Η Ξηρασία Πυροδότησε Τον Εμφύλιο Της Συρίας
Η ξηρασία που ξεκίνησε στην ανατολική Μεσόγειο το 1998 και δημιούργησε τις συνθήκες για την έναρξη του καταστροφικού εμφύλιου πολέμου της Συρίας, ήταν η χειρότερη περίπτωση κλιματικής αλλαγής τα τελευταία 900 χρόνια, σύμφωνα με μελέτη της NASA.
Οι επιστήμονες ανέλυσαν την ιστορία της ξηρασίας, εξετάζοντας αρχεία από δαχτυλίδια κορμών δέντρων που υποδεικνύουν την ετήσια βροχόπτωση από το 1100 μέχρι σήμερα.
Η περιοχή που επηρεάστηκε περιλαμβάνει χώρες στη Νότια Ευρώπη και τη Βόρεια Αφρική, και κυρίως στη Μέση Ανατολή.
«Το μέγεθος και η σημασία της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής απαιτεί από εμάς να κατανοήσουμε πραγματικά το πλήρες φάσμα της φυσικής μεταβλητότητας του κλίματος», δήλωσε ο Μπεν Κουκ της NASA.
«Αν εξετάσουμε τα πρόσφατα γεγονότα και αρχίσουμε να βλέπουμε ανωμαλίες που είναι εκτός αυτού του εύρους της φυσικής μεταβλητότητας, τότε μπορούμε να πούμε με κάποια βεβαιότητα ότι αυτό το συγκεκριμένο γεγονός ή αυτή η σειρά γεγονότων προκλήθηκε από τον άνθρωπο», πρόσθεσε.
Η ξηρασία στην περιοχή μεταξύ 1998 και 2012 διήρκεσε περισσότερο από το συνηθισμένο και ήταν 50% πιο ξηρή από την ξηρότερη περίοδο τα τελευταία 500 χρόνια, καθώς και 10% με 20% ξηρότερη από τη χειρότερη ξηρασία από το 1100.
Η ξηρασία, που προκαλείται από αύξηση της θερμοκρασίας, μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλη διατάραξη στην παραγωγή τροφίμων και σε συγκρούσεις για υδάτινους πόρους. Η έλλειψη νερού και η αύξηση του πληθυσμού αποτελούν δύο παράγοντες που αναμένεται να προκαλέσουν και άλλες συγκρούσεις και ανθρωπιστικές κρίσεις κατά τα επόμενα χρόνια. Ο πρόσφατος συριακός εμφύλιος μπορεί να αποδοθεί εν μέρει στην ξηρασία μεταξύ 2007 και 2010, σύμφωνα με αρκετές μελέτες.
Η ξηρασία οδήγησε σε γενικευμένη αποτυχία καλλιεργειών, αφήνοντας χιλιάδες οικογένειες σε αγροτικές περιοχές με οικονομικά προβλήματα. Υπολογίζεται ότι περίπου 1,5 εκατομμύρια άνθρωποι από αγροτικές περιοχές μετακινήθηκαν στα αστικά κέντρα προς αναζήτηση δουλειάς.
Η έλλειψη ικανής κυβερνητικής ανταπόκρισης στην ξηρασία και ο εκτοπισμός των κατοίκων ήταν τα γεγονότα που οδήγησαν σε συγκρούσεις κατά της κυβέρνησης και μεταξύ κοινωνικών, πολιτικών και θρησκευτικών ομάδων, με αποτέλεσμα τον καταστροφικό εμφύλιο πόλεμο και το μεγάλο προσφυγικό κύμα.
Τέσσερα δισ ανθρώπων αντιμέτωπα με την έντονη λειψυδρία
Η λειψυδρία επηρεάζει τα δύο τρίτα του παγκόσμιου πληθυσμού για ένα μήνα κάθε χρόνο και το πρόβλημα είναι πολύ μεγαλύτερο απ’ ό,τι πιστευόταν ως τώρα.
Άνδρες στην Υεμένη επιθεωρούν μια εγκαταλειμμένη βάρκα στο πληγέν από την ξηρασία φράγμα, στα περίχωρα της Sana’a. Η Υεμένη είναι μία από τις περιοχές με τη μεγαλύτερη λειψυδρία.Φωτογραφία: Yahya Arhab/EPA
Του Damian Carrington
Τουλάχιστον δύο τρίτα του παγκόσμιου πληθυσμού, πάνω από 4 δισεκατομμύρια άνθρωποι, ζουν με σοβαρά προβλήματα λειψυδρίας για τουλάχιστον ένα μήνα το χρόνο, σύμφωνα με μία νέα μελέτη.
Φαίνεται ότι η λειψυδρία, μία από τις πιο δύσκολες προσκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπίσει η ανθρωπότητα, είναι πολύ χειρότερη απ’ ότι πιστεύαμε ως τώρα.
Η νέα έρευνα επίσης αποκαλύπτει ότι 500 εκατομμύρια άνθρωποι μένουν σε περιοχές όπου η κατανάλωση νερού είναι διπλάσια από την ποσότητα νερού που ανανεώνεται με τη βροχή, κάθε χρόνο, αφήνοντάς τους εξαιρετικά ευάλωτους, όσο τα υπόγεια αποθέματα νερού μειώνονται χρόνο με το χρόνο.
Πολλοί από αυτούς που μένουν σε μέρη με ευπαθείς υδάτινους πόρους βρίσκονται στην Ινδία και την Κίνα, αλλά υπάρχουν και άλλες περιοχές που είναι επίσης σε σοβαρό κίνδυνο, όπως οι κεντρικές και δυτικές ΗΠΑ, η Αυστραλία και ακόμα και η πόλη του Λονδίνου.
Χάρτης λειψυδρίας. Φωτογραφία: Mekonnen et al.
Αυτά τα προβλήματα αναμένεται να χειροτερέψουν, σύμφωνα με τους ερευνητές, όσο ο πληθυσμός και η κατανάλωση νερού – κυρίως μέσω της κατανάλωσης κρέατος – συνεχίζουν να αυξάνονται.
Τον Ιανουάριο, η κρίση νερού χαρακτηρίστηκε από το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, ως ένας από τους τρεις μεγαλύτερους κινδύνους για τους ανθρώπους και τις οικονομίες, για την επόμενη δεκαετία, μαζί με την κλιματική αλλαγή και τη μαζική μετανάστευση. Σε μέρη όπως η Συρία, οι τρεις αυτοί κίνδυνοι είναι αλληλένδετοι: Μία πρόσφατη μελέτη βρήκε ότι η κλιματική αλλαγή κατέστησε την δριμεία ξηρασία του 2007-2010 ακόμα πιο πιθανή και η ξηρασία με τη σειρά της οδήγησε σε μαζική μετακίνηση αγροτικών οικογενειών προς τις πόλεις.
«Αν κοιτάξουμε τα περιβαλλοντικά προβλήματα, η έλλειψη νερού είναι σίγουρα το σημαντικότερο πρόβλημα», λέει ο καθηγητής Arjen Hoekstra, του πανεπιστημίου Twente στην Ολλανδία, ο οποίος επέβλεψε τη νέα έρευνα. «Μία από τις περιοχές που το πρόβλημα είναι πολύ έντονο, είναι η Υεμένη».
Η Υεμένη είναι πιθανό να ξεμείνει από νερό στα επόμενα χρόνια, αλλά και πολλές άλλες περιοχές έχουν περιορισμένα περιθώρια αφού τα υπόγεια υδροφόρα αποθέματα εξαντλούνται, συμπεριλαμβανομένων του Πακιστάν, του Ιράν, του Μεξικό και της Σαουδικής Αραβίας.
Ο Hoekstra επίσης επισημαίνει για τη λεκάνη απορροής Murray-Darling στην Αυστραλία και την περιοχή μεσοδυτικά των ΗΠΑ. «Εκεί υπάρχει ο τεράστιος υπόγειος υδροφόρος του Οgallala, o οποίος εξαντλείται». Ανέφερε επίσης πως ακόμα και σε πλούσιες πόλεις όπως το Λονδίνο στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο τρόπος ζωής δεν είναι βιώσιμος: «Δεν υπάρχουν οι απαραίτητες ποσότητες νερού στις γύρω περιοχές ώστε να συντηρηθεί η υπάρχουσα κατανάλωση νερού» στο Λονδίνο σε μακροπρόθεσμη βάση.
Η νέα μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Journal of Science Advances (http://advances.sciencemag.org/content/2/2/e1500323), τον προηγούμενο μήνα, είναι η πρώτη μου εξετάζει παγκοσμίως την έλλειψη νερού σε μηνιαία βάση και σε ανάλυση μέχρι 31 μίλια. Ανέλυσε δεδομένα της περιόδου 1996-2005 και βρήκε ότι σοβαρή λειψυδρία – ορισμένη ως κατανάλωση νερού διπλάσια από το ρυθμό ανανέωσης του – πλήττει 4 δισεκατομμύρια ανθρώπων για τουλάχιστον ένα μήνα το χρόνο.
«Τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι η παγκόσμια κατάσταση σε σχέση με το νερό είναι πολύ χειρότερη από ότι έδειχναν προηγούμενες μελέτες, οι οποίες εκτιμούσαν ότι η λειψυδρία πλήττει περίπου 1,7-3,1 δισεκατομμύρια ανθρώπων», κατέληξαν οι ερευνητές. Η νέα μελέτη επίσης κατέδειξε ότι 1,8 δισεκατομμύρια άνθρωποι υποφέρουν από έλλειψη νερού για τουλάχιστον 6 μήνες, κάθε χρόνο.
Η γεωργία είναι ο μεγαλύτερος χρήστης νερού και ο αυξανόμενος παγκόσμιος πληθυσμός απαιτεί πιο πολλή τροφή. Επιπλέον, αλλαγές στη διατροφή παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο, αφού άνθρωποι με υψηλότερο εισόδημα καταναλώνουν πιο πολύ κρέας.
«Τα συντομότερα ντους δεν είναι η λύση» στο παγκόσμιο πρόβλημα, αναφέρει ο Hoekstra, διότι μόνο το 1-4% του ατομικού αποτυπώματος νερού είναι λόγω οικιακής κατανάλωσης, ενώ το 25% είναι μέσω της κατανάλωσης κρέατος. Χρειάζονται πάνω από 15.000 λίτρα νερού για την παραγωγή ενός κιλού βοδινού κρέατος, με σχεδόν όλη αυτή την ποσότητα να προέρχεται από την άρδευση για την καλλιέργεια των σιτηρών που δίνονται ως τροφή στο ζώο.
Άλλη μία μοναδική διάσταση της νέα έρευνας είναι ότι συμπεριέλαβε τις περιβαλλοντικές ανάγκες σε νερό, για παράδειγμα το νερό που απαιτείται για τη διασφάλιση της συντήρησης της ζωής στα ποτάμια και τις λίμνες. Τα ψάρια μπορεί να είναι σημαντικές πηγές τροφής για τους ανθρώπους, που επίσης χρησιμοποιούν τους υδροφόρους δρόμους για τη μεταφορά τους.
Ακόμα και ένας μόνο μήνας σοβαρής λειψυδρίας μπορεί να έχει καταστροφικές επιπτώσεις στη ζωή ενός ποταμού, λέει ο Hoekstra: «Ένα άδειο ποτάμι, δεν είναι ποτάμι». Στα ποτάμια που πλέον στερεύουν πριν φτάσουν στο τέλος της διαδρομής τους, ή έστω κοντά σε αυτό, συμπεριλαμβάνεται το ποτάμι του Κολοράντο στις δυτικές ΗΠΑ και ο Κίτρινος Ποταμός στην Κίνα.
Ο David Tickner, υπεύθυνος για θέματα γλυκού νερού στη WWF, είπε: «Αυτή η μελέτη αποτελεί μία ακόμα υπόδειξη για το κατεπείγον του ζητήματος. Δισεκατομμύρια άνθρωποι, και πολλές οικονομίες, υποφέρουν όλο και πιο πολύ λόγω κινδύνων που έχουν να κάνουν με την έλλειψη νερού, η οποία θα μπορούσε να διαχειριστεί καλύτερα. «Οι ίδιοι κίνδυνοι προκαλούν κατάρρευση της υδρόβιας ζωής παντού στη υφήλιο».
Ο Hoekstra είπε ότι πλαφόν στη χρήση νερού πρέπει να τεθούν για όλες τις λεκάνες απορροής ποταμών, και οι εταιρείες πρέπει να ακολουθούν διαφανείς διαδικασίες ως προς το πόσο νερό χρησιμοποιούν για την παραγωγή των προϊόντων τους προσπαθώντας ταυτόχρονα να το μειώσουν, ενώ οι επενδυτές πρέπει να συμπεριλάβουν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, τη βιωσιμότητα στο θέμα του νερού.
Πηγή:Guardian
Al-Furat water reach the city of Aleppo after 3 months cut
March 4, 2016 Comments Offon Al-Furat water reach the city of Aleppo after 3 months cut
SOHR was informed that the water of al-Furat river which was pumped into al-Khafsa area in the eastern countryside reached al-Neirab and Suleiman al-Halabi stations and it will pumped into Aleppo neighborhoods after 3 months of cut.
Το Ιράκ εξακολουθεί να κινδυνεύει...
Παρασκευή 04 Μαρτίου 2016, 00:06 - Τελευταία ενημέρωση: Πέμπτη 03/03/2016, 21:29
(Φωτ.: Το φράγμα της
Deutsche Welle: Το νερό ως όπλο για το Ισλαμικό Κράτος
7 Μαρτίου 2016, 14:06 | Γράψτε το σχόλιο σας
Το νερό σημαίνει ζωή. Για τον λόγο αυτό προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία το γεγονός ότι η τρομοκρατική οργάνωση Ισλαμικό Κράτος κατέχει έξι από τα οχτώ φράγματα στο βόρειο Ιράκ και τη Συρία.
Το Ισλαμικό Κράτος χρησιμοποιεί συστηματικά το νερό ως όπλο ισχυρίζεται ο Τομπίας φον Λοσόφ από το Ίδρυμα Επιστήμη και Πολιτική στο Βερολίνο. Όπως επισημαίνει, «το χρησιμοποιεί ως όπλο μην παρέχοντας νερό και αφήνοντας ολόκληρες περιοχές να ξεραθούν και χωριά και πόλεις να μην έχουν πρόσβαση σε πόσιμο νερό. Σε άλλες περιπτώσεις έχει επιτρέψει να πλημμυρίσουν περιοχές για να διώξει τον πληθυσμό», αναφέρει ο Γερμανός επιστήμονας στην Deutsche Welle.
H χρήση του νερού ως όπλου δεν είναι νέα μέθοδος. Στον Α´ Παγκόσμιο Πόλεμο το Βέλγιο άνοιξε τα φράγματα και επέτρεψε να πλημμυρίσει η περιοχή του Ίζερ. Το μέτρο είχε επιτυχία διότι αναχαiτίστηκαν έτσι τα γερμανικά στρατεύματα. Το 1938 στον σινοϊαπωνικό πόλεμο ο Κινέζος ηγέτης ανατίναξε τα φράγματα στον Κίτρινο Ποταμό στην επαρχία Χενάν με στόχο να πλήξει τον ιαπωνικό στρατό. Το αποτέλεσμα ήταν όμως ότι πνίγηκαν 800.000 άμαχοι.
Και σήμερα στη Συρία όλα τα εμπλεκόμενα μέρη χρησιμοποιούν το νερό σαν όπλο. Κανείς όμως δεν το κάνει συχνότερα από το Ισλαμικό Κράτος, υποστηρίζει ο Τομπίας φον Λοσόφ.
Όπως διευκρινίζει, «χρησιμοποιεί συστηματικά το νερό σαν όπλο. Και το χρησιμοποιεί σε όλες του τις μορφές. Το νερό μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν όπλο μαζικής καταστροφής όταν, για παράδειγμα, ανατινάζει ένα φράγμα. Τότε προκαλείται μια πλημμύρα, που παρασύρει τα πάντα στο πέρασμά της. Στην περίπτωση αυτή απειλούνται ολόκληρες πόλεις, κοινότητες και χωριά».
Το Ισλαμικό Κράτος κατέκτησε τον Μάιο του 2015 το φράγμα στον Ευφράτη ποταμό, που βρίσκεται στην πόλη Ραμάντι. Στη συνεχεία περιόρισε στο μισό την τροφοδοσία με νερό σε πέντε επαρχίες. Επίσης στην πόλη Φαλούτζα του Ιράκ χρησιμοποίησε το 2014 το νερό τόσο για επιθετικούς όσο και για αμυντικούς σκοπούς. Το χρησιμοποίησε σαν όπλο για να αναγκάσει τον ιρακινό στρατό να τραπεί σε φυγή, ενώ οι πλημμύρες που προκάλεσε ανάγκασαν 60.000 ανθρώπους να εγκαταλείψουν τις εστίες τους.
Για τον λόγο αυτό προκλήθηκε ιδιαίτερη ανησυχία όταν το Ισλαμικό Κράτος τον Αύγουστο του 2014 κατέλαβε το φράγμα στον ποταμό τίγρη στη Μοσούλη. Από εκεί εξαρτάται η μισή ηλεκτροδότηση του Ιράκ καθώς και η υδροδότηση των κουρδικών περιοχών. Μετά από μαζικούς αμερικανικούς βομβαρδισμούς οι Κούρδοι Πεσμεργκά κατάφεραν να επανακτήσουν το φράγμα. Σε διαφορετική περίπτωση θα είχε προκληθεί τεράστια καταστροφή και τουλάχιστον 500.000 άνθρωποι θα είχαν παρασυρθεί στον θάνατο εάν το Ισλαμικό Κράτος είχε ανοίξει το φράγμα και είχαν προκληθεί τεράστια κύματα.
Τέλος, το Ισλαμικό Κράτος δεν διστάζει να δηλητηριάζει το νερό, όπως είχε κάνει τον Δεκέμβριο του 2014 χρησιμοποιώντας πετρέλαιο σε πόσιμο νερό από τον ποταμό Τίγρη. Την πρακτική αυτή ήθελαν να χρησιμοποιήσουν οπαδοί του Ισλαμικού Κράτους και στην Πρίστινα τον Ιούλιο του 2015, ωστόσο την τελευταία στιγμή τους απέτρεψαν., ή όπως ονομαζόταν τότε «Φράγμα Σαντάμ», είναι το μεγαλύτερο υδροηλεκτρικό φράγμα στο Ιράκ και βρίσκεται έξω από την πόλη της Μοσούλης και πάνω στο ποταμό Τίγρη. Μια κατάρρευση του φράγματος σημαίνει ότι εντός εικοσιτετραώρου θα χαθούν στο Ιράκ από 500.000 ως 1 εκατομμύριο ζωές.)
Του Βασίλη Κοψαχείλη*
Πριν την εμφάνιση του Ισλαμικού Κράτους το 2014, ο πολύπαθος ιρακινός λαός ανησυχούσε για τον συνεχιζόμενο εμφύλιο πόλεμο, την ανομία και την έξαρση της εγκληματικότητας. Μετά το 2014, η ανησυχία του έγινε ακόμη πιο έντονη, με τον φόβο του Ισλαμικού Κράτους. Η περιοχή της Μοσούλης βρέθηκε, για περίπου ένα χρόνο, στα χέρια των τζιχαντιστών και οι κάτοικοι της περιοχής υπέφεραν πολλά μέχρι και πρόσφατα, οπότε η πόλη ελευθερώθηκε από την κυβέρνηση της Βαγδάτης.
Όμως η ανησυχία των Ιρακινών δεν καταλάγιασε. Αντίθετα, αυτήν τη φορά μαθαίνουν ότι κινδυνεύουν από τα νερά του ποταμού Τίγρη και από μια επικείμενη κατάρρευση του φράγματος της Μοσούλης.
Το φράγμα της Μοσούλης
Το φράγμα της Μοσούλης, ή όπως ονομαζόταν τότε «Φράγμα Σαντάμ», είναι το μεγαλύτερο υδροηλεκτρικό φράγμα στο Ιράκ και βρίσκεται έξω από την πόλη της Μοσούλης και πάνω στο ποταμό Τίγρη, τα νερά του οποίου αξιοποιούνται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και για την άρδευση των καλλιεργειών. Σχεδιάστηκε στα τέλη της δεκαετίας του ’70 από μια ελβετική εταιρεία και οι εργασίες κατασκευής του ξεκίνησαν το 1981 από ένα κονσόρτσιουμ ξένων εταιρειών με σημαντικότερη τη γνωστή στην Ελλάδα, γερμανική εταιρεία Hochtief. Πολλοί μηχανικοί αμφέβαλαν για την αξιοπιστία της μελέτης και τη στατικότητα του εδάφους, καθώς οι γεωλογικές συνθήκες της περιοχής δεν ήταν κατάλληλες για ένα τέτοιο έργο.
Παρά τις αντιρρήσεις, το έργο ολοκληρώθηκε τον Ιούλιο του 1986. Με το που λειτούργησε το φράγμα, έγινε αμέσως αντιληπτό ότι οι ανησυχίες για τη στατικότητα του εδάφους ήταν βάσιμες, και έτσι το έργο συντηρούνταν συστηματικά σε ετήσια βάση και φρόντιζαν οι υπεύθυνοι η πίεση του νερού να διατηρείται σε χαμηλά επίπεδα.
Ωστόσο, η κατάσταση που διαμορφώθηκε στο Ιράκ από το 1990 και έπειτα δεν επέτρεψε την αυστηρή και συστηματική συντήρηση του φράγματος. Με την κατάληψη της Μοσούλης το 2014 από τις δυνάμεις των τζιχαντιστών του ISIS, το φράγμα αφέθηκε εντελώς στην τύχη του. Σήμερα, που η περιοχή έχει ξαναπεράσει στον έλεγχο των κυβερνητικών δυνάμεων της Βαγδάτης, αποτελεί άμεση προτεραιότητα η συντήρησή του, καθώς κινδυνεύει με κατάρρευση.
Απειλή βιβλικής καταστροφής
Μια κατάρρευση του φράγματος σημαίνει ότι εντός εικοσιτετραώρου θα χαθούν στο Ιράκ από 500.000 ως 1 εκατομμύριο ζωές. Ούτε ο πόλεμος δεν έφερε τέτοια καταστροφή, λένε οι ειδικοί που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου.
Αναγνωρίζοντας το πρόβλημα, την περασμένη εβδομάδα η κυβέρνηση της Βαγδάτης υπέγραψε σύμβαση ύψους περίπου 300 εκατ. δολαρίων με ιταλική εταιρεία για τη συντήρηση του φράγματος και την αντικατάσταση του φθαρμένου εξοπλισμού σε διάστημα 18 μηνών. Το πρόβλημα είναι άμεσο, λένε οι ειδικοί, το φράγμα από στιγμή σε στιγμή μπορεί να καταρρεύσει, αφού αυξάνει συνεχώς η πίεση του νερού σε αυτό.
Σε απάντηση των βάσιμων φόβων των κατοίκων η κυβέρνηση έχει εκπονήσει ένα σχέδιο εκκένωσης των περιοχών γύρω από το φράγμα και κατά μήκος του ποταμού Τίγρη. Οι ειδικοί όμως επιμένουν ότι το κυβερνητικό σχέδιο είναι αίολο και ουτοπικό. Όπως λένε, αν το φράγμα καταρρεύσει, ένας τεράστιος υδάτινος όγκος με ύψος τουλάχιστο 20 μέτρων θα κατακλύσει άμεσα τη Μοσούλη, στη συνέχεια τις πόλεις Τικρίτ και Σαμάρα, και σε λιγότερο από 40 ώρες θα έχει πλημμυρίσει η Βαγδάτη.
Οι επιπτώσεις του πολέμου
Για πάνω από 35 χρόνια, το Ιράκ βιώνει συνεχώς πολέμους. Όλες οι προσπάθειες εκσυγχρονισμού και τα έργα υποδομών που είχαν γίνει στη χώρα τις δεκαετίες του ’70 αλλά και του ’80 έχουν καταστραφεί. Ακόμη και αν αύριο σταματούσαν οι εχθροπραξίες, η εγκληματικότητα και η ανομία στη χώρα, ο ιρακινός λαός χρειάζεται δεκαετίες δουλειάς για να αποκαταστήσει τις υποδομές και το επίπεδο ζωής που είχε.
Η χώρα έχει τεράστιες και άμεσες χρηματοδοτικές ανάγκες για να επανέλθει σε μια ελάχιστη κανονικότητα. Με τις τιμές του πετρελαίου σε τόσο χαμηλά επίπεδα είναι αμφίβολο αν θα μπορέσει να βρει ίδιους πόρους για να χρηματοδοτήσει τις ανάγκες της. Αν δεν εξασφαλίσει πόρους, η κυβέρνηση της Βαγδάτης δεν θα καταφέρει ποτέ να ελέγξει τη χώρα, και το ενδεχόμενο μιας βιβλικής καταστροφής θα οδηγήσει σε μεγαλύτερο χάος, ανομία και κατάρρευση της έστω οριακής τάξης που υπάρχει σήμερα στο ανατολικό τμήμα του Ιράκ. Χωρίς την άμεση και ουσιαστική βοήθεια του διεθνούς παράγοντα, το Ιράκ είναι καταδικασμένο να αφανιστεί.
Δυστυχώς, η δύσκολη καθημερινότητα στο Ιράκ θα θυμίζει σε πολλές γενιές ακόμη τις επιπτώσεις του πολέμου!
* Ο κ. Βασίλης Κοψαχείλης είναι διεθνολόγος, σύμβουλος εκτίμησης γεωπολιτικών κινδύνων.
Deutsche Welle: Το νερό ως όπλο για το Ισλαμικό Κράτος
7 Μαρτίου 2016, 14:06 | Γράψτε το σχόλιο σας
Το νερό σημαίνει ζωή. Για τον λόγο αυτό προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία το γεγονός ότι η τρομοκρατική οργάνωση Ισλαμικό Κράτος κατέχει έξι από τα οχτώ φράγματα στο βόρειο Ιράκ και τη Συρία.
Το Ισλαμικό Κράτος χρησιμοποιεί συστηματικά το νερό ως όπλο ισχυρίζεται ο Τομπίας φον Λοσόφ από το Ίδρυμα Επιστήμη και Πολιτική στο Βερολίνο. Όπως επισημαίνει, «το χρησιμοποιεί ως όπλο μην παρέχοντας νερό και αφήνοντας ολόκληρες περιοχές να ξεραθούν και χωριά και πόλεις να μην έχουν πρόσβαση σε πόσιμο νερό. Σε άλλες περιπτώσεις έχει επιτρέψει να πλημμυρίσουν περιοχές για να διώξει τον πληθυσμό», αναφέρει ο Γερμανός επιστήμονας στην Deutsche Welle.
H χρήση του νερού ως όπλου δεν είναι νέα μέθοδος. Στον Α´ Παγκόσμιο Πόλεμο το Βέλγιο άνοιξε τα φράγματα και επέτρεψε να πλημμυρίσει η περιοχή του Ίζερ. Το μέτρο είχε επιτυχία διότι αναχαiτίστηκαν έτσι τα γερμανικά στρατεύματα. Το 1938 στον σινοϊαπωνικό πόλεμο ο Κινέζος ηγέτης ανατίναξε τα φράγματα στον Κίτρινο Ποταμό στην επαρχία Χενάν με στόχο να πλήξει τον ιαπωνικό στρατό. Το αποτέλεσμα ήταν όμως ότι πνίγηκαν 800.000 άμαχοι.
Και σήμερα στη Συρία όλα τα εμπλεκόμενα μέρη χρησιμοποιούν το νερό σαν όπλο. Κανείς όμως δεν το κάνει συχνότερα από το Ισλαμικό Κράτος, υποστηρίζει ο Τομπίας φον Λοσόφ.
Όπως διευκρινίζει, «χρησιμοποιεί συστηματικά το νερό σαν όπλο. Και το χρησιμοποιεί σε όλες του τις μορφές. Το νερό μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν όπλο μαζικής καταστροφής όταν, για παράδειγμα, ανατινάζει ένα φράγμα. Τότε προκαλείται μια πλημμύρα, που παρασύρει τα πάντα στο πέρασμά της. Στην περίπτωση αυτή απειλούνται ολόκληρες πόλεις, κοινότητες και χωριά».
Το Ισλαμικό Κράτος κατέκτησε τον Μάιο του 2015 το φράγμα στον Ευφράτη ποταμό, που βρίσκεται στην πόλη Ραμάντι. Στη συνεχεία περιόρισε στο μισό την τροφοδοσία με νερό σε πέντε επαρχίες. Επίσης στην πόλη Φαλούτζα του Ιράκ χρησιμοποίησε το 2014 το νερό τόσο για επιθετικούς όσο και για αμυντικούς σκοπούς. Το χρησιμοποίησε σαν όπλο για να αναγκάσει τον ιρακινό στρατό να τραπεί σε φυγή, ενώ οι πλημμύρες που προκάλεσε ανάγκασαν 60.000 ανθρώπους να εγκαταλείψουν τις εστίες τους.
Για τον λόγο αυτό προκλήθηκε ιδιαίτερη ανησυχία όταν το Ισλαμικό Κράτος τον Αύγουστο του 2014 κατέλαβε το φράγμα στον ποταμό τίγρη στη Μοσούλη. Από εκεί εξαρτάται η μισή ηλεκτροδότηση του Ιράκ καθώς και η υδροδότηση των κουρδικών περιοχών. Μετά από μαζικούς αμερικανικούς βομβαρδισμούς οι Κούρδοι Πεσμεργκά κατάφεραν να επανακτήσουν το φράγμα. Σε διαφορετική περίπτωση θα είχε προκληθεί τεράστια καταστροφή και τουλάχιστον 500.000 άνθρωποι θα είχαν παρασυρθεί στον θάνατο εάν το Ισλαμικό Κράτος είχε ανοίξει το φράγμα και είχαν προκληθεί τεράστια κύματα.
Τέλος, το Ισλαμικό Κράτος δεν διστάζει να δηλητηριάζει το νερό, όπως είχε κάνει τον Δεκέμβριο του 2014 χρησιμοποιώντας πετρέλαιο σε πόσιμο νερό από τον ποταμό Τίγρη. Την πρακτική αυτή ήθελαν να χρησιμοποιήσουν οπαδοί του Ισλαμικού Κράτους και στην Πρίστινα τον Ιούλιο του 2015, ωστόσο την τελευταία στιγμή τους απέτρεψαν.
Η ξηρασία που ξεκίνησε στην ανατολική Μεσόγειο το 1998 και δημιούργησε τις συνθήκες για την έναρξη του καταστροφικού εμφύλιου πολέμου της Συρίας, ήταν η χειρότερη περίπτωση κλιματικής αλλαγής τα τελευταία 900 χρόνια, σύμφωνα με μελέτη της NASA.
Οι επιστήμονες ανέλυσαν την ιστορία της ξηρασίας, εξετάζοντας αρχεία από δαχτυλίδια κορμών δέντρων που υποδεικνύουν την ετήσια βροχόπτωση από το 1100 μέχρι σήμερα.
Η περιοχή που επηρεάστηκε περιλαμβάνει χώρες στη Νότια Ευρώπη και τη Βόρεια Αφρική, και κυρίως στη Μέση Ανατολή.
«Το μέγεθος και η σημασία της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής απαιτεί από εμάς να κατανοήσουμε πραγματικά το πλήρες φάσμα της φυσικής μεταβλητότητας του κλίματος», δήλωσε ο Μπεν Κουκ της NASA.
«Αν εξετάσουμε τα πρόσφατα γεγονότα και αρχίσουμε να βλέπουμε ανωμαλίες που είναι εκτός αυτού του εύρους της φυσικής μεταβλητότητας, τότε μπορούμε να πούμε με κάποια βεβαιότητα ότι αυτό το συγκεκριμένο γεγονός ή αυτή η σειρά γεγονότων προκλήθηκε από τον άνθρωπο», πρόσθεσε.
Η ξηρασία στην περιοχή μεταξύ 1998 και 2012 διήρκεσε περισσότερο από το συνηθισμένο και ήταν 50% πιο ξηρή από την ξηρότερη περίοδο τα τελευταία 500 χρόνια, καθώς και 10% με 20% ξηρότερη από τη χειρότερη ξηρασία από το 1100.
Η ξηρασία, που προκαλείται από αύξηση της θερμοκρασίας, μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλη διατάραξη στην παραγωγή τροφίμων και σε συγκρούσεις για υδάτινους πόρους. Η έλλειψη νερού και η αύξηση του πληθυσμού αποτελούν δύο παράγοντες που αναμένεται να προκαλέσουν και άλλες συγκρούσεις και ανθρωπιστικές κρίσεις κατά τα επόμενα χρόνια. Ο πρόσφατος συριακός εμφύλιος μπορεί να αποδοθεί εν μέρει στην ξηρασία μεταξύ 2007 και 2010, σύμφωνα με αρκετές μελέτες.
Η ξηρασία οδήγησε σε γενικευμένη αποτυχία καλλιεργειών, αφήνοντας χιλιάδες οικογένειες σε αγροτικές περιοχές με οικονομικά προβλήματα. Υπολογίζεται ότι περίπου 1,5 εκατομμύρια άνθρωποι από αγροτικές περιοχές μετακινήθηκαν στα αστικά κέντρα προς αναζήτηση δουλειάς.
Η έλλειψη ικανής κυβερνητικής ανταπόκρισης στην ξηρασία και ο εκτοπισμός των κατοίκων ήταν τα γεγονότα που οδήγησαν σε συγκρούσεις κατά της κυβέρνησης και μεταξύ κοινωνικών, πολιτικών και θρησκευτικών ομάδων, με αποτέλεσμα τον καταστροφικό εμφύλιο πόλεμο και το μεγάλο προσφυγικό κύμα.
Τέσσερα δισ ανθρώπων αντιμέτωπα με την έντονη λειψυδρία
Η λειψυδρία επηρεάζει τα δύο τρίτα του παγκόσμιου πληθυσμού για ένα μήνα κάθε χρόνο και το πρόβλημα είναι πολύ μεγαλύτερο απ’ ό,τι πιστευόταν ως τώρα.
Άνδρες στην Υεμένη επιθεωρούν μια εγκαταλειμμένη βάρκα στο πληγέν από την ξηρασία φράγμα, στα περίχωρα της Sana’a. Η Υεμένη είναι μία από τις περιοχές με τη μεγαλύτερη λειψυδρία.Φωτογραφία: Yahya Arhab/EPA
Του Damian Carrington
Τουλάχιστον δύο τρίτα του παγκόσμιου πληθυσμού, πάνω από 4 δισεκατομμύρια άνθρωποι, ζουν με σοβαρά προβλήματα λειψυδρίας για τουλάχιστον ένα μήνα το χρόνο, σύμφωνα με μία νέα μελέτη.
Φαίνεται ότι η λειψυδρία, μία από τις πιο δύσκολες προσκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπίσει η ανθρωπότητα, είναι πολύ χειρότερη απ’ ότι πιστεύαμε ως τώρα.
Η νέα έρευνα επίσης αποκαλύπτει ότι 500 εκατομμύρια άνθρωποι μένουν σε περιοχές όπου η κατανάλωση νερού είναι διπλάσια από την ποσότητα νερού που ανανεώνεται με τη βροχή, κάθε χρόνο, αφήνοντάς τους εξαιρετικά ευάλωτους, όσο τα υπόγεια αποθέματα νερού μειώνονται χρόνο με το χρόνο.
Πολλοί από αυτούς που μένουν σε μέρη με ευπαθείς υδάτινους πόρους βρίσκονται στην Ινδία και την Κίνα, αλλά υπάρχουν και άλλες περιοχές που είναι επίσης σε σοβαρό κίνδυνο, όπως οι κεντρικές και δυτικές ΗΠΑ, η Αυστραλία και ακόμα και η πόλη του Λονδίνου.
Χάρτης λειψυδρίας. Φωτογραφία: Mekonnen et al.
Αυτά τα προβλήματα αναμένεται να χειροτερέψουν, σύμφωνα με τους ερευνητές, όσο ο πληθυσμός και η κατανάλωση νερού – κυρίως μέσω της κατανάλωσης κρέατος – συνεχίζουν να αυξάνονται.
Τον Ιανουάριο, η κρίση νερού χαρακτηρίστηκε από το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, ως ένας από τους τρεις μεγαλύτερους κινδύνους για τους ανθρώπους και τις οικονομίες, για την επόμενη δεκαετία, μαζί με την κλιματική αλλαγή και τη μαζική μετανάστευση. Σε μέρη όπως η Συρία, οι τρεις αυτοί κίνδυνοι είναι αλληλένδετοι: Μία πρόσφατη μελέτη βρήκε ότι η κλιματική αλλαγή κατέστησε την δριμεία ξηρασία του 2007-2010 ακόμα πιο πιθανή και η ξηρασία με τη σειρά της οδήγησε σε μαζική μετακίνηση αγροτικών οικογενειών προς τις πόλεις.
«Αν κοιτάξουμε τα περιβαλλοντικά προβλήματα, η έλλειψη νερού είναι σίγουρα το σημαντικότερο πρόβλημα», λέει ο καθηγητής Arjen Hoekstra, του πανεπιστημίου Twente στην Ολλανδία, ο οποίος επέβλεψε τη νέα έρευνα. «Μία από τις περιοχές που το πρόβλημα είναι πολύ έντονο, είναι η Υεμένη».
Η Υεμένη είναι πιθανό να ξεμείνει από νερό στα επόμενα χρόνια, αλλά και πολλές άλλες περιοχές έχουν περιορισμένα περιθώρια αφού τα υπόγεια υδροφόρα αποθέματα εξαντλούνται, συμπεριλαμβανομένων του Πακιστάν, του Ιράν, του Μεξικό και της Σαουδικής Αραβίας.
Ο Hoekstra επίσης επισημαίνει για τη λεκάνη απορροής Murray-Darling στην Αυστραλία και την περιοχή μεσοδυτικά των ΗΠΑ. «Εκεί υπάρχει ο τεράστιος υπόγειος υδροφόρος του Οgallala, o οποίος εξαντλείται». Ανέφερε επίσης πως ακόμα και σε πλούσιες πόλεις όπως το Λονδίνο στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο τρόπος ζωής δεν είναι βιώσιμος: «Δεν υπάρχουν οι απαραίτητες ποσότητες νερού στις γύρω περιοχές ώστε να συντηρηθεί η υπάρχουσα κατανάλωση νερού» στο Λονδίνο σε μακροπρόθεσμη βάση.
Η νέα μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Journal of Science Advances (http://advances.sciencemag.org/content/2/2/e1500323), τον προηγούμενο μήνα, είναι η πρώτη μου εξετάζει παγκοσμίως την έλλειψη νερού σε μηνιαία βάση και σε ανάλυση μέχρι 31 μίλια. Ανέλυσε δεδομένα της περιόδου 1996-2005 και βρήκε ότι σοβαρή λειψυδρία – ορισμένη ως κατανάλωση νερού διπλάσια από το ρυθμό ανανέωσης του – πλήττει 4 δισεκατομμύρια ανθρώπων για τουλάχιστον ένα μήνα το χρόνο.
«Τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι η παγκόσμια κατάσταση σε σχέση με το νερό είναι πολύ χειρότερη από ότι έδειχναν προηγούμενες μελέτες, οι οποίες εκτιμούσαν ότι η λειψυδρία πλήττει περίπου 1,7-3,1 δισεκατομμύρια ανθρώπων», κατέληξαν οι ερευνητές. Η νέα μελέτη επίσης κατέδειξε ότι 1,8 δισεκατομμύρια άνθρωποι υποφέρουν από έλλειψη νερού για τουλάχιστον 6 μήνες, κάθε χρόνο.
Η γεωργία είναι ο μεγαλύτερος χρήστης νερού και ο αυξανόμενος παγκόσμιος πληθυσμός απαιτεί πιο πολλή τροφή. Επιπλέον, αλλαγές στη διατροφή παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο, αφού άνθρωποι με υψηλότερο εισόδημα καταναλώνουν πιο πολύ κρέας.
«Τα συντομότερα ντους δεν είναι η λύση» στο παγκόσμιο πρόβλημα, αναφέρει ο Hoekstra, διότι μόνο το 1-4% του ατομικού αποτυπώματος νερού είναι λόγω οικιακής κατανάλωσης, ενώ το 25% είναι μέσω της κατανάλωσης κρέατος. Χρειάζονται πάνω από 15.000 λίτρα νερού για την παραγωγή ενός κιλού βοδινού κρέατος, με σχεδόν όλη αυτή την ποσότητα να προέρχεται από την άρδευση για την καλλιέργεια των σιτηρών που δίνονται ως τροφή στο ζώο.
Άλλη μία μοναδική διάσταση της νέα έρευνας είναι ότι συμπεριέλαβε τις περιβαλλοντικές ανάγκες σε νερό, για παράδειγμα το νερό που απαιτείται για τη διασφάλιση της συντήρησης της ζωής στα ποτάμια και τις λίμνες. Τα ψάρια μπορεί να είναι σημαντικές πηγές τροφής για τους ανθρώπους, που επίσης χρησιμοποιούν τους υδροφόρους δρόμους για τη μεταφορά τους.
Ακόμα και ένας μόνο μήνας σοβαρής λειψυδρίας μπορεί να έχει καταστροφικές επιπτώσεις στη ζωή ενός ποταμού, λέει ο Hoekstra: «Ένα άδειο ποτάμι, δεν είναι ποτάμι». Στα ποτάμια που πλέον στερεύουν πριν φτάσουν στο τέλος της διαδρομής τους, ή έστω κοντά σε αυτό, συμπεριλαμβάνεται το ποτάμι του Κολοράντο στις δυτικές ΗΠΑ και ο Κίτρινος Ποταμός στην Κίνα.
Ο David Tickner, υπεύθυνος για θέματα γλυκού νερού στη WWF, είπε: «Αυτή η μελέτη αποτελεί μία ακόμα υπόδειξη για το κατεπείγον του ζητήματος. Δισεκατομμύρια άνθρωποι, και πολλές οικονομίες, υποφέρουν όλο και πιο πολύ λόγω κινδύνων που έχουν να κάνουν με την έλλειψη νερού, η οποία θα μπορούσε να διαχειριστεί καλύτερα. «Οι ίδιοι κίνδυνοι προκαλούν κατάρρευση της υδρόβιας ζωής παντού στη υφήλιο».
Ο Hoekstra είπε ότι πλαφόν στη χρήση νερού πρέπει να τεθούν για όλες τις λεκάνες απορροής ποταμών, και οι εταιρείες πρέπει να ακολουθούν διαφανείς διαδικασίες ως προς το πόσο νερό χρησιμοποιούν για την παραγωγή των προϊόντων τους προσπαθώντας ταυτόχρονα να το μειώσουν, ενώ οι επενδυτές πρέπει να συμπεριλάβουν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, τη βιωσιμότητα στο θέμα του νερού.
Πηγή:Guardian
Al-Furat water reach the city of Aleppo after 3 months cut
March 4, 2016 Comments Offon Al-Furat water reach the city of Aleppo after 3 months cut
SOHR was informed that the water of al-Furat river which was pumped into al-Khafsa area in the eastern countryside reached al-Neirab and Suleiman al-Halabi stations and it will pumped into Aleppo neighborhoods after 3 months of cut.
Το Ιράκ εξακολουθεί να κινδυνεύει...
Παρασκευή 04 Μαρτίου 2016, 00:06 - Τελευταία ενημέρωση: Πέμπτη 03/03/2016, 21:29
(Φωτ.: Το φράγμα της
Deutsche Welle: Το νερό ως όπλο για το Ισλαμικό Κράτος
7 Μαρτίου 2016, 14:06 | Γράψτε το σχόλιο σας
Το νερό σημαίνει ζωή. Για τον λόγο αυτό προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία το γεγονός ότι η τρομοκρατική οργάνωση Ισλαμικό Κράτος κατέχει έξι από τα οχτώ φράγματα στο βόρειο Ιράκ και τη Συρία.
Το Ισλαμικό Κράτος χρησιμοποιεί συστηματικά το νερό ως όπλο ισχυρίζεται ο Τομπίας φον Λοσόφ από το Ίδρυμα Επιστήμη και Πολιτική στο Βερολίνο. Όπως επισημαίνει, «το χρησιμοποιεί ως όπλο μην παρέχοντας νερό και αφήνοντας ολόκληρες περιοχές να ξεραθούν και χωριά και πόλεις να μην έχουν πρόσβαση σε πόσιμο νερό. Σε άλλες περιπτώσεις έχει επιτρέψει να πλημμυρίσουν περιοχές για να διώξει τον πληθυσμό», αναφέρει ο Γερμανός επιστήμονας στην Deutsche Welle.
H χρήση του νερού ως όπλου δεν είναι νέα μέθοδος. Στον Α´ Παγκόσμιο Πόλεμο το Βέλγιο άνοιξε τα φράγματα και επέτρεψε να πλημμυρίσει η περιοχή του Ίζερ. Το μέτρο είχε επιτυχία διότι αναχαiτίστηκαν έτσι τα γερμανικά στρατεύματα. Το 1938 στον σινοϊαπωνικό πόλεμο ο Κινέζος ηγέτης ανατίναξε τα φράγματα στον Κίτρινο Ποταμό στην επαρχία Χενάν με στόχο να πλήξει τον ιαπωνικό στρατό. Το αποτέλεσμα ήταν όμως ότι πνίγηκαν 800.000 άμαχοι.
Και σήμερα στη Συρία όλα τα εμπλεκόμενα μέρη χρησιμοποιούν το νερό σαν όπλο. Κανείς όμως δεν το κάνει συχνότερα από το Ισλαμικό Κράτος, υποστηρίζει ο Τομπίας φον Λοσόφ.
Όπως διευκρινίζει, «χρησιμοποιεί συστηματικά το νερό σαν όπλο. Και το χρησιμοποιεί σε όλες του τις μορφές. Το νερό μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν όπλο μαζικής καταστροφής όταν, για παράδειγμα, ανατινάζει ένα φράγμα. Τότε προκαλείται μια πλημμύρα, που παρασύρει τα πάντα στο πέρασμά της. Στην περίπτωση αυτή απειλούνται ολόκληρες πόλεις, κοινότητες και χωριά».
Το Ισλαμικό Κράτος κατέκτησε τον Μάιο του 2015 το φράγμα στον Ευφράτη ποταμό, που βρίσκεται στην πόλη Ραμάντι. Στη συνεχεία περιόρισε στο μισό την τροφοδοσία με νερό σε πέντε επαρχίες. Επίσης στην πόλη Φαλούτζα του Ιράκ χρησιμοποίησε το 2014 το νερό τόσο για επιθετικούς όσο και για αμυντικούς σκοπούς. Το χρησιμοποίησε σαν όπλο για να αναγκάσει τον ιρακινό στρατό να τραπεί σε φυγή, ενώ οι πλημμύρες που προκάλεσε ανάγκασαν 60.000 ανθρώπους να εγκαταλείψουν τις εστίες τους.
Για τον λόγο αυτό προκλήθηκε ιδιαίτερη ανησυχία όταν το Ισλαμικό Κράτος τον Αύγουστο του 2014 κατέλαβε το φράγμα στον ποταμό τίγρη στη Μοσούλη. Από εκεί εξαρτάται η μισή ηλεκτροδότηση του Ιράκ καθώς και η υδροδότηση των κουρδικών περιοχών. Μετά από μαζικούς αμερικανικούς βομβαρδισμούς οι Κούρδοι Πεσμεργκά κατάφεραν να επανακτήσουν το φράγμα. Σε διαφορετική περίπτωση θα είχε προκληθεί τεράστια καταστροφή και τουλάχιστον 500.000 άνθρωποι θα είχαν παρασυρθεί στον θάνατο εάν το Ισλαμικό Κράτος είχε ανοίξει το φράγμα και είχαν προκληθεί τεράστια κύματα.
Τέλος, το Ισλαμικό Κράτος δεν διστάζει να δηλητηριάζει το νερό, όπως είχε κάνει τον Δεκέμβριο του 2014 χρησιμοποιώντας πετρέλαιο σε πόσιμο νερό από τον ποταμό Τίγρη. Την πρακτική αυτή ήθελαν να χρησιμοποιήσουν οπαδοί του Ισλαμικού Κράτους και στην Πρίστινα τον Ιούλιο του 2015, ωστόσο την τελευταία στιγμή τους απέτρεψαν., ή όπως ονομαζόταν τότε «Φράγμα Σαντάμ», είναι το μεγαλύτερο υδροηλεκτρικό φράγμα στο Ιράκ και βρίσκεται έξω από την πόλη της Μοσούλης και πάνω στο ποταμό Τίγρη. Μια κατάρρευση του φράγματος σημαίνει ότι εντός εικοσιτετραώρου θα χαθούν στο Ιράκ από 500.000 ως 1 εκατομμύριο ζωές.)
Του Βασίλη Κοψαχείλη*
Πριν την εμφάνιση του Ισλαμικού Κράτους το 2014, ο πολύπαθος ιρακινός λαός ανησυχούσε για τον συνεχιζόμενο εμφύλιο πόλεμο, την ανομία και την έξαρση της εγκληματικότητας. Μετά το 2014, η ανησυχία του έγινε ακόμη πιο έντονη, με τον φόβο του Ισλαμικού Κράτους. Η περιοχή της Μοσούλης βρέθηκε, για περίπου ένα χρόνο, στα χέρια των τζιχαντιστών και οι κάτοικοι της περιοχής υπέφεραν πολλά μέχρι και πρόσφατα, οπότε η πόλη ελευθερώθηκε από την κυβέρνηση της Βαγδάτης.
Όμως η ανησυχία των Ιρακινών δεν καταλάγιασε. Αντίθετα, αυτήν τη φορά μαθαίνουν ότι κινδυνεύουν από τα νερά του ποταμού Τίγρη και από μια επικείμενη κατάρρευση του φράγματος της Μοσούλης.
Το φράγμα της Μοσούλης
Το φράγμα της Μοσούλης, ή όπως ονομαζόταν τότε «Φράγμα Σαντάμ», είναι το μεγαλύτερο υδροηλεκτρικό φράγμα στο Ιράκ και βρίσκεται έξω από την πόλη της Μοσούλης και πάνω στο ποταμό Τίγρη, τα νερά του οποίου αξιοποιούνται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και για την άρδευση των καλλιεργειών. Σχεδιάστηκε στα τέλη της δεκαετίας του ’70 από μια ελβετική εταιρεία και οι εργασίες κατασκευής του ξεκίνησαν το 1981 από ένα κονσόρτσιουμ ξένων εταιρειών με σημαντικότερη τη γνωστή στην Ελλάδα, γερμανική εταιρεία Hochtief. Πολλοί μηχανικοί αμφέβαλαν για την αξιοπιστία της μελέτης και τη στατικότητα του εδάφους, καθώς οι γεωλογικές συνθήκες της περιοχής δεν ήταν κατάλληλες για ένα τέτοιο έργο.
Παρά τις αντιρρήσεις, το έργο ολοκληρώθηκε τον Ιούλιο του 1986. Με το που λειτούργησε το φράγμα, έγινε αμέσως αντιληπτό ότι οι ανησυχίες για τη στατικότητα του εδάφους ήταν βάσιμες, και έτσι το έργο συντηρούνταν συστηματικά σε ετήσια βάση και φρόντιζαν οι υπεύθυνοι η πίεση του νερού να διατηρείται σε χαμηλά επίπεδα.
Ωστόσο, η κατάσταση που διαμορφώθηκε στο Ιράκ από το 1990 και έπειτα δεν επέτρεψε την αυστηρή και συστηματική συντήρηση του φράγματος. Με την κατάληψη της Μοσούλης το 2014 από τις δυνάμεις των τζιχαντιστών του ISIS, το φράγμα αφέθηκε εντελώς στην τύχη του. Σήμερα, που η περιοχή έχει ξαναπεράσει στον έλεγχο των κυβερνητικών δυνάμεων της Βαγδάτης, αποτελεί άμεση προτεραιότητα η συντήρησή του, καθώς κινδυνεύει με κατάρρευση.
Απειλή βιβλικής καταστροφής
Μια κατάρρευση του φράγματος σημαίνει ότι εντός εικοσιτετραώρου θα χαθούν στο Ιράκ από 500.000 ως 1 εκατομμύριο ζωές. Ούτε ο πόλεμος δεν έφερε τέτοια καταστροφή, λένε οι ειδικοί που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου.
Αναγνωρίζοντας το πρόβλημα, την περασμένη εβδομάδα η κυβέρνηση της Βαγδάτης υπέγραψε σύμβαση ύψους περίπου 300 εκατ. δολαρίων με ιταλική εταιρεία για τη συντήρηση του φράγματος και την αντικατάσταση του φθαρμένου εξοπλισμού σε διάστημα 18 μηνών. Το πρόβλημα είναι άμεσο, λένε οι ειδικοί, το φράγμα από στιγμή σε στιγμή μπορεί να καταρρεύσει, αφού αυξάνει συνεχώς η πίεση του νερού σε αυτό.Σε απάντηση των βάσιμων φόβων των κατοίκων η κυβέρνηση έχει εκπονήσει ένα σχέδιο εκκένωσης των περιοχών γύρω από το φράγμα και κατά μήκος του ποταμού Τίγρη. Οι ειδικοί όμως επιμένουν ότι το κυβερνητικό σχέδιο είναι αίολο και ουτοπικό. Όπως λένε, αν το φράγμα καταρρεύσει, ένας τεράστιος υδάτινος όγκος με ύψος τουλάχιστο 20 μέτρων θα κατακλύσει άμεσα τη Μοσούλη, στη συνέχεια τις πόλεις Τικρίτ και Σαμάρα, και σε λιγότερο από 40 ώρες θα έχει πλημμυρίσει η Βαγδάτη.
Οι επιπτώσεις του πολέμου
Για πάνω από 35 χρόνια, το Ιράκ βιώνει συνεχώς πολέμους. Όλες οι προσπάθειες εκσυγχρονισμού και τα έργα υποδομών που είχαν γίνει στη χώρα τις δεκαετίες του ’70 αλλά και του ’80 έχουν καταστραφεί. Ακόμη και αν αύριο σταματούσαν οι εχθροπραξίες, η εγκληματικότητα και η ανομία στη χώρα, ο ιρακινός λαός χρειάζεται δεκαετίες δουλειάς για να αποκαταστήσει τις υποδομές και το επίπεδο ζωής που είχε.
Η χώρα έχει τεράστιες και άμεσες χρηματοδοτικές ανάγκες για να επανέλθει σε μια ελάχιστη κανονικότητα. Με τις τιμές του πετρελαίου σε τόσο χαμηλά επίπεδα είναι αμφίβολο αν θα μπορέσει να βρει ίδιους πόρους για να χρηματοδοτήσει τις ανάγκες της. Αν δεν εξασφαλίσει πόρους, η κυβέρνηση της Βαγδάτης δεν θα καταφέρει ποτέ να ελέγξει τη χώρα, και το ενδεχόμενο μιας βιβλικής καταστροφής θα οδηγήσει σε μεγαλύτερο χάος, ανομία και κατάρρευση της έστω οριακής τάξης που υπάρχει σήμερα στο ανατολικό τμήμα του Ιράκ. Χωρίς την άμεση και ουσιαστική βοήθεια του διεθνούς παράγοντα, το Ιράκ είναι καταδικασμένο να αφανιστεί.
Δυστυχώς, η δύσκολη καθημερινότητα στο Ιράκ θα θυμίζει σε πολλές γενιές ακόμη τις επιπτώσεις του πολέμου!
* Ο κ. Βασίλης Κοψαχείλης είναι διεθνολόγος, σύμβουλος εκτίμησης γεωπολιτικών κινδύνων.
Deutsche Welle: Το νερό ως όπλο για το Ισλαμικό Κράτος
7 Μαρτίου 2016, 14:06 | Γράψτε το σχόλιο σας
Το νερό σημαίνει ζωή. Για τον λόγο αυτό προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία το γεγονός ότι η τρομοκρατική οργάνωση Ισλαμικό Κράτος κατέχει έξι από τα οχτώ φράγματα στο βόρειο Ιράκ και τη Συρία.
Το Ισλαμικό Κράτος χρησιμοποιεί συστηματικά το νερό ως όπλο ισχυρίζεται ο Τομπίας φον Λοσόφ από το Ίδρυμα Επιστήμη και Πολιτική στο Βερολίνο. Όπως επισημαίνει, «το χρησιμοποιεί ως όπλο μην παρέχοντας νερό και αφήνοντας ολόκληρες περιοχές να ξεραθούν και χωριά και πόλεις να μην έχουν πρόσβαση σε πόσιμο νερό. Σε άλλες περιπτώσεις έχει επιτρέψει να πλημμυρίσουν περιοχές για να διώξει τον πληθυσμό», αναφέρει ο Γερμανός επιστήμονας στην Deutsche Welle.
H χρήση του νερού ως όπλου δεν είναι νέα μέθοδος. Στον Α´ Παγκόσμιο Πόλεμο το Βέλγιο άνοιξε τα φράγματα και επέτρεψε να πλημμυρίσει η περιοχή του Ίζερ. Το μέτρο είχε επιτυχία διότι αναχαiτίστηκαν έτσι τα γερμανικά στρατεύματα. Το 1938 στον σινοϊαπωνικό πόλεμο ο Κινέζος ηγέτης ανατίναξε τα φράγματα στον Κίτρινο Ποταμό στην επαρχία Χενάν με στόχο να πλήξει τον ιαπωνικό στρατό. Το αποτέλεσμα ήταν όμως ότι πνίγηκαν 800.000 άμαχοι.
Και σήμερα στη Συρία όλα τα εμπλεκόμενα μέρη χρησιμοποιούν το νερό σαν όπλο. Κανείς όμως δεν το κάνει συχνότερα από το Ισλαμικό Κράτος, υποστηρίζει ο Τομπίας φον Λοσόφ.
Όπως διευκρινίζει, «χρησιμοποιεί συστηματικά το νερό σαν όπλο. Και το χρησιμοποιεί σε όλες του τις μορφές. Το νερό μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν όπλο μαζικής καταστροφής όταν, για παράδειγμα, ανατινάζει ένα φράγμα. Τότε προκαλείται μια πλημμύρα, που παρασύρει τα πάντα στο πέρασμά της. Στην περίπτωση αυτή απειλούνται ολόκληρες πόλεις, κοινότητες και χωριά».
Το Ισλαμικό Κράτος κατέκτησε τον Μάιο του 2015 το φράγμα στον Ευφράτη ποταμό, που βρίσκεται στην πόλη Ραμάντι. Στη συνεχεία περιόρισε στο μισό την τροφοδοσία με νερό σε πέντε επαρχίες. Επίσης στην πόλη Φαλούτζα του Ιράκ χρησιμοποίησε το 2014 το νερό τόσο για επιθετικούς όσο και για αμυντικούς σκοπούς. Το χρησιμοποίησε σαν όπλο για να αναγκάσει τον ιρακινό στρατό να τραπεί σε φυγή, ενώ οι πλημμύρες που προκάλεσε ανάγκασαν 60.000 ανθρώπους να εγκαταλείψουν τις εστίες τους.
Για τον λόγο αυτό προκλήθηκε ιδιαίτερη ανησυχία όταν το Ισλαμικό Κράτος τον Αύγουστο του 2014 κατέλαβε το φράγμα στον ποταμό τίγρη στη Μοσούλη. Από εκεί εξαρτάται η μισή ηλεκτροδότηση του Ιράκ καθώς και η υδροδότηση των κουρδικών περιοχών. Μετά από μαζικούς αμερικανικούς βομβαρδισμούς οι Κούρδοι Πεσμεργκά κατάφεραν να επανακτήσουν το φράγμα. Σε διαφορετική περίπτωση θα είχε προκληθεί τεράστια καταστροφή και τουλάχιστον 500.000 άνθρωποι θα είχαν παρασυρθεί στον θάνατο εάν το Ισλαμικό Κράτος είχε ανοίξει το φράγμα και είχαν προκληθεί τεράστια κύματα.
Τέλος, το Ισλαμικό Κράτος δεν διστάζει να δηλητηριάζει το νερό, όπως είχε κάνει τον Δεκέμβριο του 2014 χρησιμοποιώντας πετρέλαιο σε πόσιμο νερό από τον ποταμό Τίγρη. Την πρακτική αυτή ήθελαν να χρησιμοποιήσουν οπαδοί του Ισλαμικού Κράτους και στην Πρίστινα τον Ιούλιο του 2015, ωστόσο την τελευταία στιγμή τους απέτρεψαν.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου