 Ελβετών, οι οποίοι για πρώτη φορά ετράπησαν σε φυγή στο «πεδίον μάχης». Ωστόσο η συνθήκη που ακολούθησε περιέργως ήταν αυτή που επί αιώνες εξασφάλισε την περίφημη ελβετική μισθοφορική φρουρά των Γάλλων Βασιλέων.
Ο Φραγκίσκος προδομένος από τους φίλους του και με άσβεστο μίσος κατά του μεγάλου Αψβούργου αντιπάλου του, του αυτοκράτορος Καρόλου του Ε', συγκρούστηκε μαζί του στις 24 Φεβρουαρίου 1525 σε μια «μάχη εξοντώσεως» στην Παβία. Άρρωστος από σύφιλη που του έφθειρε το σώμα και τον νου. Πάντοτε επικεφαλής και μπροστάρης στην σύγκρουση η οποίο αφάνισε όλο του το στρατό (28.000 Γάλλους), τραυματίστηκε βαριά και συνελήφθη. Μετά από φυλάκιση ενός έτους υπέγραψε την συμφωνία που του ζητούσε ο Κάρολος, υποσημειώνοντας ότι ο λόγος και η υπογραφή ενός εγκαθείρκτου βασιλέως δεν έχουν καμία αξία. Το μίσος του κατά των Αψβούργων τον τρέλαινε πιο πολύ και από την τότε ανίατη αρρώστια (απότοκο συμμετοχής του στην ζωή του στρατοπέδου και στα ξεδιάντροπα όργια των κοντοτιέρων του). Μέσα από παράλογες πράξεις και σπατάλες, προκειμένου να βλάψει τον μεγάλο του εχθρό, δεν δίστασε να είναι ο πρώτος μιας ελεεινής σειράς Ευρωπαίων που ευνόησαν τους Τούρκους (και ευνοήθηκαν) διά των περιφήμων «διομολογήσεων»
Μια από τις αγριότερες μεσαιωνικές δυναστικές συγκρούσεις ήταν αναμφίβολα αυτή ανάμεσα στους Ανδηγαυούς (Ανζού) και τους Σουηβούς (Χόχενστάουφεν) διεκδικητές της Ιταλίας. Ο Κονράδος Ε', γνωστός τότε και ως Κορραδίνος (1252-1268), υπήρξε ο τελευταίος βασιλεύς της σουηβικής δυναστείας των Χόχενστάουφεν στην Ιταλία. Στα επόμενα χρόνια των φοβερών για την αγριότητά τους συγκρούσεων Γουέλφων και Γιβελίνων βρέθηκε αντιμέτωπος με τον Κάρολο τον Ανδηγαυικό. [Οι Γουέλφοι και οι Γι6ελίνοι ήταν οι δύο πολιτικές παρατάξεις που δέσποσαν στην Ιταλία οπό τον 12ο ως τον 14ο αιώνα. Οι πρώτοι ονομάσθηκαν έτσι από τον γερμανικό οίκο Βελφ που υπήρξε διεκδικητής του αυτοκρατορικού θρόνου. Οι δεύτεροι από το φρούριο Βάϊμπλιγκεν του οίκου Χόχενστάουφεν. Με επίκεντρο την Φλωρεντία και επέκταση στις άλλες ιταλικές πόλεις-κράτη, μετά και από την εξάλειψη των Χόχενστάουφεν, κατέληξαν οι μεν Γουέλφοι να απηχούν την πολιτική του ανδηγαυικού οίκου και της παπο-τοσκανικής συμμαχίας, οι δε Γιβελίνοι τους νοσταλγούς της Αυτοκρατορίας (Δάντης, Καβαλκάντι κλπ.). Η μεταφορά της παπικής έδρας στην Αβινιόν (νέα «Βαβυλώνιος Αιχμαλωσία») και η μετατόπιση του αυτοκρατορικού ενδιαφέροντος από την Ιταλία έθεσε κατ' ουσίαν τέρμα στην υπόσταση των παρατάξεων αυτών.]
Το οριστικό ξεκαθάρισμα των λογαριασμών Κονράδου - Καρόλου επήλθε στις 23 Αυγούστου του 1268. Προηγουμένως ο Κορραδίvος είχε σαρώσει την Ιταλία και είχε λεηλατήσει τους θησαυρούς της Ρώμης, γεμίζοντας τις καρδιές των Γιβελίνων με ελπίδες και υπερηφάνεια.
‘Όμως στην μάχη του Ταλιακότσο, στις όχθες του Σάλτο, σε μια μάχη ιδιαίτερα σημαντική για τους μισθοφορικούς στρατούς των κοντοτιέρων της εποχής, υπέστη ολοκληρωτική καταστροφή. Η σύγκρουση άρχισε με μια πράξη απολύτως ασύμβατη με την εξιδανικευένη μορφή που οι μετέπειτα ιστορικοί σχηματοποίησαν για τον νεαρό μονάρχη. Διέταξε να δολοφονηθεί ο αιχμάλωτός του στρατάρχης Τζιοβάνι ντε Μπραϋσέλβε.
Ο στρατός του Καρόλου υστερούσε σημαντικά σε αριθμό. Είχε παρατάξει συμπαγώς τους Προβηγκιανούς και τους Γουέλφους συμμάχους του. Πίσω ήσαν οι Γάλλοι υπό την διοίκηση του στρατηγού Ερρίκου ντε Κουζάνς. 0 βασιλιάς Κάρολος, πάντα προσεκτικός στάθηκε ανάμεσα στην εφεδρική δύναμη και στους 800 ιππότες του, επικεφαλής των οποίων ήταν ο ηλικιωμένος βαρώνος Εράρ ντε Βαλερύ, «μαρεσάλος» της Καμπανίας, που μόλις είχε επιστρέψει από τις Σταυροφορίες. Στην πρώτη φάση της μάχης οι Σουηβοί, οι Ισπανοί του κοντοτιέρου Αρρίγκο ντι Καστίλια ανέτρεψαν τους Προβηγκιανούς που είχαν περάσει τον ποταμό. Το ίδιο συνέβη με τη δεύτερη γραμμή, όπου οι Σουηβοί διεισέδυσαν με επικεφαλής τον ίδιο τον Κορραδίνο και τον Φρειδερίκο της Βάδης.
Εδώ πρέπει να επισημανθεί το πόσον η ηθική ακεραιότης του μονάρχη ήταν εξόχως σημαντική σε μια μάχη για το ηθικό του στρατού. Ο Ερρίκος ντε Κουζάνς (Henri de Cusances) φορώντας την λαμπρή μιλανέζικη πανοπλία του Καρόλου βρήκε τον θάνατο μέσα στα στίφη των Γερμανών.
Θριαμβευτικές κραυγές σκέπασαν το πεδίο της μάχης. Τα πάντα παρέλυσαν, ενώ οι Σουηβοί ρίχθηκαν στην λεηλασία και την σκύλευση των νεκρών, βέβαιοι ότι ο θάνατος του βασιλέως είχε κρίνει πια τη μάχη. Τότε ήταν που ο Βαλερύ οδήγησε με αλαλαγμούς τους ασυγκράτητους ιππότες του καταπάνω στο διασκορπισμένο στράτευμα των Σουηβών. Ο Κάρολος, ως τότε καλά κρυμμένος πίσω από ένα ύψωμα, ετέθη επικεφαλής των 800 ιπποτών του και εξόρμησε. Η καταστροφή για τον Κορραδίνο ήταν πλήρης ! Ο ίδιος και οι επιτελείς του διέφυγαν, αλλά ζητώντας άσυλο σε κακόπιστους Ιταλούς φεουδάρχες δεν άργησαν να πέσουν στα χέρια του δαιμόνιου Ανδηγαυού. Στις 29 Οκτωβρίου του 1268 τα κεφάλια τους έπεσαν στην πλατεία της Αγοράς της Νεάπολης. Είχε προηγηθεί μια παρωδία δίκης, πιθανότατα μέθοδος προτιμότερη από τις ωμές δολοφονίες του τελευταίου των Χόχενστάουφεν, Η μάχη του Ταλιακότσο, που απεικονίσθηκε από σπουδαίους χρωστήρες της εποχής, από στρατιωτικής πλευράς υπήρξε μια μικρή αναλαμπή της ισχύος του ιπποτικού στρατεύματος απέναντι στις ανερχόμενες και εξ αποστάσεως μαχόμενες πεζικές δυνάμεις .
Ο χώρος της Βρετανίας δεν είναι ιδιαίτερα πλούσιος σε περιπτώσεις δορυαλώτων μοναρχών. Τόσο η περίπτωση του Ριχάρδου του Λεοντόκαρδου, όσο και του βασιλέως Καρόλου Α', δεν πληρούν τις προϋποθέσεις που θέσαμε. Ο μεν πρώτος συνελήφθη και φυλακίσθηκε αλλά αυτό δεν συνέβη σε μάχη, ο δε δεύτερος συνελήφθη στα πλαίσια του εμφυλίου πολέμου που έφερε την ανατολή του λαμπρού «αστέρα» Ολιθερ Κρόμγουελ.
Δύο ηγεμόνες με το όνομα Δαβίδ και ένας Στέφανος αφορούν τον βρετανικό χώρο. Ο Δαβίδ απ Γκρίφφιθ (Dafydd ap Gruffydd) υπήρξε ο τελευταίος ανεξάρτητος πρίγκιπας της Ουαλίας, που άρχισε τον αγώνα της εθνικής ανεξαρτησίας στις 22 Μαρτίου 1282 κατά των Άγγλων κατακτητών. Μετά από έναν τρομερό ανταρτοπόλεμο οι Άγγλοι, όταν δεν φαινότον άλλη λύση, τον Ιούνιο του 1283 χρησιμοποιώντας προδότες τον συνέλαβαν κατά την διάρκεια μιας μάχης. Το τέλος του ήταν όμοιο με αυτό άλλων εθνικών αγωνιστών της Βρετανίας. Αφού τον απαγχόνισαν τον τεμάχισαν ώστε να μην υπάρχει το λείψανό του, πράγμα που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αγιοποίηση από τον λαό. Πολλούς αιώνες μετά, μάλλον ασεβώς, η βασιλεύουσα αγγλική δυναστεία, απέδωσε τον τίτλο του στους διαδόχους του βρετανικού θρόνου.
Ευτυχέστερος του Ουαλού και του Τραπεζουντίου συνονομάτων του υπήρξε ο βασιλεύς της Σκωτίας Δαβίδ Β' (1324-1371). Κατά τον Εκατονταετή πόλεμο που συνέτριψε ρήμαξε την Γαλλία -χωρίς ωστόσο να ωφελήσει την Αγγλία-, ως σύμμαχος και προστατευόμενος του Γάλλου βασιλέως Φιλίππου του ΣΤ', σε μια κίνηση αντιπερισπασμού κατά των Αγγλων που επολιορκούντο στο Καλαί τους επετέθη αλλά ηττήθηκε στην μάχη του Νέβιλ Κρος στο Ντάραμ, όπου και συνελήφθη. Τα λύτρα που υποσχέθηκε για την απελευθέρωσή του δεν τα κατέβαλε ποτέ. Όμως με τη φιλική του στάση απήλλαξε τους Άγγλους για αρκετά χρόνια από τις ενοχλήσεις των Σκωτσέζων.
Ο 12ος αιών υπήρξε ιδιαιτέρως καταστροφικός για την Αγγλία. Οι επίγονοι του Γουλιέλμου του Κατακτητή, με επικεφαλής τον εγγονό του Στέφανο του Μπλουά, αμφισβήτησαν τον θρόνο της βασίλισσας Ματθίλδης (Μωντ), η οποία είχε παντρευτεί με έναν ευγενή του ανδηγαυικού οίκου. Βλέπουμε και πάλι τον ανδηγαuικό οίκο να πρωταγωνιστεί στην διεκδίκηση ενός θρόνου. Οταν ο Στέφανος ανέτρεψε τη Ματθίλδη (Δεκέμβριος 1135) και την εξόρισε, σύντομα από την κακοδιοίκηση και τις αυθαιρεσίες των Φλαμανδών μισθοφόρων του δημιουργήθηκαν οι προϋποθέσεις για την επάνοδό της στην Αγγλία, συνοδευόμενη από ανδηγαuικές δυνάμεις (1139). Ο επιπόλαιος ιπποτισμός του Στεφάνου έφθασε στο σημείο να στείλει συνοδεία για την υποδοχή της αντιπάλου του και κορυφώθηκε το 1141, όταν στη μάχη του Λίνκολν ηττήθηκε από τους Ανδηγαυούς και αιχμαλωτίσθηκε. Τότε όμως είχε έλθει η σειρά της Ματθίλδης να διαπράξει σφάλματα. Η αλαζονεία της και οι παπικές πιέσεις για ανταλλαγή του Στεφάνου με τον ετεροθαλή αδελφό της Ροβέρτο, κόμητα του Γκλώστερ, έφεραν πάλι τον Στέφανο, ελεύθερο πλέον, σε θέση ισχύος. Μέχρι το 1148, οπότε η Ματθίλδη αναγκάστηκε να εγκαταλείψει για πάντα την Βρετανία, ο εμφύλιος πόλεμος μετέτρεψε την Αγγλία σε ερείπια.
Ας πάμε τώρα σε μια άλλη γωνιά της Ευρώπης, στη μαυριτανική Ισπανία, όπου ένας μεγαλειώδης ουμανιστικός πολιτισμός ευρισκόμενος στο ζενίθ του επρόκειτο να αφανιστεί στα πλαίσια ενός κράτους που βρισκόταν σε απόλυτη παρακμή, όπως συμβαίνει συχνά και παράδοξα στην ιστορία.
Η πτώση της Γρανάδας στους Ισπανούς δυαδικούς μονάρχες, Φερδινάνδο και Ισαβέλλα, σημαδεύεται από την τραγική μορφή του τελευταίου της Νασερίδη ηγεμόνα «Μποαμπντίλ» και έχει για τον ισλαμικό κόσμο την ίδια συναισθηματική αξία με την Αλωση της Πόλεως για τους χριστιανούς. Ο Μουχάμαντ ΙΑ', Μποαμπντίλ για τους Ισπανούς (1482- 1492) σουλτάνος της Γρανάδας, σαν τον ταυτάριθμό του τελευταίο αυτοκράτορα της Πόλης βρέθηκε εγκαταλελειμμένος από τους ομοθρήσκους του να διαφεντεύει μόνο την πανέμορφη και χιλιοτραγοuδισμένη πόλη. Η τελική έφοδος της ισπανικής ιπποσύνης στις 2 Ιανοuαρίοu 1492 τον βρήκε σε απελπιστική θέση. Οταν αντιλήφθηκε ότι κάθε περαιτέρω αντίσταση μόνο σφαγή και συμφορά θα προκαλούσε, παραδόθηκε σε αυτούς και πήρε τον πικρό δρόμο της εξορίας, κλείνοντας έτσι ένα από τα μεγαλύτερα κεφάλαια του παγκόσμιου πολιτισμού. Η θλιβερή του μοίρα ενέπνευσε τον μεγάλο Αμερικανό συγγραφέα Ουάσιγκτον Ερβινγκ να γράψει το αριστούργημά του «The Alhambra», τον Σατωβριάνδο (Φρανσουά-Ωγκύστ-Ρενέ, υποκόμητα ντε Σατωμπριάν) για το υπέροχο «Οι περιπέτειες του τελευταίου Αβενσεράγου» και τον Ζιλμπέρ Σινουέ για το «Ζαφείρι του Θεού».
Οι Ισπανοί είχαν σύντομα την τύχη να καταλύσουν και δύο πανάρχαιες και ισχυρές αυτοκρατορίες στον Νέο Κόσμο, κερδίζοντας μεγάλη δόξα, άφθονο πλούτο και αιώνια ατίμωση. Οσον αφορά στην κατάλυση της αυτοκρατορίας των Αζτέκων και στη δόλια σύλληψη του τελευταίου μονάρχη της Μοντεζούμα από τον Ισπανό «κονκισταδόρ» Φερδινάνδο Κορτέζ, δεν θα γίνει ιδιαίτερη μνεία. Προ του Αταχουάλπα είχε προηγηθεί ο Αζτέκος Μοντεζούμα του Μεξικού, όπου σε μιαν εκπληκτική ιστορική συγκυρία: τρεις αιώνες μετά οι Μεξικανοί του Χουάρεζ, μετά τη μάχη του Κερετάρο, θα εκτελέσουν τον Αψβούργο αυτοκράτορά τους, τον συμπαθή και φιλάνθρωπο Μαξιμιλιανό.
Η περίπτωση του αυτοκράτορος των Ίνκας Αταχουάλπα και της μεταχείρισής του από τους Ισπανούς κονκισταδόρες του Φρανσίσκο Πιζάρο θα στιγματίζει, πιστεύουμε, αιωνίως τόσο τον ισπανικό πολιτισμό, όσο και τη δυτική χριστιανοσύνη. Η αυτοκρατορία των Ινκας ήταν βυθισμένη σε μεγάλη δυναστική κρίση όταν έφθασαν οι Ισπανοί κατακτητές του Πιζάρο, οδηγημένοι από το αλάνθαστο ένστικτό τους στην αναζήτηση χρυσού. Ο αυτοκράτορας Χουάμνα Κάπακ πεθαίνοντας το 1527 άφησε το κράτος κατανεμημένο σε δύο πρίγκηπες, στον νόμιμο διάδοχο Χουασκάρ και στον Αταχουάλπα. Ο πρώτος κυριαρχούσε στο νότιο και στο κεντρικό μέρος της αυτοκρατορίας με την πρωτεύουσα Κούθκο, ενώ ο δεύτερος στο βόρειο με έδρα το Κίτο, πόλη του σύγχρονου κράτους του Ισημερινού και πατρίδα της μητέρας του.
Το 1532 σε μια μάχη κοντά στο Κούθκο, την μεγαλύτερη στα χρονικά των Ίνκας, ο αγαπητός στα στρατεύματα και χαρισματικός Αταχουάλπα κατενίκησε και συνέλαβε τον αδελφό του. Πριν πραγματοποιήσει τη θριαμβευτική του πορεία στην πρωτεύουσα, για κακή του τύχη, απεφάσισε να αναπαυθεί για λίγο καιρό στη λουτρόπολη της Καχαμάρκα, αγαπητό αυτοκρατορικό ενδιαίτημα. Ηταν Νοέμβριος του 1532 όταν για διαφορετικούς λόγους επεσκέφθη την ίδια πόλη ο Πιζάρο με τους λιγοστούς αλλά σιδηρόφρακτους πολεμιστές του. Η φιλική υποδοχή του εντυπωσιασμένου αυτοκράτορα προς τους Ισπανούς επισφραγίστηκε με μιαν εορτή-παγίδα εκ μέρους των Ισπανών. Στις 16 Νοεμβρίου 1532, εν μέσω σφαγής των υπηκόων του, ο αυτοκράτωρ αλυσοδέθηκε από τον Πιζάρο.
Η πράξη αυτή δεν είχε διαφορετικά κίνητρα από εκείνη ενός Αλγερινού πειρατή ή ενός συγχρόνου μαφιόζου απαγωγέα. Ο Πιζάρο εζήτησε από όλη την Αυτοκρατορία λύτρα ικανά να γεμίσουν με χρυσό ένα ολόκληρο δωμάτιο του αυτοκρατορικού ανακτόρου. Είκοσι τέσσερις τόνοι χρυσού απετέλεσαν την πλουσιότερη ίσως ληστρική λεία όλων των εποχών. Η ατιμία όμως δεν είχε ολοκληρωθεί. Με απίθανες κατηγορίες, για στάση κατά του βασιλέως Καρόλου Ε' Ισπανίας, ο δυστυχισμένος Αταχουάλπα καταδικάστηκε να καεί στην πυρά όπως χιλιάδες άνθρωποι στη χριστιανική Ευρώπη. Ο ιερέας του κατακτητή, ο ντε Βαλβέρντε. εντεταλμένος να γνωρίσει τον λόγο του Χριστού στους ειδωλολάτρες, είχε τη φαεινή ιδέα πριν δολοφονήσουν τον Ίνκα να του καταστρέψουν και την ψυχή. Του προσέφεραν αντί για τον αργό και μαρτυρικό θάνατο της πυράς εκείνον της «γκαρότας» - του περιλαιμίου στραγγαλισμού, εφόσον βαπτιζόταν. Ετσι λοιπόν ο …..χριστιανός υπήκοος του Καρόλου Ε' Χουάν ντ' Αταχοuάλπα στραγγαλίστηκε στις 29 Αυγούστου με τον παραδοσιακό ισπανικό τρόπο.
MONTEZOYMA
Mάχη του Νέβιλ Κρος
Mάχη του Ταλιακότσο
Tagliacozzo
ΑΖΤΕΚΟΙ ΠΟΛΕΜΙΣΤΕΣ
ΑΝΔΡΙΑΣ ΤΟΥ ΚΟΝΡΑΝΤΙΝΟΥ - ΝΕΑΠΟΛΗ, ΝΑΟΣ ΚΑΡΜΕΛΙΤΩΝ
ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΟΥ ΜΠΑΓΙΑΡ
Βασίλισσα Ματθίλδη (Μωντ),
ΓΡΑΝΑΔΑ 1492
Δαβίδ απ Γκρίφφιθ - ΘΥΡΕΟΣ
Δαβίδ Β της Σκωτίας
ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΚΟΡΡΑΔΙΝΟΥ
Ζιλμπέρ Σινουέ
Η ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΟΥΑΛΛΟΥ Dafydd ap Gruffydd
Η μάχη του Ταλιακότσο
ΙΝΚΑ ΠΟΛΕΜΙΣΤΗΣ
ΚΑΡΟΛΟΣ Ο Α' ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΑΣ
ΚΑΡΟΛΟΣ Ο ΑΝΔΗΓΑΥΙΚΟΣ
Κορραδίνος
ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΑΡΙΝΙΑΝΟ
ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΠΟΥΑΤΙΕ
ΜΟΝΤΕΖΟΥΜΑ ΚΑΙ ΚΟΡΤΕΣ
Μποαμπντίλ 1
Μποαμπντίλ 2
Ο ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΜΠΟΑΜΠΝΤΙΛ
Ο ΙΝΚΑ ΑΤΑΧΟΥΑΛΠΑ
Ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ ΠΑΡΑΔΙΔΕΤΑΙ ΣΤΟ ΠΟΥΑΤΙΕ
Ο ΜΑΥΡΟΣ ΠΡΙΓΚΗΠΑΣ ΣΤΟ ΠΟΥΑΤΙΕ
Ο ΠΡΟΘΑΝΑΤΙΟΣ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΚΟΝΡΑΝΤΙΝΟΥ
Ο ΠΡΟΤΥΠΟΣ ΙΠΠΟΤΗΣ ΜΠΑΓΙΑΡ
Ο ΦΡΕΙΔΕΡΙΚΟΣ ΤΗΣ ΒΑΔΗΣ ΠΑΡΑΛΑΜΒΑΝΕΙ ΤΗΝ ΚΕΦΑΛΗ ΤΟΥ ΚΟΝΡΑΝΤΙΝΟΥ
ΟΙΚΗΜΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΛΥΤΡΩΝ ΤΟΥ ΑΤΑΧΟΥΑΛΠΑ
ΟΛΙΒΕΡ ΚΡΟΜΓΟΥΕΛ, ΠΡΩΣΟΠΟΓΡΑΦΙΑ - Samuel Cooper
Ουάσιγκτον Ερβινγκ
Σατωβριάνδος
ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΤΟΥ ΜΠΛΟΥΑ
Φερδινάνδος Κορτέζ
Φρανσίσκο Πιζάρο
Φρειδερίκος Γ', ο «Ωραίος» - Hans Burgkmair
www.fotavgeia.blogspot.com
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου