ΧΩΡΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΝΟΜΟΣ ΔΕΚΕΜΒΡΗΣ 2016

Αrt2088 Τρίτη 27 Δεκεμβριου 2016
ΜΕΡΟΣ Α΄ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΧΩΡΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ
Άρθρο 1 Βασικές έννοιες
 Για την εφαρµογή του παρόντος, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισµοί:
α) «Σύστηµα χωρικού σχεδιασµού»: το σύνολο των χωροταξικών και πολεοδοµικών πλαισίων και σχεδίων που περιγράφονται στα άρθρα 5, 6, 7, 8 και 10, όπως αυ- τά διαρθρώνονται συστηµατικά και ιεραρχούνται σε επί- πεδα, µε βάση τη γεωγραφική κλίµακα στην οποία ανα- φέρονται, την αποστολή και το περιεχόµενό τους
.
 β) «Στρατηγικός χωρικός σχεδιασµός» (χωροταξικός σχεδιασµός): ο σχεδιασµός, που εκπονείται σε εθνική ή περιφερειακή κλίµακα, µε τον οποίο τίθενται οι µεσοπρόθεσµοι ή και µακροπρόθεσµοι στόχοι της ανάπτυξης και οργάνωσης του χώρου, καθώς και οι γενικές κατευθύνσεις και οι αναγκαίες, όπου απαιτείται, ρυθµίσεις, για τη διαµόρφωση των οικιστικών περιοχών, των περιοχών ασκήσεως παραγωγικών και επιχειρηµατικών δραστηριοτήτων και των περιοχών προστασίας.
 γ) «Ρυθµιστικός χωρικός σχεδιασµός» (πολεοδοµικός σχεδιασµός): ο σχεδιασµός µε τον οποίο καθορίζονται οι κανόνες για τη χρήση, τη δόµηση και την εν γένει εκµε- τάλλευση του εδάφους στον αστικό χώρο και την ύπαι- θρο.
δ) «Οργανωµένοι υποδοχείς δραστηριοτήτων»: οι περιοχές που αναπτύσσονται βάσει ολοκληρωµένου σχεδιασµού προκειµένου να λειτουργήσουν κατά κύρια ή αποκλειστική χρήση ως οργανωµένοι χώροι ανάπτυξης παραγωγικών και επιχειρηµατικών δραστηριοτήτων. Ως οργανωµένοι υποδοχείς δραστηριοτήτων νοούνται ιδίως οι Περιοχές Ολοκληρωµένης Τουριστικής Ανάπτυξης (ΠΟΤΑ) του άρθρου 29 του ν. 2545/1997(Α΄ 254), οι Πε- ριοχές Οργανωµένης Ανάπτυξης Παραγωγικών Δραστη- ριοτήτων (ΠΟΑΠΔ) του άρθρου 24 του ν. 1650/1986 (Α΄ 160), οι Οργανωµένοι Υποδοχείς Μεταποιητικών και Επιχειρηµατικών Δραστηριοτήτων της παρ. 4 του άρθρου 41 του ν. 3982/2011, τα Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Δηµοσίων Ακινήτων (ΕΣΧΑΔΑ) του άρθρου 12 του ν. 3986/2011 (Α΄ 152) και τα Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανά- πτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΣΧΑΣΕ) του άρθρου 24 του ν. 3894/2010 (Α΄ 204).
 ε) Βιώσιµη ανάπτυξη: η ανάπτυξη που συνθέτει κοινω- νικούς, οικονοµικούς και περιβαλλοντικούς στόχους µε σκοπό την: αα) επίτευξη διατηρήσιµης οικονοµικής ανάπτυξης µε τη δηµιουργία ισχυρής παραγωγικής βάσης και έµφαση στην καινοτοµία και την αύξηση της απασχόλησης, ββ) εδαφική και κοινωνική συνοχή, δίκαιη κατανοµή πόρων και άρση των αποκλεισµών, γγ) προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλ- λοντος, της βιοποικιλότητας, του τοπίου και την αειφόρο χρήση των φυσικών πόρων.

 Άρθρο 2 Διάρθρωση συστήµατος χωρικού σχεδιασµού 

1. Ο χωρικός σχεδιασµός ασκείται σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο και διακρίνεται, ανάλογα µε το χαρακτήρα του, σε στρατηγικό ή ρυθµιστικό:
ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Πρωτ. Από τα επίσηµα Πρακτικά της ΝΒ΄, 21 Δεκεµβρίου 2016 Αριθ. Συνεδρίασης της Ολοµέλειας της Βουλής, στην οποία Διεκπ. ψηφίστηκε το παρακάτω σχέδιο νόµου:
 Χωρικός σχεδιασµός - Βιώσιµη ανάπτυξη και άλλες διατάξεις
α. Στην κατηγορία του στρατηγικού χωρικού σχεδια- σµού υπάγονται τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια του άρ- θρου 5 και τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια του άρ- θρου 6.
 β. Στην κατηγορία του ρυθµιστικού χωρικού σχεδια- σµού υπάγονται τα πολεοδοµικά σχέδια τα οποία εκπο- νούνται σε τοπική κλίµακα και τα οποία διακρίνονται σε δύο επίπεδα σχεδιασµού.

2. Στο πρώτο επίπεδο του ρυθµιστικού χωρικού σχε- διασµού περιλαµβάνονται:
 α) τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια του άρθρου 7, τα οποία ρυθµίζουν τη βιώσιµη χωρική ανάπτυξη και οργάνωση της εδαφικής περιφέρειας ενός Ο.Τ.Α.,
 β) τα Ειδικά Χωρικά Σχέδια του άρθρου 8, τα οποία α- ποτελούν υποδοχείς σχεδίων, έργων και προγραµµάτων ανεξαρτήτως διοικητικών ορίων.

3. Στο δεύτερο επίπεδο του ρυθµιστικού χωρικού σχε- διασµού περιλαµβάνονται τα Πολεοδοµικά Σχέδια Εφαρ- µογής του άρθρου 10, τα οποία αποτελούν την εξειδί- κευση και εφαρµογή των σχεδίων του πρώτου επιπέδου.

 Άρθρο 3 Εθνική Χωρική Στρατηγική

1. Για τη βιώσιµη ανάπτυξη και οργάνωση του εθνικού χώρου, το Υπουργικό Συµβούλιο διαµορφώνει Εθνική Χωρική Στρατηγική. Η Εθνική Χωρική Στρατηγική αποτελεί κείµενο αρχών και περιλαµβάνει βασικές κατευθύν- σεις χωρικής οργάνωσης, τους βασικούς άξονες, τους µεσοπρόθεσµους και µακροπρόθεσµους στόχους χωρικής ανάπτυξης στο επίπεδο της Γενικής Κυβέρνησης και των επιµέρους φορέων της, καθώς και τα προτεινόµενα µέτρα και δράσεις για την υλοποίηση της επιδιωκόµενης ανάπτυξης.

 Η Εθνική Χωρική Στρατηγική αποτελεί βάση για το συντονισµό των στρατηγικών χωροταξικών Πλαι- σίων, των επιµέρους επενδυτικών σχεδίων και προγραµ- µάτων του Κράτους, των Ο.Τ.Α. Α΄ και Β΄ βαθµού και των δηµόσιων νοµικών προσώπων, πλαισίων, σχεδίων και προγραµµάτων που έχουν σηµαντικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη και συνοχή του εθνικού χώρου.

Ειδικότερα, η Εθνική Χωρική Στρατηγική µπορεί να περιλαµβάνει τους βασικούς άξονες για όλο το φάσµα των θεµάτων που καλύπτουν όλα τα επίπεδα σχεδίων και ιδίως για:
α) τη βιώσιµη ανάπτυξη και δικτύωση του εθνικού χώ- ρου,
 β) τη διάρθρωση και δοµή του αστικού και οικιστικού δικτύου της χώρας,
 γ) τη διάρθρωση των παραγωγικών τοµέων,
δ) την πολιτική γης και αξιοποίηση της δηµόσιας περι- ουσίας,
ε) τη χωρική διάρθρωση των δικτύων και υπηρεσιών τεχνικής, κοινωνικής και διοικητικής υποδοµής εθνικού ενδιαφέροντος, καθώς και τη χωρική κατανοµή των υπο- δοµών γνώσης και καινοτοµίας, στ) τη βιώσιµη ανάπτυξη υποενοτήτων του εθνικού χώρου µε ιδιαίτερη έµφαση στο θαλάσσιο, νησιωτικό, ορεινό και παράκτιο χώρο.

2. Η Εθνική Χωρική Στρατηγική καταρτίζεται υπό την ευθύνη και εποπτεία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας σε συνεργασία µε τα συναρµόδια Υπουργεία και εγκρίνεται από το Υπουργικό Συµβούλιο ύστερα από γνώµη του Εθνικού Συµβουλίου Χωροταξίας. Η Εθνική Χωρική Στρατηγική µετά την έγκρισή της ανακοινώνεται στη Βουλή.

 3. Για την κατάρτιση της Εθνικής Χωρικής Στρατηγικής λαµβάνονται υπόψη τα προγράµµατα οικονοµικής και κοινωνικής ανάπτυξης της παρ. 8 του άρθρου 79 του Συ- ντάγµατος, η Εθνική Αναπτυξιακή Στρατηγική της χώρας για κάθε προγραµµατική περίοδο, το πλαίσιο δηµοσιονο- µικής στρατηγικής και το εθνικό πρόγραµµα δηµοσίων ε- πενδύσεων, οι διεθνείς, ευρωπαϊκές και εθνικές πολιτι- κές για την προστασία του περιβάλλοντος, καθώς και άλ- λα γενικά ή ειδικά προγράµµατα εθνικής ή διαπεριφερει- ακής κλίµακας που επηρεάζουν σηµαντικά τη διάρθρωση και ανάπτυξη του εθνικού χώρου.

4. Οι βασικοί άξονες, οι στόχοι της Εθνικής Χωρικής Στρατηγικής λαµβάνονται υπόψη κατά την κατάρτιση των Ειδικών και Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων.

Άρθρο 4 Εθνικό Συµβούλιο Χωροταξίας

1. Συνιστάται στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέρ- γειας Εθνικό Συµβούλιο Χωροταξίας, το οποίο αποτελεί- ται από δεκαεννέα (19) µέλη:

α) Έναν (1) επιστήµονα αναγνωρισµένου κύρους, ευ- ρείας αποδοχής και εµπειρίας σε θέµατα χωροταξίας ως Πρόεδρο, που ορίζεται µε τον αναπληρωτή του, από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας µετά από δηµό- σια πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος.
β) Εκπροσώπους από: την Ένωση Περιφερειών Ελλά- δος (ΕΝΠΕ), την Κεντρική Ένωση Δήµων Ελλάδος (ΚΕΔΕ), το Τεχνικό Επιµελητήριο Ελλάδος (ΤΕΕ), το Γεωτεχνικό Επιµελητήριο Ελλάδας (ΓΕΩΤΕΕ), το Οικονο- µικό Επιµελητήριο Ελλάδος (ΟΕΕ), το Ξενοδοχειακό Ε- πιµελητήριο Ελλάδος (ΞΕΕ), το Σύνδεσµο Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ), το Σύνδεσµο Επιχει- ρήσεων και Βιοµηχανιών (ΣΕΒ), την Ελληνική Συνοµοσπονδία Εµπορίου και Επιχειρηµατικότητας (ΕΣΕΕ), τη Γενική Συνοµοσπονδία Εργατών Ελλάδος (ΓΣΕΕ), τη Γενική Συνοµοσπονδία Επαγγελµατιών Βιοτεχνών Εµπόρων Ελλάδας (ΓΣΕΒΕΕ), την Κεντρική Ένωση Επιµελητηρίων Ελλάδος (ΚΕΕΕ), την Πανελλήνια Συνοµοσπονδία Ενώσεων Αγροτικών Συνεταιρισµών (ΠΑΣΕΓΕΣ), την Πανελλήνια Ένωση Αρχιτεκτόνων Διπλωµατούχων Ανωτάτων Σχολών (ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ), το Σύλλογο Ελλήνων Μηχανικών Πολεοδοµίας, Χωροταξίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΣΕΜΠΧΠΑ) και το Σύλλογο Ελλήνων Πολεοδόµων και Χωροτακτών (ΣΕΠΟΧ).
 γ) Εκπρόσωπους από δύο (2) µη κυβερνητικές περι- βαλλοντικές οργανώσεις (ΜΚΟ), οι οποίες επιλέγονται από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας µε βάση το κριτήριο της αντιπροσωπευτικότητας.
δ) Οι εκπρόσωποι των φορέων των περιπτώσεων β΄ και γ΄ της παραγράφου 1 ορίζονται µε τους αναπληρω- τές τους από τις διοικήσεις τους, µέσα σε προθεσµία ενός (1) µηνός από την αποστολή σχετικής πρόσκλησης από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
 Μετά την πάροδο της ανωτέρω προθεσµίας το Συµβούλιο συ- γκροτείται και λειτουργεί ακόµη και εάν δεν έχουν ορι- στεί ένας ή περισσότεροι εκπρόσωποι των φορέων των ανωτέρω περιπτώσεων.
 Σε κάθε περίπτωση, για τη νόµιµη συγκρότηση του Συµβουλίου απαιτείται να έχει οριστεί τουλάχιστον το πενήντα τοις εκατό (50%) των µελών του.

 3. Το Συµβούλιο συγκροτείται µε απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

4. Με κανονισµό, που καταρτίζεται από το Συµβούλιο και εγκρίνεται µε απόφαση του Υπουργού Περιβάλλο- ντος και Ενέργειας, ρυθµίζονται τα θέµατα που αφο- ρούν τη λειτουργία του Εθνικού Συµβουλίου Χωροταξίας. Η γραµµατειακή και τεχνική υποστήριξή του Συµβουλίου παρέχεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Το Συµβούλιο συνεδριάζει τουλάχιστον δύο (2) φορές το χρόνο ή εκτάκτως κατά την κρίση του Προέδρου του.

5. Η θητεία των µελών του Συµβουλίου είναι τριετής. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργει- ας µπορεί να παρατείνεται η θητεία των µελών του Συµβουλίου για διάστηµα ενός (1) επιπλέον έτους.

 6. Το Συµβούλιο αποτελεί όργανο κοινωνικού διαλό- γου και διαβούλευσης για θέµατα ιδιαίτερης σηµασίας που αφορούν την άσκηση της εθνικής χωροταξικής πολι- τικής και πολιτικής βιώσιµης ανάπτυξης. Ειδικότερα, είναι αρµόδιο για τη διατύπωση γνώµης επί της Εθνικής Χωρικής Στρατηγικής και των Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων. Εκφέρει γνώµη κατά τη διαδικασία κατάρτισης των Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων, ύστερα από ερώτηµα του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας µπορεί να ζητά από το Συµβούλιο τη γνώµη ή την υποβολή προτάσεων και επί άλλων θεµάτων χωροταξικού και πολεοδο- µικού σχεδιασµού.

7. Το Συµβούλιο µπορεί να εκφέρει γνώµη για σηµαντι- κά ζητήµατα ευρύτερης χωρικής πολιτικής µε πρωτοβου- λία του Προέδρου ή ύστερα από αίτηµα δέκα (10) τουλάχιστον µελών του.

 8. Οι απόψεις, οι παρατηρήσεις και γνώµες του Συµ- βουλίου υποβάλλονται προς τον Υπουργό Περιβάλλο- ντος και Ενέργειας.

9. Για την άσκηση των αρµοδιοτήτων του, το Συµβού- λιο µπορεί να ζητά στοιχεία και πληροφορίες από τους αρµόδιους φορείς και υπηρεσίες του δηµόσιου τοµέα, ό- πως οριοθετείται από το άρθρο 51 του ν. 1892/1990 (Α΄ 101), οι οποίοι οφείλουν να τις παρέχουν εγκαίρως.
Ο Πρόεδρος του Συµβουλίου µπορεί να καλεί εκπροσώπους των ανωτέρω φορέων και υπηρεσιών να αναπτύ- ξουν προφορικά τις απόψεις τους στις συνεδριάσεις του Συµβουλίου.

 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΧΩΡΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

 Άρθρο 5 Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια

1. Τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια αποτελούν σύνολα κειµένων και διαγραµµάτων, µε τα οποία προσδιορίζο- νται στρατηγικές κατευθύνσεις σε εθνικό επίπεδο, ι- δίως, για:
 α) τη χωρική διάρθρωση και δοµή του οικιστικού δικτύ- ου της Χώρας,
 β) τη χωρική διάρθρωση τοµέων ή κλάδων παραγωγι- κών δραστηριοτήτων και γενικότερα τοµέων ανάπτυξης εθνικής σηµασίας σε εξειδίκευση της Εθνικής Χωρικής Στρατηγικής εφόσον αυτή εµπεριέχει σχετικές κατευ- θύνσεις,
γ) τη διαµόρφωση πολιτικής γης,
 δ) την προστασία του πολιτιστικού και φυσικού τοπίου,
ε) τη χωρική ανάπτυξη και οργάνωση περιοχών του ε- θνικού χώρου που έχουν ιδιαίτερη σηµασία από χωροτα- ξική, περιβαλλοντική, αναπτυξιακή ή κοινωνική άποψη, όπως είναι ιδίως οι παράκτιες, οι θαλάσσιες και νησιωτι- κές περιοχές, οι ορεινές και προβληµατικές περιοχές,
 στ) την προώθηση σχεδίων, προγραµµάτων ή έργων χωρικής ανάπτυξης µείζονος σηµασίας ή/και διακρατικής, διαπεριφερειακής εµβέλειας.

Τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια συνοδεύονται από πρό- γραµµα ενεργειών και προτεραιοτήτων, στο οποίο εξειδικεύονται οι απαιτούµενες για την εφαρµογή τους ενέργειες και δράσεις, το χρονοδιάγραµµα εκτέλεσής τους, καθώς και οι φορείς εφαρµογής τους.

 2.α) Τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια εκπονούνται υπό την εποπτεία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέρ- γειας. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και των κατά περίπτωση αρµόδιων Υπουργών συνιστώνται επιτελικές επιτροπές συντονι- σµού και παρακολούθησης των εκπονούµενων πλαισίων, στις οποίες µετέχουν εκπρόσωποι του Υπουργείου Περι- βάλλοντος και Ενέργειας και των κατά περίπτωση αρ- µόδιων Υπουργείων.

β) Κατά την εκπόνησή τους, λαµβάνονται υπόψη οι ά- ξονες και στόχοι της Εθνικής Χωρικής Στρατηγικής, το Πλαίσιο Δηµοσιονοµικής Στρατηγικής, το Εθνικό Πρόγραµµα Δηµοσίων Επενδύσεων, η Εθνική Αναπτυξιακή Στρατηγική της Χώρας και άλλα γενικά ή ειδικά αναπτυ- ξιακά προγράµµατα εθνικής ή διαπεριφερειακής κλίµακας που επηρεάζουν τη διάρθρωση και ανάπτυξη του ε- θνικού χώρου, ιδίως στον τοµέα, πεδίο ή τύπο περιοχής που αποτελεί, κατά περίπτωση, το αντικείµενο ρύθµισης κάθε Πλαισίου, καθώς και ενωσιακές πολιτικές και στρα- τηγικές που επηρεάζουν τη διάρθρωση και ανάπτυξή του.

 3.α) Τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια υπόκεινται σε διαδικασία Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίµησης και ε- γκρίνονται µαζί µε τις στρατηγικές µελέτες περιβαλλο- ντικών επιπτώσεων µε κοινή απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και των κατά περίπτωση αρµοδίων Υπουργών. Οι διαδικασίες διαβούλευσης των Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων και των οικείων Στρατη- γικών Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων είναι κοι- νές.
 β) Το Εθνικό Συµβούλιο Χωροταξίας του άρθρου 4 δια- τυπώνει γνώµη για το περιεχόµενο των εκπονούµενων Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων εντός προθεσµίας δύο (2) µηνών από την υποβολή της σχετικής εισήγησης, από την αρµόδια υπηρεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Εάν παρέλθει άπρακτη η ανωτέρω προθε- σµία, δεν εµποδίζεται η πρόοδος της διαδικασίας.

 4. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας είναι αρµόδιο για την παρακολούθηση και αξιολόγηση της εφαρµογής των Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων. Για το σκοπό αυτόν, συντάσσει τουλάχιστον ανά πενταετία εκ- θέσεις αξιολόγησης, στις οποίες αναφέρονται οι χωρικές επιπτώσεις, ο τρόπος εφαρµογής και τα πιθανά προβλήµατα που παρουσιάστηκαν κατά την εφαρµογή τους. Στις ίδιες εκθέσεις υποδεικνύονται ενέργειες και δρά- σεις που κατά περίπτωση απαιτούνται, για την αποτελεσµατική εφαρµογή των Πλαισίων, και επισηµαίνονται ενέργειες και δράσεις που δεν εναρµονίζονται µε τις κατευθύνσεις τους.

Τα πορίσµατα των ως άνω εκθέσεων γνωστοποιούνται στα καθ’ ύλην αρµόδια Υπουργεία και λοιπούς αρµόδιους οργανισµούς και υπηρεσίες, προκειµένου να λαµβάνονται υπόψη κατά την άσκηση των αρµοδιοτήτων τους που αφορούν την εφαρµογή των Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων. Εκθέσεις αξιολόγησης µπορεί να συντάσσουν και τα κατά περίπτωση αρµόδια Υπουργεία, τις οποίες κοινο- ποιούν στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προκειµένου να λαµβάνονται υπόψη κατά την κατάρτιση των εκθέσεων αξιολόγησης αρµοδιότητάς του.

5. Τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια αναθεωρούνται ανά πενταετία, εφόσον προκύπτει τεκµηριωµένη ανάγκη προς τούτο από τις εκθέσεις αξιολόγησης. Κατά το χρο- νικό αυτό διάστηµα είναι κατ’ εξαίρεση δυνατή η τροπο- ποίησή τους, µε στόχο τη βελτίωση και επικαιροποίησή τους, προκειµένου:
α) να αντιµετωπιστούν ζητήµατα που ανακύπτουν από την προώθηση ή εφαρµογή προγραµµάτων διεθνούς, ευρωπαϊκού, διασυνοριακού, διακρατικού ή διαπεριφερεια- κού χαρακτήρα,
β) να αντιµετωπιστούν εξαιρετικές ανάγκες από φυσικές ή τεχνολογικές καταστροφές και κινδύνους,
γ) να ενσωµατώσουν κατευθύνσεις και προτάσεις των Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων σχεδίων στα πλαίσια της ανάδρασης.

 6. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και του κατά περίπτωση συναρµόδιου Υ- πουργού, µπορεί να επέρχονται εντοπισµένες και µη ου- σιώδεις µεταβολές σε εγκεκριµένα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια, όπως διορθώσεις σφαλµάτων, αποσαφηνίσεις διατυπώσεων, εναρµόνιση κειµένων και διαγραµµάτων

 7.α) Όπου στις διατάξεις της ισχύουσας νοµοθεσίας αναφέρονται τα «Ειδικά Πλαίσια Χωροταξικού Σχεδια- σµού και Αειφόρου Ανάπτυξης» (ΕΠΧΣΑΑ) αποτελούν ε- φεξής τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια του παρόντος άρ- θρου.
β) Η αναθεώρηση και τροποποίηση εγκεκριµένων κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος Ειδικών Πλαισίων Χω- ροταξικού Σχεδιασµού και Αειφόρου Ανάπτυξης γίνεται κατά τις διατάξεις της παραγράφου 3.

Άρθρο 6 Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια

1. Τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια αποτελούν σύνολα κειµένων, χαρτών ή και διαγραµµάτων, µε τα ο- ποία παρέχονται κατευθύνσεις χωρικής ανάπτυξης και οργάνωσης σε περιφερειακό επίπεδο, ιδίως, για:
α) την αποτίµηση, ανάδειξη και αξιοποίηση των ιδιαίτε- ρων αναπτυξιακών και γενικότερα χωρικών χαρακτηρι- στικών κάθε Περιφέρειας για την ισότιµη ένταξή της στον εθνικό, ενωσιακό και διεθνή χώρο,
β) τη χωρική διάρθρωση των βασικών παραγωγικών τοµέων και κλάδων,
γ) τη χωρική διάρθρωση των περιφερειακών δικτύων µεταφορών και της λοιπής τεχνικής υποδοµής περιφερειακού ενδιαφέροντος,
 δ) τη διάρθρωση του περιφερειακού χώρου (πρότυπο χωρικής οργάνωσης), καθώς και τη χωρική οργάνωση και δοµή του οικιστικού δικτύου,
 ε) την οικιστική ανάπτυξη και ανασυγκρότηση του α- στικού χώρου,
 στ) την ανάδειξη, προβολή και προστασία της φυσικής και πολιτιστικής κληρονοµιάς, καθώς και του οικιστικού και αρχιτεκτονικού περιβάλλοντος, κάθε Περιφέρειας,
ζ) τον προσδιορισµό ενεργών παρεµβάσεων και προ- γραµµάτων χωροταξικού και αστικού χαρακτήρα, όπως ιδίως οι Περιοχές Ειδικών Χωρικών Παρεµβάσεων (ΠΕΧΠ) και τα Σχέδια Ολοκληρωµένων Αστικών Παρεµ- βάσεων (ΣΟΑΠ), των άρθρων 11 και 12 του ν. 2742/1999 (Α΄ 207),
 η) την προστασία του πολιτιστικού και φυσικού περι- βάλλοντος και του τοπίου. 2. Στα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια περιλαµβά- νονται και οι εγκεκριµένοι οργανωµένοι υποδοχείς δρα- στηριοτήτων, καθώς και τα εγκεκριµένα σχέδια δηµό- σιων ή ιδιωτικών επενδύσεων µεγάλης κλίµακας, σύµ- φωνα µε τις διατάξεις που τις διέπουν.

3. Τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια περιλαµβάνουν σε ειδικό Παράρτηµα, που συνοδεύεται από κείµενα και διαγράµµατα κατάλληλης κλίµακας, κατευθύνσεις ανά Δήµο που αφορούν ιδίως: α) τη χωροταξική και αναπτυξιακή φυσιογνωµία,
 β) τη διάρθρωση και δοµή του οικιστικού δικτύου και την οικιστική ανάπτυξη,
 γ) την προστασία και ανάδειξη του φυσικού, πολιτιστι- κού και δοµηµένου περιβάλλοντος,
 δ) τα υπερτοπικά/ διαδηµοτικά δίκτυα υποδοµής,
 ε) τη χωρική οργάνωση των παραγωγικών δραστηριο- τήτων ή άλλων χρήσεων στο µη αστικό, ιδίως, χώρο,
 στ) Τα Παραρτήµατα περιέχουν επίσης κατευθύνσεις για τις χρήσεις γης και όρους δόµησης που λαµβάνονται υπόψη µέχρι τη θεσµοθέτηση υποκείµενου ρυθµιστικού σχεδιασµού για την προστασία και ανάδειξη του περιβάλλοντος και της υπαίθρου µε ιδιαίτερη αναφορά στην προστασία της γεωργικής γης.

4. Τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια συνοδεύο- νται από Πρόγραµµα Έργων, Ενεργειών και Προτεραιοτήτων, στο οποίο εξειδικεύονται οι απαιτούµενες για την εφαρµογή τους ενέργειες, έργα, ρυθµίσεις, µέτρα και προγράµµατα, καθώς και οι φορείς και το χρονοδιάγραµµα εφαρµογής τους.

5. Τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια εναρµονίζονται µε τις κατευθύνσεις των Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων, τις οποίες συντονίζουν, εξειδικεύουν ή και συ- µπληρώνουν.
Κατά την κατάρτισή τους λαµβάνονται υπόψη οι άξονες και οι στόχοι της Εθνικής Χωρικής Στρα- τηγικής, το περιφερειακό πρόγραµµα δηµοσίων επενδύσεων, τα προγράµµατα περιφερειακής ανάπτυξης, κα- θώς και άλλα γενικά ή ειδικά αναπτυξιακά προγράµµατα, πολιτικές και στρατηγικές που επηρεάζουν τη διάρθρωση και ανάπτυξη του χώρου.
Αν προκύπτουν ασάφειες ή αντικρουόµενες κατευθύν- σεις µεταξύ των Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων και των Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων ή των Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων µεταξύ τους, εκδίδεται, ύστερα από αιτιολογηµένη εισήγηση της αρµόδιας υπηρεσίας και σύµφωνη γνώµη του Εθνικού Συµβουλίου Χωροταξίας, σχετική απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και των συναρµόδιων Υπουργών µε την ο- 4 ποία καθορίζεται η ισχύουσα κατεύθυνση.

 6. Στο αναπτυξιακό πρόγραµµα κάθε Περιφέρειας πε- ριλαµβάνονται κατά προτεραιότητα τα έργα και οι δρά- σεις που προωθούν την εφαρµογή των Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων, σύµφωνα και µε το πρόγραµµα ενεργειών και προτεραιοτήτων των τελευταίων

. 7.α) Τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια εκπονού- νται υπό την εποπτεία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας ύστερα από σχετική ενηµέρωση της οικεί- ας Περιφέρειας και υπό την επίβλεψη κοινών µε την Πε- ριφέρεια επιτροπών.
 β) Για την έγκριση των Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων απαιτείται η γνώµη του οικείου Περιφερειακού Συµβουλίου, η οποία παρέχεται µέσα σε προθεσµία δύο (2) µηνών από τη λήψη της σχετικής µελέτης, που του διαβιβάζεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέρ- γειας. Μετά την παρέλευση της ανωτέρω προθεσµίας η διαδικασία συνεχίζεται χωρίς τη σχετική γνώµη.
Ειδικά για τη χωρική διάρθρωση παραγωγικών τοµέων ή κλά- δων και περιφερειακών δικτύων µεταφορών και λοιπής τεχνικής υποδοµής απαιτείται επιπλέον η γνώµη των κα- τά περίπτωση αρµόδιων Υπουργείων, η οποία παρέχεται εντός προθεσµίας δύο (2) µηνών από τη λήψη της σχετι- κής µελέτης που του διαβιβάζεται από το Υπουργείο Πε- ριβάλλοντος και Ενέργειας. Μετά την παρέλευση της α- νωτέρω προθεσµίας η διαδικασία συνεχίζεται χωρίς τη σχετική γνώµη.
 γ) Το Εθνικό Συµβούλιο Χωροταξίας διατυπώνει γνώ- µη, σύµφωνα µε την παράγραφο 6 του άρθρου 4, για το περιεχόµενο των εκπονούµενων Περιφερειακών Χωρο- ταξικών Πλαισίων εντός προθεσµίας ενός (1) µηνός από την υποβολή του σχετικού ερωτήµατος. Μετά την παρέλευση της ανωτέρω προθεσµίας η διαδικασία συνεχίζε- ται χωρίς τη σχετική γνώµη.
δ) Τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια υπόκεινται σε διαδικασία Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίµησης και εγκρίνονται µαζί µε τις σχετικές Στρατηγικές Μελέτες Περιβαλλοντικής Εκτίµησης µε αποφάσεις του Υπουρ- γού Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Οι διαδικασίες δια- βούλευσης των Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων και των οικείων Στρατηγικών Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων είναι κοινές.

 8. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας µε τη συνδροµή των Περιφερειών παρακολουθεί και αξιολογεί την εφαρµογή των Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων. Για το σκοπό αυτόν, συντάσσει τουλάχιστον ανά πενταετία εκθέσεις παρακολούθησης, στις οποίες ανα- φέρονται ο τρόπος εφαρµογής, τα προβλήµατα που παρουσιάστηκαν, καθώς και ο βαθµός ενσωµάτωσης των κατευθύνσεών τους στα υποκείµενα επίπεδα σχεδια- σµού. Στις ίδιες εκθέσεις υποδεικνύονται ενέργειες και δράσεις που κατά περίπτωση απαιτούνται για την αποτε- λεσµατική εφαρµογή των Περιφερειακών Στρατηγικών και κατευθύνσεων και επισηµαίνονται ενέργειες και δρά- σεις που δεν εναρµονίζονται µε αυτές τις κατευθύνσεις. Τα πορίσµατα των εκθέσεων αυτών διαβιβάζονται στα συναρµόδια Υπουργεία, στις Περιφέρειες και τους φορείς και υπηρεσίες, προκειµένου να λαµβάνονται υπόψη στις δράσεις και έργα που άπτονται των αρµοδιοτήτων τους.

 9.α) Τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια αναθεω- ρούνται ανά πενταετία, εφόσον προκύπτει τεκµηριωµέ- νη προς τούτο ανάγκη από τις εκθέσεις παρακολούθη- σης. Κατά το χρονικό αυτό διάστηµα είναι κατ’ εξαίρεση δυνατή η τροποποίησή τους, µε στόχο τη βελτίωση και την επικαιροποίησή τους, προκειµένου:
 αα) να αντιµετωπιστούν ζητήµατα που ανακύπτουν α- πό την προώθηση ή εφαρµογή προγραµµάτων και δρά- σεων διεθνούς, ευρωπαϊκού, διασυνοριακού, διακρατι- κού ή διαπεριφερειακού χαρακτήρα,
ββ) να αντιµετωπιστούν εξαιρετικές ανάγκες από φυ- σικές ή τεχνολογικές καταστροφές και κινδύνους στο ε- πίπεδο της οικείας Περιφέρειας,
 γγ) να αντιµετωπιστούν εξαιρετικές και απρόβλεπτες ανάγκες και νέα δεδοµένα, για έργα εθνικής ή περιφε- ρειακής σηµασίας τα οποία δεν περιλαµβάνονταν στον αρχικό σχεδιασµό,
 δδ) να προσαρµοστούν σε νέα δεδοµένα και κατευ- θύνσεις χωρικού σχεδιασµού που προκύπτουν από την έγκριση, αναθεώρηση ή τροποποίηση Ειδικών Χωροταξι- κών Πλαισίων.
 β) Για την αναθεώρηση και τροποποίηση των Περιφε- ρειακών Χωροταξικών Πλαισίων ακολουθείται η διαδικα- σία της παραγράφου 7.

10. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας µπορεί να επέρχονται εντοπισµένες και µη ουσιώδεις µεταβολές στα εγκεκριµένα Περιφερειακά Χω- ροταξικά Πλαίσια, όπως διορθώσεις σφαλµάτων, αποσαφηνίσεις διατυπώσεων, εναρµόνιση κειµένων και δια- γραµµάτων.

11. Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια εκπονούνται για όλες τις Περιφέρειες της Χώρας, πλην της Περιφέρειας Αττικής. Για την Περιφέρεια Αττικής θέση Περιφερειακού Χωροταξικού Πλαισίου επέχει το Ρυθµιστικό Σχέδιο της Αθήνας. Κατά την εκπόνηση των Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων εξετάζονται ζητήµατα αλληλεπίδρασης και επικαλύψεων µεταξύ σχεδίων όµορων Περιφερειών. Κατά την κατάρτιση του Περιφερειακού Χωροταξικού Πλαισίου Κεντρικής Μακεδονίας, ισχύουν επιπλέον τα ε- ξής:
α) ενσωµατώνονται οι εκάστοτε ισχύουσες κατευθύν- σεις του Ρυθµιστικού Σχεδίου της Θεσσαλονίκης, που µπορεί να εξειδικεύονται ή και να συµπληρώνονται,
β) λαµβάνεται υπόψη ο µητροπολιτικός ρόλος της Θεσσαλονίκης και οι λειτουργικές εξαρτήσεις και επιρ- ροές µεταξύ του µητροπολιτικού κέντρου και των λοιπών περιοχών και περιλαµβάνονται κατευθύνσεις για την αξιοποίηση των δυνατοτήτων της Θεσσαλονίκης σε εθνική και διεθνή κλίµακα και για τη στρατηγική χωρική οργάνωση της µητροπολιτικής αυτής περιοχής, όπως προβλέπεται από το εκάστοτε ισχύον Ρυθµιστικό Σχέδιο Θεσσαλονίκης.

 12. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ε- νέργειας καθορίζονται προδιαγραφές για την εκπόνηση, αξιολόγηση και τροποποίηση των Περιφερειακών Χωρο- ταξικών Πλαισίων και κάθε άλλο σχετικό θέµα.

13. Όπου στις διατάξεις της ισχύουσας νοµοθεσίας αναφέρονται τα «Περιφερειακά Πλαίσια Χωροταξικού Σχεδιασµού και Αειφόρου Ανάπτυξης» αποτελούν εφε- ξής Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια του παρόντος άρθρου. Η αναθεώρηση και τροποποίηση των εγκεκριµένων, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόµου, Περιφε- ρειακών Πλαισίων Χωροταξικού Σχεδιασµού και Αειφό- ρου Ανάπτυξης, γίνεται µε τη διαδικασία της παραγρά- φου 7.

 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟΣ ΧΩΡΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

Άρθρο 7 Τοπικά Χωρικά Σχέδια 

1. Τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια αποτελούν σύνολα κειµέ- νων, χαρτών και διαγραµµάτων µε τα οποία καθορίζονται το πρότυπο χωρικής οργάνωσης και ανάπτυξης, οι χρή- σεις γης, οι όροι και περιορισµοί δόµησης, καθώς και κά- θε άλλο µέτρο, όρος ή περιορισµός που απαιτείται για την ολοκληρωµένη χωρική ανάπτυξη και οργάνωση της περιοχής ενός πρωτοβάθµιου Ο.Τ.Α..

2. Τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια καλύπτουν την έκταση ε- νός Δήµου. Μπορεί επίσης να εκπονούνται σε διαδηµοτι- κό επίπεδο, έπειτα από σχετικές αποφάσεις των οικείων Δηµοτικών Συµβουλίων. Τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια εναρ- µονίζονται µε τις κατευθύνσεις των Περιφερειακών Χω- ροταξικών Πλαισίων και περιέχουν τις αναγκαίες ρυθµί- σεις για την επίτευξη των σκοπών τους.

3. Με τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια καθορίζονται για κάθε δηµοτική ενότητα οι ακόλουθες κατηγορίες περιοχών:

α) Οικιστικές Περιοχές: 

αα) Ως οικιστικές περιοχές νοούνται οι περιοχές του Δήµου που εξυπηρετούν τη διαβίωση και την οργανωµέ- νη οικονοµική και κοινωνική ζωή και δραστηριότητα του ανθρώπου. Στις οικιστικές περιοχές περιλαµβάνονται ό- λες οι πολεοδοµηµένες, εντός εγκεκριµένων σχεδίων πόλεων, περιοχές του οικείου δήµου, οι οικισµοί προ του 1923 ή µε πληθυσµό κάτω των 2.000 κατοίκων, καθώς και οι προς πολεοδόµηση περιοχές. Περιλαµβάνονται επί- σης και οι Περιοχές Ειδικά Ρυθµιζόµενης Πολεοδόµησης (ΠΕΡΠΟ) του άρθρου 24 του ν. 2508/1997 (Α΄ 124) µε χρήση πρώτης ή δεύτερης κατοικίας, οι Περιοχές Περι- βαλλοντικής Αναβάθµισης και Ιδιωτικής Πολεοδόµησης (ΠΠΑΙΠ) του άρθρου 1 του ν. 4280/2014 (Α΄ 159).

ββ) Στις περιοχές της κατηγορίας αυτής, οι οποίες πο- λεοδοµούνται, καθορίζονται µε τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια όρια πολεοδοµικών ενοτήτων και η γενική πρόταση πο- λεοδοµικής οργάνωσής τους, ήτοι οι επιτρεπόµενες ε- ντός αυτών κατηγορίες χρήσεων γης, η πυκνότητα, ο συντελεστής δόµησης και οι λοιποί όροι και περιορισµοί δόµησης, καθώς και η γενική εκτίµηση των αναγκών κά- θε πολεοδοµικής ενότητας σε κοινόχρηστους χώρους, κοινωφελείς εξυπηρετήσεις και εν γένει δηµόσιες υπο- δοµές και δίκτυα.

β) Περιοχές παραγωγικών και επιχειρηµατικών δρα- στηριοτήτων:

 αα) Ως περιοχές παραγωγικών και επιχειρηµατικών δραστηριοτήτων µπορεί να καθορίζονται οι εντός ή και εκτός σχεδίου και εκτός ορίων οικισµών περιοχές του οι- κείου Δήµου, οι οποίες, εν όψει της θέσης, των υφιστά- µενων χρήσεων, λειτουργιών και υποδοµών, καθώς και των λοιπών χωρικών τους χαρακτηριστικών, προσφέρο- νται για τη χωροθέτηση µεµονωµένων ή οργανωµένων παραγωγικών και επιχειρηµατικών δραστηριοτήτων. Οι περιοχές αυτές είναι δυνατόν να πολεοδοµούνται ανά- λογα µε το ιδιαίτερο καθεστώς που τις διέπει,

ββ) Στις περιοχές αυτές µε το Τοπικό Χωρικό Σχέδιο καθορίζονται οι επιτρεπόµενες εντός αυτών κατηγορίες χρήσεων γης, ο συντελεστής δόµησης, καθώς και οι λοι- ποί όροι και περιορισµοί δόµησης που απαιτούνται για την ανάπτυξή τους,

γγ) Στις περιοχές της κατηγορίας αυτής εντάσσονται, σύµφωνα µε τις ειδικές διατάξεις που τις διέπουν, και τυ- χόν εγκεκριµένοι οργανωµένοι υποδοχείς δραστηριοτή- των.

 γ) Περιοχές Προστασίας:

αα) Ως περιοχές προστασίας νοούνται οι περιοχές µε- λέτης των Τοπικών Χωρικών Σχεδίων, οι οποίες διαθέ- τουν ιδιαιτέρως αξιόλογα φυσικά ή πολιτιστικά στοιχεία που χρήζουν προστασίας, προβολής και ανάδειξης. Οι περιοχές αυτές οριοθετούνται και καθορίζονται για αυ- τές περιορισµοί ή και απαγορεύσεις στις χρήσεις γης και στη δόµηση, καθώς και στην εν γένει άσκηση δραστηριο- τήτων και λειτουργιών, για λόγους προστασίας του φυ- σικού ή πολιτιστικού περιβάλλοντος και τοπίου,
ββ) Στις περιοχές αυτές εντάσσονται και εκτάσεις που υπάγονται σε ειδικά νοµικά καθεστώτα προστασίας, ό- πως είναι ιδίως χώροι αρχαιολογικού ή ιστορικού ενδια- φέροντος, δάση και δασικές εκτάσεις, αιγιαλός και πα- ραλία, ποταµοί-λίµνες-ρέµατα, καθώς και οι περιοχές υ- παγόµενες στο εθνικό σύστηµα προστατευόµενων πε- ριοχών του ν. 3937/2011 (Α΄ 60), οι οποίες διέπονται, ό- σον αφορά τις χρήσεις γης και τους όρους δόµησης, από τα ειδικά καθεστώτα προστασίας τους. Στην κατηγορία αυτή συµπεριλαµβάνονται και οι περιοχές που έχουν χα- ρακτηριστεί, κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου 56 του ν. 2637/1998 (Α΄ 200), ως αγροτική γη υψηλής παραγω- γικότητας.

δ) Περιοχές ελέγχου χρήσεων γης:

Ως περιοχές ελέγχου χρήσεων γης νοούνται οι µη πο- λεοδοµηµένες και προς πολεοδόµηση (εκτός σχεδίου και εκτός ορίων οικισµών) περιοχές του οικείου Δήµου, ι- δίως πέριξ των οικιστικών περιοχών ή των περιοχών παραγωγικών και επιχειρηµατικών δραστηριοτήτων, στις ο- ποίες καθορίζονται ειδικοί περιορισµοί στις χρήσεις γης και στους όρους δόµησης µε σκοπό την ορθολογική κα- τανοµή και συσχέτιση των χρήσεων γης, ώστε να απο- φεύγονται πιθανές µεταξύ τους συγκρούσεις και ανεξέ- λεγκτη κατανάλωση φυσικών πόρων.

4. Μετά την έγκριση των Τοπικών Χωρικών Σχεδίων, κάθε οικιστική, παραγωγική ή άλλη ανάπτυξη επιτρέπε- ται µόνον εφόσον είναι συµβατή µε τις χρήσεις γης και τους λοιπούς όρους και περιορισµούς που καθορίζονται µε αυτά.

5. Κατά τη διαδικασία εκπόνησης των Τοπικών Χωρι- κών Σχεδίων, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, µε απόφασή του που εκδίδεται ύστερα από εισήγηση της αρµόδιας Υπηρεσίας και γνώµη του Κεντρικού Συµβουλί- ου Πολεοδοµικών Θεµάτων και Αµφισβητήσεων, µπορεί να αναστείλει τη χορήγηση οικοδοµικών αδειών ή και ερ- γασιών στην περιοχή ή σε τµήµατά της και να απαγορεύ- σει τις κατατµήσεις των ιδιοκτησιών πέρα από το οριζό- µενο στην ίδια απόφαση όριο εµβαδού. Η κατά το προη- γούµενο εδάφιο αναστολή και απαγόρευση ισχύει µέχρι την έγκριση του Τοπικού Χωρικού Σχεδίου. Περαιτέρω παράταση της αναστολής αυτής είναι δυνατόν να χορη- γείται, για ένα ακόµα έτος, µε αιτιολογηµένη απόφαση του Υπουργού, εφόσον διαπιστωθεί ότι οι εργασίες εκπόνησης του Τοπικού Χωρικού Σχεδίου προόδευσαν ση- µαντικά, µε αποκλειστικό σκοπό την ολοκλήρωση και έ- γκρισή του. Ο συνολικός χρόνος ισχύος των ανωτέρω α- ποφάσεων αναστολής δεν δύναται σε καµία περίπτωση να ξεπερνά τα τρία (3) έτη.

 6.α) Η κίνηση της διαδικασίας για τη σύνταξη Τοπικού Χωρικού Σχεδίου γίνεται είτε από τον οικείο Δήµο είτε α- πό τo Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Τα Τοπι- κά Χωρικά Σχέδια υπόκεινται σε διαδικασία Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίµησης.
β) Η έγκριση των Τοπικών Χωρικών Σχεδίων γίνεται µε προεδρικό διάταγµα που εκδίδεται µε πρόταση του Υ- πουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ύστερα από εισήγηση της αρµόδιας Υπηρεσίας του Υπουργείου Περι- βάλλοντος και Ενέργειας και γνώµη του Κεντρικού Συµβουλίου Πολεοδοµικών Θεµάτων και Αµφισβητήσεων. Για τις µητροπολιτικές περιοχές της Αθήνας και της Θεσ- σαλονίκης, αρµόδιο όργανο για τη γνώµη του προηγού- µενου εδαφίου είναι το Συµβούλιο Μητροπολιτικού Σχε- διασµού.
 Η αρµόδια υπηρεσία και το κεντρικό συµβούλιο πολεοδοµικών θεµάτων και αµφισβητήσεων ελέγχουν και την εναρµόνιση του περιεχοµένου των Τοπικών Χω- ρικών Σχεδίων µε τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια, καθώς και τη συµβατότητα µε αντίστοιχα σχέδια όµο- ρων Δήµων. Ο έλεγχος του προηγούµενου εδαφίου διε- ξάγεται µετά από γνώµη του Δηµοτικού Συµβουλίου, η ο- ποία παρέχεται σε διάστηµα δύο (2) µηνών από την α- ποστολή του σχεδίου σε αυτό. Μετά την παρέλευση της ανωτέρω προθεσµίας, η διαδικασία συνεχίζεται χωρίς τη σχετική γνώµη. Με το ανωτέρω προεδρικό διάταγµα ε- γκρίνονται επίσης και οι κατευθύνσεις, όροι και µέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος, τα οποία πρέπει να τηρούνται κατά την εξειδίκευση και υλοποίηση των Τοπικών Χωρικών Σχεδίων, σύµφωνα µε τη σχετική Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.

 γ) Με το ανωτέρω προεδρικό διάταγµα οριοθετούνται και οι οριογραµµές των τυχόν υφιστάµενων εντός, των προς πολεοδόµηση περιοχών, υδατορεµάτων, ύστερα α- πό υποβολή φακέλου οριοθέτησης σύµφωνα µε το άρ- θρο 2 του ν. 4258/2014 (Α΄ 94).

7. Όρια και ρυθµίσεις εγκεκριµένων Ζωνών Οικιστικού Ελέγχου, που έχουν καθοριστεί σύµφωνα µε τις διατάξεις του άρθρου 29 του ν. 1337/1983 (Α΄ 33), αποτελούν το περιεχόµενο των Τοπικών Χωρικών Σχεδίων και µπορεί να τροποποιούνται µε τα προεδρικά διατάγµατα της παραγράφου 6, εφόσον τούτο κρίνεται πολεοδοµικώς απαραίτητο για την κάλυψη αναγκών οικιστικής, παραγω- γικής ή επιχειρηµατικής ανάπτυξης και ανασυγκρότησης εντός της οικείας δηµοτικής ενότητας, ύστερα από συ- νεκτίµηση των ιδιαίτερων περιβαλλοντικών τους χαρακτηριστικών και εισήγηση της αρµόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Μετά την έ- γκριση των Τοπικών Χωρικών Σχεδίων, οι Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου που έχουν ενσωµατωθεί σε αυτά παύουν να ισχύουν ως αυτοτελείς ρυθµίσεις και ισχύουν οι ρυθ- µίσεις του Τοπικού Χωρικού Σχεδίου.

8. Όρια και ρυθµίσεις προεδρικών διαταγµάτων που έ- χουν εκδοθεί δυνάµει της παρ. 1 του άρθρου 4 του ν. 1577/1985 (Α΄ 210), όπως αυτό αντικαταστάθηκε µε το άρθρο 3 του ν. 2831/2000 (Α΄ 140), περιλαµβάνονται στο περιεχόµενο του Τοπικού Χωρικού Σχεδίου και µπο- ρεί να συµπληρώνονται ή να τροποποιούνται µε τα προε- δρικά διατάγµατα της παραγράφου 6 του παρόντος, σύµ- φωνα µε τα προβλεπόµενα στην παρ. 2 του άρθρου 6 του ν. 4067/2012 (Α΄ 79).

 9. Η οικεία Περιφέρεια παρακολουθεί και αξιολογεί την εφαρµογή των ρυθµίσεων των Τοπικών Χωρικών Σχεδίων. Για το σκοπό αυτόν, συντάσσει ανά πενταετία τουλάχιστον εκθέσεις αξιολόγησης, µε τις οποίες αποτι- µάται ο τρόπος εφαρµογής των κατευθύνσεων και ρυθµί- σεων των ανωτέρω σχεδίων, καταγράφονται αστοχίες, αδυναµίες και προβλήµατα που εντοπίστηκαν κατά την εφαρµογή τους και διατυπώνονται προτάσεις αντιµετώπισής τους. Με τις εκθέσεις αξιολόγησης καταγράφεται επίσης η αναγκαιότητα προσαρµογής του Τοπικού Χωρικού Σχεδίου σε νέα δεδοµένα, καθώς και σε κατευθύνσεις που προκύπτουν από την έγκριση, αναθεώρηση ή τροποποίηση Ειδικών και Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων. Οι ανωτέρω εκθέσεις κοινοποιούνται στον οι- κείο Δήµο, στην οικεία Αποκεντρωµένη Διοίκηση και στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προκειµένου να λαµβάνονται υπόψη σε σχετικές ενέργειες και δρά- σεις που άπτονται των σχετικών αρµοδιοτήτων τους.

 10.α) Τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια αναθεωρούνται ανά πενταετία, εφόσον προκύψει τεκµηριωµένη προς τούτο α- νάγκη από την αξιολόγηση που διενεργείται κατά την παράγραφο 9. Στο χρονικό αυτό διάστηµα είναι δυνατή η τροποποίησή τους προκειµένου: αα) να αντιµετωπιστούν ζητήµατα που ανακύπτουν α- πό την προώθηση ή εφαρµογή προγραµµάτων και δρά- σεων διεθνούς, ευρωπαϊκού, διακρατικού, διαπεριφερει- ακού ή διαδηµοτικού χαρακτήρα,
 ββ) να αντιµετωπιστούν εξαιρετικές πολεοδοµικές α- νάγκες από φυσικές ή τεχνολογικές καταστροφές και κινδύνους,
 γγ) να αντιµετωπιστούν πρόσθετες ανάγκες σε κοινω- νικό εξοπλισµό, δδ) να αντιµετωπιστούν εξαιρετικές και απρόβλεπτες ανάγκες και νέα δεδοµένα που αφορούν στην εφαρµογή σχεδίων, έργων και προγραµµάτων ή παρεµβάσεων µε- γάλης κλίµακας ή στρατηγικής σηµασίας. β) Για την αναθεώρηση και τροποποίηση των Τοπικών Χωρικών Σχεδίων ακολουθείται η διαδικασία της παρα- γράφου 6.

 11. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ε- νέργειας, που εκδίδεται ύστερα από γνώµη του Κεντρι- κού Συµβουλίου Πολεοδοµικών Θεµάτων και Αµφισβητή- σεων, µπορεί να γίνονται διορθώσεις σφαλµάτων, απο- σαφηνίσεις διατυπώσεων, εναρµόνιση κειµένων και δια- γραµµάτων, εφόσον δεν συνιστούν τροποποίηση.

12. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ε- νέργειας καθορίζονται οι προδιαγραφές και κάθε άλλο θέµα σχετικό µε την εκπόνηση, αξιολόγηση και τροπο- ποίηση των Τοπικών Χωρικών Σχεδίων.

13.α) Η αναθεώρηση και τροποποίηση εγκεκριµένων κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόµου Γενικών Πολεοδοµικών Σχεδίων και Σχεδίων Χωρικής και Οικιστι- κής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης γίνεται κατά τις διατά- ξεις του παρόντος άρθρου. β) Τα ισχύοντα κατά τη δηµοσίευση του παρόντος Γε- νικά Πολεοδοµικά Σχέδια και Σχέδια Χωρικής και Οικιστι- κής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης δύνανται να τροποποι- ούνται σηµειακά µε τις διατάξεις των άρθρων 4 και 5 του ν. 2508/1997 (Α΄ 124).

14. Όπου στις διατάξεις της ισχύουσας νοµοθεσίας α- ναφέρεται το «Γενικό Πολεοδοµικό Σχέδιο» ή το «Σχέ- 7 διο Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης» αποτελεί εφεξής Τοπικό Χωρικό Σχέδιο του παρόντος άρθρου.

 Άρθρο 8 Ειδικά Χωρικά Σχέδια

1. Για τη χωρική οργάνωση και ανάπτυξη περιοχών α- νεξαρτήτως διοικητικών ορίων που µπορεί να λειτουργή- σουν ως υποδοχείς σχεδίων, έργων και προγραµµάτων υπερτοπικής κλίµακας ή στρατηγικής σηµασίας ή για τις οποίες απαιτείται ειδική ρύθµιση των χρήσεων γης και των λοιπών όρων ανάπτυξής τους, καταρτίζονται Ειδικά Χωρικά Σχέδια. Επίσης, Ειδικά Χωρικά Σχέδια µπορεί να καταρτιστούν και για προγράµµατα αστικής ανάπλασης ή και περιβαλλοντικής προστασίας ή αντιµετώπισης των συνεπειών από φυσικές καταστροφές.

2. Τα Ειδικά Χωρικά Σχέδια αποτελούν σύνολα κειµέ- νων, χαρτών και διαγραµµάτων µε τα οποία καθορίζο- νται χρήσεις γης, γενικοί όροι και περιορισµοί δόµησης, καθώς και κάθε άλλο µέτρο, όρος ή περιορισµός που α- παιτείται ώστε να καταστούν οι εν λόγω περιοχές κατάλ- ληλες είτε για τη δηµιουργία οργανωµένων υποδοχέων δραστηριοτήτων ή για την πραγµατοποίηση προγραµµά- των και παρεµβάσεων της παραγράφου 1.

3. Τα Ειδικά Χωρικά Σχέδια εντάσσονται στο ίδιο επί- πεδο σχεδιασµού µε τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια και µπορεί να τροποποιούν τις ρυθµίσεις των εγκεκριµένων Τοπι- κών Χωρικών Σχεδίων και τις Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου, σύµφωνα µε τη διαδικασία της παραγράφου 5.

 4.α) Η κίνηση της διαδικασίας για τη σύνταξη των Ειδι- κών Χωρικών Σχεδίων γίνεται από το Υπουργείο Περι- βάλλοντος και Ενέργειας ή από τον οικείο Δήµο ή την οικεία Περιφέρεια ή από το φορέα υλοποίησης του σχε- δίου, έργου ή προγράµµατος. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθορίζονται οι προ- διαγραφές και κάθε άλλο θέµα σχετικό µε τη σύνταξη των Ειδικών Χωρικών Σχεδίων.

β) Τα Ειδικά Χωρικά Σχέδια πρέπει να εναρµονίζονται µε τα Ειδικά και Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια, κα- θώς και µε τις κατευθύνσεις της οικείας αναπτυξιακής πολιτικής και λαµβάνουν υπόψη τις κατευθύνσεις των ε- γκεκριµένων Τοπικών Χωρικών Σχεδίων και Ζωνών Οικι- στικού Ελέγχου.

γ) Η έγκριση των Ειδικών Χωρικών Σχεδίων γίνεται µε προεδρικό διάταγµα που εκδίδεται µε πρόταση του Υ- πουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και των κατά πε- ρίπτωση αρµόδιων Υπουργών, ύστερα από εισήγηση της αρµόδιας Υπηρεσίας και γνώµη του Κεντρικού Συµβου- λίου Πολεοδοµικών Θεµάτων και Αµφισβητήσεων. Για τις µητροπολιτικές περιοχές της Αθήνας και της Θεσσα- λονίκης, αρµόδιο όργανο για τη γνώµη του προηγούµε- νου εδαφίου είναι το Συµβούλιο Μητροπολιτικού Σχεδια- σµού.
Με το ανωτέρω προεδρικό διάταγµα εγκρίνονται επίσης, και οι κατευθύνσεις, όροι και µέτρα για την προ- στασία του περιβάλλοντος, τα οποία πρέπει να τηρού- νται κατά την υλοποίηση και εξειδίκευση των Ειδικών Χωρικών Σχεδίων, σύµφωνα µε τη σχετική Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.

δ) Με το ανωτέρω προεδρικό διάταγµα καθορίζονται και οι οριογραµµές των υφιστάµενων εντός των Ειδικών Χωρικών Σχεδίων υδατορεµάτων, ύστερα από υποβολή φακέλου οριοθέτησης, σύµφωνα µε τα αναφερόµενα στο άρθρο 2 του ν. 4258/2014 (Α΄ 94), και εγκρίνεται το Πολεοδοµικό Σχέδιο εφαρµογής, όπου αυτό απαιτείται.

ε) Αν ο φορέας κίνησης της διαδικασίας του Ειδικού Χωρικού Σχεδίου είναι και κύριος της προς πολεοδόµηση έκτασης η διαδικασία δηµοσιότητας της περίπτωσης β΄ της παραγράφου 4 του άρθρου 10 παραλείπεται.

 5.α) Με τα Ειδικά Χωρικά Σχέδια µπορεί να τροποποι- ούνται προγενέστερα Τοπικά Χωρικά Σχέδια, Ζώνες Οικι- στικού Ελέγχου και τυχόν ισχύουσες για την περιοχή του σχεδίου γενικές και ειδικές πολεοδοµικές ρυθµίσεις, ιδίως όσον αφορά τις επιτρεπόµενες χρήσεις γης και ό- ρους και περιορισµούς δόµησης κατόπιν σχετικής προέ- γκρισης που χορηγείται µε απόφαση του Γενικού Γραµ- µατέα Χωρικού Σχεδιασµού και Αστικού Περιβάλλοντος, ύστερα από υποβολή αίτησης προέγκρισης από το φο- ρέα υλοποίησης, εισήγηση της αρµόδιας Υπηρεσίας και σύµφωνη γνώµη του Κεντρικού Συµβουλίου Πολεοδοµι- κών Θεµάτων και Αµφισβητήσεων.
Η απόφαση του προηγούµενου εδαφίου εκδίδεται εντός επτά (7) εργάσιµων ηµερών από την έκδοση της γνώµης του Κεντρικού Συµ- βουλίου Πολεοδοµικών Θεµάτων και Αµφισβητήσεων. Η αίτηση συνοδεύεται από τεχνική έκθεση που περιλαµβά- νει, τις χωροταξικές κατευθύνσεις της ευρύτερης περιο- χής, τις υφιστάµενες χρήσεις γης στη ζώνη άµεσης ε- πιρροής της περιοχής µελέτης, την πρόταση χωρικής ανάπτυξης της περιοχής παρέµβασης και σχετικό χάρτη κλίµακας 1:5000.
Η απόφαση του Κεντρικού Συµβουλίου Πολεοδοµικών Θεµάτων και Αµφισβητήσεων τεκµηριώ- νει την αναγκαιότητα της τροποποίησης ενόψει του ειδι- κού χαρακτήρα της επιδιωκόµενης ανάπτυξης, της κάλυ- ψης αναγκών παραγωγικής ή επιχειρηµατικής ανάπτυ- ξης και ανασυγκρότησης εντός της περιοχής του σχεδίου και πάντως τη µη ανατροπή της πολεοδοµικής και χωροταξικής λειτουργίας της ευρύτερης περιοχής.
Η απόφαση προέγκρισης του Γενικού Γραµµατέα Χωρικού Σχεδιασµού και Αστικού Περιβάλλοντος κρίνει την καταρχήν δυνατότητα χωροθέτησης του Ειδικού Χωρικού Σχεδίου και δεν εξετάζει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, οι οποί- ες θα κριθούν στο στάδιο της οριστικής έγκρισης αυτού.

β) Το Κεντρικό Συµβούλιο Πολεοδοµικών Θεµάτων και Αµφισβητήσεων, στο πλαίσιο της διαδικασίας προέγκρι- σης της περίπτωσης α΄, συνεδριάζει τουλάχιστον δύο (2) φορές ετησίως σε τακτική συνεδρίαση, µε αποκλει- στικό σκοπό τη γνωµοδότηση επί των αιτήσεων προέ- γκρισης και διασφαλίζει ότι κάθε αίτηση ολοκληρώνεται εντός έξι (6) µηνών από την υποβολή της.

6. Όρια και ρυθµίσεις εγκεκριµένων Ζωνών Οικιστικού Ελέγχου, που έχουν καθοριστεί σύµφωνα µε τις διατά- ξεις του άρθρου 29 του ν.1337/1983 (Α΄ 33), περιλαµβάνονται στο περιεχόµενο των Ειδικών Χωρικών Σχεδίων και µπορεί να τροποποιούνται µε τα προεδρικά διατάγ- µατα της παραγράφου 4. Μετά την έγκριση των Ειδικών Χωρικών Σχεδίων, οι Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου που έ- χουν ενσωµατωθεί σε αυτά, παύουν να ισχύουν ως αυ- τοτελείς ρυθµίσεις, ως προς το τµήµα τους που ενσωµα- τώνεται σε αυτά και ισχύουν οι ρυθµίσεις του Ειδικού Χωρικού Σχεδίου.

7. Όρια και ρυθµίσεις προεδρικών διαταγµάτων που έ- χουν εκδοθεί δυνάµει της παρ.1 του άρθρου 4 του 8 ν. 1577/1985, όπως αυτό αντικαταστάθηκε µε το άρθρο 3 του ν. 2831/2000, περιλαµβάνονται στο περιεχόµενο του Ειδικού Χωρικού Σχεδίου και µπορεί να συµπληρώνονται ή να τροποποιούνται µε τα προεδρικά διατάγµατα της παραγράφου 4 του παρόντος ή σύµφωνα µε τα προβλε- πόµενα στην παρ. 2 του άρθρου 6 του ν. 4067/2012.

 8. Οι ρυθµίσεις των Ειδικών Χωρικών Σχεδίων είναι δεσµευτικές για όλα τα εκπονούµενα Τοπικά Χωρικά Σχέ- δια, καθώς και για κάθε ένταξη των περιοχών που καλύ- πτονται από Ειδικό Χωρικό Σχέδιο σε σχέδιο πόλεως. Κατ’ εξαίρεση, µε τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια µπορεί να τροποποιούνται όρια και ρυθµίσεις των Ειδικών Χωρικών Σχεδίων ύστερα από ειδική αιτιολογία και σύµφωνη γνώ- µη του φορέα ανάπτυξης ή διοίκησης της περιοχής που έχει ενταχθεί σε Ειδικό Σχέδιο. Στις περιπτώσεις αυτές, το προεδρικό διάταγµα για την έγκριση του Τοπικού Χωρικού Σχεδίου προτείνεται και από τον καθ’ ύλην αρµό- διο για το τροποποιούµενο Ειδικό Χωρικό Σχέδιο Υπουρ- γό.

9. Ειδικά Χωρικά Σχέδια, κατά την έννοια του παρό- ντος άρθρου, αποτελούν επίσης:
α) Οι Περιοχές Ολοκληρωµένης Τουριστικής Ανάπτυξης (ΠΟΤΑ) του άρθρου 29 του ν. 2545/1997, οι Περιοχές Οργανωµένης Ανάπτυξης Παραγωγικών Δραστηριοτή- των (ΠΟΑΠΔ) του άρθρου 24 του ν. 1650/1986, τα Τοπικά Ρυµοτοµικά Σχέδια του άρθρου 26 του ν. 1337/1983.
β) Οι Οργανωµένοι Υποδοχείς Μεταποιητικών και Επι- χειρηµατικών Δραστηριοτήτων της παρ. 4 του άρθρου 41 του ν. 3982/2011.
γ) Τα Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Δηµοσίων Ακι- νήτων (ΕΣΧΑΔΑ) του άρθρου 12 του ν. 3986/2011 (Α΄ 152), τα Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΣΧΑΣΕ) του άρθρου 24 του ν. 3894/2010 (Α΄ 204). Για τη χωρική οργάνωση των περιοχών των περιπτώ- σεων α΄ και β΄ εφαρµόζονται οι οικείες για κάθε κατη- γορία υποδοχέα διατάξεις, καθώς και η διαδικασία της παραγράφου 5
. Για το σχεδιασµό και τη χωρική οργάνω- ση των περιοχών της περίπτωσης γ΄ εφαρµόζεται απο- κλειστικά το οικείο θεσµικό τους πλαίσιο. Στις περιπτώ- σεις των ανωτέρω υποδοχέων των περιπτώσεων α΄, β΄ και γ΄ η οριοθέτηση των υδατορεµάτων που εµπίπτουν σε αυτούς, γίνεται µε τη διοικητική πράξη έγκρισης εκά- στου υποδοχέα, ύστερα από υποβολή φακέλου οριοθέ- τησης κατά τα οριζόµενα στο άρθρο 2 του ν. 4258/2014.

 10. Κατά τη διαδικασία εκπόνησης του Ειδικού Χωρι- κού Σχεδίου και εφόσον η προτεινόµενη ανάπτυξη αφο- ρά σε δηµόσιο ή δηµοτικό φορέα, µπορεί να επιβάλλεται, ύστερα από γνώµη του αρµόδιου Κεντρικού Συµβουλίου και σύµφωνα µε τις οικείες διατάξεις, αναστολή χορήγη- σης αδειών δόµησης για ορισµένες χρήσεις είτε σε όλη την περιοχή του σχεδίου είτε σε µέρος αυτής, ύστερα α- πό αιτιολογηµένη εισήγηση της αρµόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

11. Τα Ειδικά Χωρικά Σχέδια τροποποιούνται σύµφωνα µε τη διαδικασία της παραγράφου 4 εφόσον προκύψει τεκµηριωµένη προς τούτο ανάγκη από την τεχνική έκθε- ση αξιολόγησης και πάντως όχι σε διάστηµα µικρότερο των πέντε (5) ετών από τη θεσµοθέτησή τους.

12. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ε- νέργειας µπορεί να καθορίζονται οι προδιαγραφές για την εκπόνηση και τη διαδικασία τροποποίησης των Ειδι- κών Χωρικών Σχεδίων.

 Άρθρο 9 Συντελεστής δόµησης 

1. Στις οικιστικές περιοχές, οι οποίες προτείνονται προς πολεοδόµηση µε βάση τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια ή τα Ειδικά Χωρικά Σχέδια των άρθρων 7 και 8, καθορίζο- νται ανώτατα όρια συντελεστή δόµησης ως εξής:
α) για τις περιοχές που προορίζονται για χρήση κύριας κατοικίας ο συντελεστής δόµησης δεν µπορεί να υπερβαίνει το 0,8,
 β) για τις περιοχές που προορίζονται για χρήση πολεοδοµικού κέντρου ο συντελεστής δόµησης δεν µπορεί να υπερβαίνει το 1,2,
γ) για τις περιοχές που προορίζονται για χρήση τουρισµού – αναψυχής ο συντελεστής δόµησης δεν µπορεί να υπερβαίνει το 0,6,
 δ) για τις περιοχές που προορίζονται για χρήση παραθεριστικής (δεύτερης) κατοικίας ο συντελεστής δόµησης δεν µπορεί να υπερβαίνει το 0,4,
 ε) για τις περιοχές που προορίζονται για χρήση εγκαταστάσεων κοινής ωφέλειας ο συντελεστής δόµησης δεν µπορεί να υπερβαίνει το 1,2,
στ) σε κάθε περίπτωση στις ανωτέρω περιοχές ο µέσος συντελεστής δόµησης που προκύπτει κατά την πο- λεοδόµησή τους ανά πολεοδοµική ενότητα δεν επιτρέ- πεται να υπερβαίνει το 0,8 επί του συνόλου της εκτάσε- ως που αποµένει, µετά την αφαίρεση του τµήµατος που αποδίδεται σε κοινόχρηστους χώρους.

2. Στις περιοχές παραγωγικών δραστηριοτήτων, οι οποίες προτείνονται προς πολεοδόµηση µε βάση τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια ή τα Ειδικά Χωρικά Σχέδια των άρθρων 7 και 8, καθορίζονται ανώτατα όρια συντελεστή δόµησης ως εξής:
α) για τις περιοχές που προορίζονται για χρήση χονδρεµπορίου ο συντελεστής δόµησης δεν µπορεί να υ- περβαίνει το 1,2,

 β) για τις περιοχές που προορίζονται για τις λοιπές χρήσεις παραγωγικών δραστηριοτήτων ο συντελεστής δόµησης δεν µπορεί να υπερβαίνει το 1,6.

3. Οι ανωτέρω καθοριζόµενοι συντελεστές δόµησης εφαρµόζονται µετά την έγκριση του σχεδίου εφαρµογής του άρθρου 10.

4. Ειδικές διατάξεις µε τις οποίες έχουν καθοριστεί συντελεστές δόµησης µεγαλύτεροι από τους προβλεπό- µενους στην παράγραφο 1 ή και διαφορετικός τρόπος υ- πολογισµού αυτών, διατηρούνται σε ισχύ.

5. Στους πόλους υπερτοπικής σηµασίας του ν. 2730/ 1999 (Α΄ 130), κατ’ εξαίρεση των οριζοµένων στις παρα- γράφους 1 και 2, στις προς πολεοδόµηση περιοχές, κα- θορίζεται µε το Ειδικό Χωρικό Σχέδιο του άρθρου 8 ο συ- ντελεστής δόµησης ή ο µέσος συντελεστής που έχει ο- ριστεί από τις εκάστοτε ειδικές διατάξεις που τους διέ- πουν.
Αν δεν έχει οριστεί συντελεστής δόµησης από τις ειδικές διατάξεις, µε το Ειδικό Χωρικό Σχέδιο του άρ θρου 8 καθορίζεται µέσος συντελεστής δόµησης, ο οποίος δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει το 0,8. 9

Άρθρο10 Πολεοδοµικά Σχέδια Εφαρµογής 

1. Για την πολεοδόµηση ορισµένης περιοχής απαιτεί- ται η σύνταξη και έγκριση Πολεοδοµικού Σχεδίου Εφαρµογής το οποίο περιλαµβάνει το Πολεοδοµικό Σχέδιο και Πράξη Εφαρµογής. Με τα σχέδια αυτά εξειδικεύονται, σε κλίµακα πόλης ή οικισµού ή τµηµάτων αυτών ή σε ζώνες και περιοχές ειδικών χρήσεων, οι ρυθµίσεις των Τοπικών ή Ειδικών Χωρικών Σχεδίων περί χρήσεων γης και όρων δόµησης και καθορίζονται επακριβώς οι κοινόχρη- στοι, κοινωφελείς και οικοδοµήσιµοι χώροι της προς πολεοδόµηση περιοχής, καθώς και τα διαγράµµατα των δι- κτύων υποδοµής.

2. Για την κατάρτιση Πολεοδοµικού Σχεδίου Εφαρµογής απαιτείται η ύπαρξη εγκεκριµένων Τοπικών ή Ειδι- κών Χωρικών Σχεδίων των άρθρων 7 και 8. Αν δεν έχει εγκριθεί για την προς πολεοδόµηση περιοχή Τοπικό ή Ει- δικό Χωρικό Σχέδιο και η περιοχή συνεχίζει να καλύπτε- ται από ισχύον Γενικό Πολεοδοµικό Σχέδιο ή Σχέδιο Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης, ακολουθείται η διαδικασία πολεοδόµησης, σύµφωνα µε τις διατάξεις των άρθρων 7, 8 έως 14, 15 και 19 του ν. 2508/1997 (Α΄ 124), αν πρόκειται για περιοχή που έχει καθορισθεί ως περιοχή ανάπλασης ή αν πρόκειται για προβληµατική περιοχή προς πολεοδοµική αναµόρφωση ή αν πρόκειται για οικισµό κάτω των 2.000 κατοίκων, α- ντίστοιχα.

3. Τα Πολεοδοµικά Σχέδια Εφαρµογής καταρτίζονται για το σύνολο των περιοχών των Τοπικών ή Ειδικών Χωρικών Σχεδίων που προορίζονται για πολεοδόµηση ή και για τµήµα αυτών, το οποίο πρέπει πάντως να αποτελεί πολεοδοµική ενότητα, όπως αυτή καθορίζεται στο οικείο Τοπικό ή Ειδικό Χωρικό Σχέδιο.

 4.α) Η κίνηση της διαδικασίας σύνταξης των Πολεοδοµικών Σχεδίων Εφαρµογής γίνεται από τον οικείο Δήµο. Η διαδικασία µπορεί να κινηθεί και από την Αποκεντρω- µένη Διοίκηση, ύστερα από σχετική ενηµέρωση του οι- κείου Δήµου.
 β) Τα Πολεοδοµικά Σχέδια Εφαρµογής, πριν από την έ- γκρισή τους, εκτίθενται µε το σχετικό κτηµατογραφικό διάγραµµα στον οικείο Δήµο επί είκοσι (20) εργάσιµες η- µέρες. Για το γεγονός αυτό ειδοποιείται το κοινό µε σχε- τική δηµοσίευση σε δύο (2) εφηµερίδες, τοπικής ή εθνι- κής κυκλοφορίας και στην ιστοσελίδα του Δήµου. Κατ’ εξαίρεση η πιο πάνω προθεσµία µπορεί να παραταθεί έως και πέντε (5) εργάσιµες ηµέρες ύστερα από αιτιολογηµένη εισήγηση της αρµόδιας υπηρεσίας του Δήµου. Οι ενδιαφερόµενοι µπορούν µέσα στην προθεσµία αυτή να λάβουν γνώση των παραπάνω στοιχείων και να υποβά- λουν εγγράφως ή ηλεκτρονικά στην ιστοσελίδα του οι- κείου Δήµου ενστάσεις τους, τις οποίες ο Δήµος οφείλει να εξετάσει εντός σαράντα (40) εργάσιµων ηµερών από τη λήξη της ανωτέρω προθεσµίας.
Εφόσον, µετά την ε- ξέταση των ενστάσεων, προκύπτει ανάγκη τροποποίη- σης των Πολεοδοµικών Σχεδίων, αυτά αναρτώνται εκ νέ- ου για δέκα (10) εργάσιµες ηµέρες προς ενηµέρωση του κοινού. Μετά την άπρακτη πάροδο των ως άνω προθε- σµιών, τα Πολεοδοµικά Σχέδια προωθούνται προς έγκρι- ση.

γ) Η έγκριση των Πολεοδοµικών Σχεδίων Εφαρµογής γίνεται µε απόφαση του Γενικού Γραµµατέα Περιφέρει- ας, ύστερα από γνώµη του οικείου Συµβουλίου Πολεοδο- µικών Θεµάτων και Αµφισβητήσεων, και εισήγηση της αρµόδιας υπηρεσίας της οικείας Περιφέρειας. Η ανωτέ- ρω γνώµη παρέχεται υποχρεωτικώς µέσα σε προθεσµία δύο (2) µηνών από τότε που περιέρχεται στο οικείο συµ- βούλιο ο σχετικός φάκελος προς γνωµοδότηση. Μετά την άπρακτη πάροδο της ανωτέρω προθεσµίας, η διαδι- κασία µπορεί να συνεχίζεται χωρίς τη σχετική γνώµη.

 δ) Με την απόφαση της περίπτωσης γ΄ κυρώνεται και η οικεία Πράξη Εφαρµογής, όπου απαιτείται, η οποία συ- ντάσσεται ταυτόχρονα και σε άµεση συσχέτιση µε τα Πολεοδοµικά Σχέδια Εφαρµογής, κατά τα οριζόµενα ει- δικότερα στα άρθρα 8 και 9 του ν. 1337/1983. Με απόφα- ση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας εγκρί- νονται προδιαγραφές για την ενιαία εκπόνηση του Πολε- οδοµικού Σχεδίου και της Πράξης Εφαρµογής και ρυθµί- ζεται κάθε άλλο σχετικό θέµα.

 ε) Η έγκριση του Πολεοδοµικού Σχεδίου Εφαρµογής έ- χει τις συνέπειες έγκρισης σχεδίου πόλης κατά τις δια- τάξεις του ν.δ. της 17-7/16.8.1923 (Α΄ 228). 5. Η έγκριση Πολεοδοµικού Σχεδίου Εφαρµογής σε περιοχές που έχουν ενταχθεί σε Ειδικά Χωρικά Σχέδια ή διέπονται από ειδικότερες ρυθµίσεις γίνεται σύµφωνα µε τα όσα ορίζονται στις κείµενες διατάξεις.

 6. Μετά την έγκριση των Πολεοδοµικών Σχεδίων Ε- φαρµογής απαγορεύεται η τροποποίησή τους για µία πε- νταετία, εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις, κατά τις ο- ποίες καθίστανται αναγκαίες ειδικότερες επιµέρους τρο- ποποιήσεις τους για τη διευκόλυνση της εφαρµογής του σχεδιασµού στην περιοχή.

 7. Όπου στις διατάξεις της ισχύουσας νοµοθεσίας α- ναφέρεται η «Πολεοδοµική Μελέτη» νοείται εφεξής το Πολεοδοµικό Σχέδιο Εφαρµογής του παρόντος άρθρου.

8. Κατά τη διαδικασία εκπόνησης Πολεοδοµικού Σχεδί- ου Εφαρµογής µπορεί να επιβάλλεται αναστολή οικοδο- µικών αδειών και εργασιών κατά τις διατάξεις του άρ- θρου 7 µε απόφαση του Γενικού Γραµµατέα της Αποκεντρωµένης Διοίκησης.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄

 Άρθρο 11 Κωδικοποίηση διατάξεων χωροταξίας και πολεοδοµίας

 1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωµάτων, Οικονοµικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, συνιστάται στο Υ- πουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ειδική νοµοπαρασκευαστική επιτροπή της οποίας τα µέλη δεν επιτρέπεται να υπερβαίνουν τα είκοσι (20), για τη σύνταξη κώδικα χωροταξίας και πολεοδοµίας.
2. Με την ίδια απόφαση καθορίζονται το ποσό και ο τρόπος καταβολής της αποζηµίωσης των µελών της επι- τροπής, των ειδικών εισηγητών που τυχόν ορίζονται και των γραµµατέων, µε την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 21 του ν. 4354/2015 (Α΄ 176), και ρυθµίζεται κά- θε άλλο σχετικό θέµα. 3. Η επιτροπή συγκροτείται από δικαστικούς λειτουρ- γούς, καθηγητές ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυµάτων και δηµοσίους υπαλλήλους, καθώς και από ιδιώτες επιστήµονες ειδικευµένους σε θέµατα χωροταξίας και πολεοδοµίας.
 4. Ο πρόεδρος και τα µέλη της επιτροπής ορίζονται µε απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, µε την οποία και τάσσεται ο χρόνος περάτωσης του έργου της. Με την ίδια απόφαση ορίζονται έως τρεις (3) υπάλληλοι του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας οι οποίοι ασκούν καθήκοντα γραµµατέα της επιτροπής.
5. Ο κατά την παράγραφο 1 κώδικας περιλαµβάνει τις ισχύουσες διατάξεις νόµων και κανονιστικών πράξεων, που αφορούν τη χωροταξική και πολεοδοµική νοµοθε- σία.
 6. Κατά τη σύνταξη του κώδικα, επιτρέπεται η κατάρ- γηση διατάξεων που κρίνονται ατελέσφορες για την επί- τευξη πρακτικών αποτελεσµάτων, η απάλειψη διατάξε- ων που έχουν καταργηθεί σιωπηρώς, καθώς και των µε- ταβατικών διατάξεων που δεν έχουν πλέον πεδίο εφαρ- µογής, η προσαρµογή διατάξεων προς το ισχύον Σύ- νταγµα, η αναδιατύπωση διατάξεων και η εισαγωγή δια- τάξεων για την απλούστευση ή την άρση ερµηνευτικών αµφιβολιών ή συσχετισµού προς παρεµφερείς διατάξεις, ο καθορισµός των αρµόδιων οργάνων σε συνάρτηση µε το υφιστάµενο οργανωτικό σχήµα των κεντρικών και α- ποκεντρωµένων υπηρεσιών και των οργάνων της αυτο- διοίκησης, η ενοποίηση και η αναδιάρθρωση νοµοθετη- µάτων, καθώς και κάθε άλλη µεταβολή απαραίτητη για την ενότητα της ρυθµίσεως.
 7. Ο κώδικας καταρτίζεται σε ηλεκτρονική βάση και ο- ρίζονται οι εξουσιοδοτικές διατάξεις για τα αρµόδια όρ- γανα, τη διαδικασία ενηµέρωσης, επικαιροποίησης και έ- γκρισης της τροποποίησής του.

 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε΄ ΤΕΛΙΚΕΣ, ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΓΟΥΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 12 Εναρµόνιση χωροταξικών και πολεοδοµικών διατάξεων προς το νέο σύστηµα χωρικού σχεδιασµού 

1. α) Με προεδρικό διάταγµα, που εκδίδεται µε πρόταση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, εξειδικεύονται το ειδικό περιεχόµενο, η διαδικασία και οι προ- θεσµίες έγκρισης, αναθεώρησης, τροποποίησης, καθώς και τα αρµόδια όργανα έγκρισης των πλαισίων και σχε- δίων του συστήµατος χωρικού σχεδιασµού του παρό- ντος νόµου.
β) Με προεδρικό διάταγµα, που εκδίδεται µε πρόταση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας εντός έξι (6) µηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος, τροπο- ποιούνται, συµπληρώνονται και αναµορφώνονται, προ- κειµένου να προσαρµοστούν προς την ορολογία, τα επί- πεδα, τα µέσα και τις διαδικασίες χωρικού σχεδιασµού που καθορίζονται µε τον παρόντα νόµο, οι διατάξεις των άρθρων 10, 11 και 12 του ν. 2742/1999 (Α΄ 207) και των άρθρων 8, 9, 10, 11,12, 13,14,15,16,17, 19, 22 και 23 του ν. 2508/1997.

2. Τα πολεοδοµικά σταθερότυπα που έχουν εγκριθεί µε την υπ’ αριθµ. 10788/2004 απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος Χωροταξίας και Δηµοσίων Έργων (Δ΄ 285), αναθεωρούνται, προκειµένου να εναρµονιστούν µε τις διατάξεις του παρόντος, µε απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που εκδίδεται ύστερα α- πό γνώµη του Κεντρικού Συµβουλίου Πολεοδοµικών Θε- µάτων και Αµφισβητήσεων, εντός έξι (6) µηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος.

3. Το ισχύον Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασµού και Αειφόρου Ανάπτυξης που εγκρίθηκε µε την υπ’ αριθµ. 6876/4871/2008 απόφαση της Βουλής (Α΄128) επέχει εφεξής θέση Εθνικής Χωρικής Στρατηγικής και µπορεί να τροποποιείται και να συµπληρώνεται µε τη διαδικασία του άρθρου 3. Μετά την έγκριση της Εθνικής Χωρικής Στρατηγικής, το Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδια- σµού και Αειφόρου Ανάπτυξης ενσωµατώνεται σε αυτήν και παύει να ισχύει.

4. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθορίζεται για κάθε κατηγορία χωρικών σχεδίων του παρόντος, το είδος των απαιτούµενων ειδικών µελετών για την κατάρτισή τους, οι προδιαγραφές εκπό- νησης αυτών, οι ειδικότητες των µελετητών και κάθε άλ- λο θέµα που αφορά την εκπόνηση, έλεγχο και εφαρµογή αυτών.

Άρθρο 13 Μεταβατικές διατάξεις

 1. Εκκρεµείς διαδικασίες έγκρισης ή τροποποίησης Γενικού Πολεοδοµικού Σχεδίου, Σχεδίου Χωρικής και Οι- κιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης και Πολεοδοµικών Μελετών συνεχίζονται µε βάση τις διατάξεις δυνάµει των οποίων εκπονούνται.

2. Έως την έγκριση των Τοπικών Χωρικών και Ειδικών Χωρικών Σχεδίων του παρόντος νόµου, είναι επιτρεπτή η πολεοδόµηση σε περιοχές που προβλέπονται για το σκοπό αυτόν από εγκεκριµένο ρυθµιστικό σχέδιο, Γενικό Πολεοδοµικό Σχέδιο, Σχέδιο Χωρικής και Οικιστικής Ορ- γάνωσης Ανοικτής Πόλης ή Ζώνη Οικιστικού Ελέγχου, σύµφωνα µε τις προϊσχύουσες διατάξεις. Έως την έ- γκριση των Τοπικών Χωρικών Σχεδίων είναι δυνατή η τροποποίηση εγκεκριµένων ρυµοτοµικών σχεδίων, σύµ- φωνα µε τις προϊσχύουσες διατάξεις.

 3. Εκκρεµείς διαδικασίες έγκρισης ή τροποποίησης Ει- δικών Πλαισίων Χωροταξικού Σχεδιασµού και Αειφόρου Ανάπτυξης ολοκληρώνονται µε τις διατάξεις του άρθρου 7 του ν. 2742/1999 (Α΄ 207).

4. Εκκρεµείς διαδικασίες αναθεώρησης ή τροποποίη- σης Περιφερειακών Πλαισίων Χωροταξικού Σχεδιασµού και Αειφόρου Ανάπτυξης ολοκληρώνονται µε τις διατά- ξεις του άρθρου 8 του ν. 2742/1999. Για τις ανωτέρω εκ- κρεµείς διαδικασίες, µε απόφαση του Υπουργού Περι- βάλλοντος και Ενέργειας, µπορεί να καθορίζονται ειδι- κότερες προδιαγραφές για την εναρµόνιση µε τον παρό- ντα νόµο και να καθορίζεται κάθε αναγκαία λεπτοµέρεια.

5. Εκκρεµείς διαδικασίες έγκρισης ρυθµιστικών σχε- δίων ολοκληρώνονται ως εξής: α) οι στρατηγικές κατευθύνσεις αυτών εγκρίνονται µε την απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέρ- γειας του άρθρου 6 και β) οι ρυθµιστικές κατευθύνσεις αυτών εγκρίνονται µε το διάταγµα του άρθρου 7.

6. Γενικό Πολεοδοµικό Σχέδιο, Σχέδιο Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης, Πολεοδοµικές Μελέτες και γενικότερα σχέδια Πολεοδοµικού Σχεδιασµού, που εγκρίθηκαν ή τροποποιήθηκαν µε τις µεταβατικές 11 διατάξεις του Κεφαλαίου Α΄ του ν. 4269/2014 (Α΄ 142) και τις χρήσεις γης του Κεφαλαίου Β΄ του ν. 4269/2014, όσο αυτό ήταν σε ισχύ, αναθεωρούνται υποχρεωτικά ως προς τις χρήσεις γης εντός ενός (1) έτους από την έναρ- ξη ισχύος του διατάγµατος που προβλέπεται στην παρ. 1 του άρθρου 238 του ν. 4389/2016 (Α΄ 94) διαφορετικά θεωρούνται άκυρα ως προς τις προβλεπόµενες χρήσεις γης.

 Η ανωτέρω προθεσµία µπορεί να παρατείνεται ύ- στερα από αίτηµα του αρµόδιου για την τροποποίηση ορ- γάνου και την αποδοχή του αιτήµατος αυτού από τον Υ- πουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας µε απόφασή του. 7. Εκκρεµείς διαδικασίες έγκρισης σχεδίων µε τις δια- τάξεις του ν. 4269/2014, όπως αυτός ίσχυσε µέχρι την α- ντικατάστασή του µε τον παρόντα νόµο, περατώνονται βάσει των εν λόγω διατάξεων του ν. 4269/2014.
 Οι φο- ρείς υλοποίησης των σχεδίων του προηγούµενου εδαφί- ου µπορούν, µε αίτησή τους η οποία κατατίθεται στην αρµόδια υπηρεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας αποκλειστικά εντός τριών (3) µηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος, να επιλέξουν την υπαγω- γή τους στις διατάξεις του παρόντος.

Άρθρο 14 Καταργούµενες διατάξεις 

Από την έναρξη ισχύος του νόµου αυτού, µε την επι- φύλαξη των ειδικότερων διατάξεων του παρόντος, κα- ταργούνται: α) τα άρθρα 1 έως13α του ν. 4269/2014 (Α΄ 142), β) κάθε άλλη διάταξη που αντίκειται στον παρόντα νό- µο ή ανάγεται σε θέµατα που ρυθµίζονται από αυτόν.

 ΜΕΡΟΣ Β΄ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ


 Άρθρο 15 Τροποποίηση διατάξεων των νόµων 4067/2012 (Α΄ 79), 4258/2014 (Α΄ 94) και 4178/2013 (Α΄ 174) 

1. Το πρώτο εδάφιο της παρ. 6 του άρθρου 29 του ν. 4067/2012 αντικαθίσταται ως εξής: «6. Παρατείνεται η ισχύς των οικοδοµικών αδειών που εµπίπτουν στο πεδίο εφαρµογής της παραγράφου 3α του άρθρου 6 του από 8.7.1993 προεδρικού διατάγµατος (Δ΄ 795), έως και τις 31.12.2017, προκειµένου να ολο- κληρωθούν οι όψεις και η τυχόν στέγη του κτιρίου και να ενταχθούν στην παρ. 4γ του άρθρου 6 του ν. 4030/ 2011.»

2. Το άρθρο 47Α του ν. 4067/2012 αντικαθίσταται ως ε- ξής: «Άρθρο 47Α Αν µέχρι την ηµεροµηνία ενάρξεως του ν. 4067/2012 έχει υποβληθεί φάκελος για την έκδοση διοικητικής πρά- ξης άδειας εκτέλεσης οικοδοµικών εργασιών, σύµφωνα µε τις διατάξεις του ν. 1577/1985 ως τροποποιήθηκε, κα- τά παρέκκλιση από κάθε άλλη διάταξη, η προθεσµία έκ- δοσης παρατείνεται έως 31.12.2017.»

 3. Η παρ. 4 του άρθρου 11 του ν. 4258/2014 αντικαθί- σταται ως εξής: «4. Η ισχύς των αδειών επισκευής κτισµάτων σε σει- σµόπληκτες και πυρόπληκτες περιοχές που εκδόθηκαν σύµφωνα µε ειδικές ρυθµίσεις υπουργικών αποφάσεων κατ’ εξουσιοδότηση του ν. 1190/1981 (Α΄ 203), ως ισχύ- ει, και οι οποίες δεν είχαν λήξει την 1.3.2011 παρατείνε- ται έως 31.12.2017.»

4. Η περίπτωση γ΄ της παρ. 2 του άρθρου 51 του ν. 4178/2013 αντικαθίσταται ως εξής: «γ. Σε νοµίµως υφιστάµενες χρήσεις κτιρίων ή εγκα- ταστάσεων οι οποίες διατηρούνται, καθώς και σε χρή- σεις οι οποίες λειτουργούν µε οικοδοµικές άδειες που εκδόθηκαν µε τις διατάξεις του άρθρου 26 του ν. 2831/ 2000, επιτρέπεται έως 31.12.2017 ο εκσυγχρονισµός και η κτιριακή τους επέκταση, µε τους όρους δόµησης που ί- σχυαν κατά το χρόνο έγκρισης της παρέκκλισης, µετά α- πό έγκριση του αρµόδιου για τη λειτουργικότητα φορέα, καθώς και εργασίες συντήρησης, επισκευής, ενεργεια- κής αναβάθµισης και διαρρυθµίσεων των κτιρίων, που α- ποσκοπούν στη βελτίωση των επιπτώσεων στο περιβάλ- λον, τη λειτουργική τους αναβάθµιση, την ασφάλεια και την υγιεινή των διαβιούντων και εργαζοµένων σε αυτά. Η επέκταση σε όµορο ακίνητο του ίδιου ιδιοκτήτη, επι- τρέπεται µόνο υπό την προϋπόθεση ότι το όµορο ακίνη- το αποκτήθηκε µέχρι τη δηµοσίευση του παρόντος.»

Άρθρο 16 Τροποποίηση διατάξεων του ν. 4109/2013 (Α΄ 16)

Η παρ. 20 του άρθρου 8 του ν. 4109/2013 τροποποιεί- ται ως εξής: «20. Παρατείνεται το µεταβατικό διάστηµα λειτουρ- γίας των καταργούµενων και συγχωνευόµενων φορέων έως 31.12.2017, για λόγους εξασφάλισης της δυνατότη- τας υλοποίησης των συγχρηµατοδοτούµενων Πράξεων της τρέχουσας προγραµµατικής περιόδου του ΕΣΠΑ 2014 - 2020.
 Για ισόχρονο διάστηµα παρατείνεται και η διάρκεια θητείας των Διοικητικών Συµβουλίων των κα- ταργούµενων και συγχωνευόµενων φορέων, µε αρµο- διότητα την υλοποίηση των αντίστοιχων Πράξεων, τη διενέργεια πράξεων εκκαθάρισης δικαιωµάτων και υπο- χρεώσεων, καθώς και κάθε άλλης γεγενηµένης έννοµης σχέσης των καταργούµενων και συγχωνευόµενων φο- ρέων
. Οι εκκρεµείς δίκες των καταργούµενων και συγ- χωνευόµενων φορέων, σε περίπτωση µη αποπερατώσε- ώς τους κατά το ανωτέρω χρονικό διάστηµα, συνεχίζο- νται χωρίς καµία άλλη διατύπωση και χωρίς να επέρχε- ται βίαιη διακοπή τους, από τους φορείς στους οποίους µεταβιβάζονται οι αρµοδιότητές τους.
 Οι συµβάσεις των εργαζοµένων µε σχέση εργασίας ι- διωτικού δικαίου ορισµένου χρόνου, καθώς και οι συµβά- σεις µίσθωσης έργου παρατείνονται από τη λήξη τους µέχρι και τις 31.12.2017.
 Οι συµβάσεις αυτές δεν µετα- τρέπονται σε συµβάσεις αορίστου χρόνου. Οι δαπάνες µισθοδοσίας, καθώς και οι λοιπές λειτουργικές δαπάνες των φορέων θα καλυφθούν από το Πράσινο Ταµείο.»

Άρθρο 17 Η παρ. 2 του άρθρου 35 του ν. 4430/2016 τροποποιεί- ται ως εξής:
 «2.α)Οι υφιστάµενες κατά την έναρξη ισχύος του πα- ρόντος νόµου Κοιν.Σ.Επ. Ένταξης µετατρέπονται σε 12 Κοιν.Σ.Επ. Ένταξης Ευάλωτων Οµάδων ή σε Κοιν.Σ.Επ. Ένταξης Ειδικών Οµάδων και οι Κοιν.Σ.Επ.. Συλλογικού και Παραγωγικού Σκοπού και οι Κοιν.Σ.Επ. Κοινωνικής Φροντίδας µετατρέπονται σε Κοιν.Σ.Επ. Συλλογικής και Κοινωνικής Ωφέλειας ή σε Συνεταιρισµό Εργαζοµένων µε αντίστοιχη τροποποίηση του καταστατικού τους και µετά την υποβολή αίτησης, η οποία κατατίθεται στο «Τµήµα Μητρώου» µέχρι 30.6.2017. Διαφορετικά, δια- γράφονται αυτοδίκαια από το Γενικό Μητρώο Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονοµίας.


β) Οι υφιστάµενοι Κοινωνικοί Συνεταιρισµοί Περιορι- σµένης Ευθύνης (Κοι.Σ.Π.Ε.) του ν. 2716/1999 (Α΄ 96) εγγράφονται αυτοδίκαια στο Γενικό Μητρώο Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονοµίας, ως Κοιν.Σ.Επ. Ένταξης, χωρίς αίτησή τους.

 γ) Οι Φορείς που έχουν εγγραφεί στο Ειδικό Μητρώο άλλων Φορέων Κοινωνικής Οικονοµίας του άρθρου 14 του ν. 4019/2011, εφόσον επιθυµούν να συνεχίσουν να φέρουν την ιδιότητα του Φορέα Κοινωνικής και Αλλη- λέγγυας Οικονοµίας υποχρεούνται µέχρι 31.3.2017, να υποβάλουν αίτηση εγγραφής στο Γενικό Μητρώο Φορέ- ων Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονοµίας, διαφορετι- κά διαγράφονται αυτοδίκαια από αυτά. Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας, Κοινωνικής Α- σφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης ρυθµίζεται ο τύ- πος της αίτησης, τα απαραίτητα δικαιολογητικά και κάθε άλλη λεπτοµέρεια για την εφαρµογή της παραγράφου αυτής.»

 Άρθρο 18 Η παρ. 9 του άρθρου 11 του ν. 4430/2016 (Α΄ 205) α- ντικαθίσταται ως εξής:

«9. Αν Κοιν.Σ.Επ. ή Συνεταιρισµός Εργαζοµένων δια- γραφούν από το Μητρώο µε πρωτοβουλία της Διοίκη- σης, σύµφωνα µε τις προβλέψεις του παρόντος άρθρου, οφείλουν εντός ενενήντα (90) ηµερών από την κοινοποί- ηση σε αυτούς της πράξης διαγραφής, να ενεργήσουν τη νόµιµη µετατροπή της Κοιν.Σ.Επ. ή του Συνεταιρισµού Εργαζοµένων σε µορφή επιχείρησης που τα µέλη επιθυ- µούν ή να προβούν στη λύση της. Σε κάθε περίπτωση, µετά τη λύση ή πριν τη µετατροπή σε άλλη νοµική µορ- φή, τίθεται σε εκκαθάριση, σύµφωνα µε το άρθρο 22 του παρόντος. Οι ανωτέρω ενέργειες οφείλουν να γνωστο- ποιούνται από την Κοιν.Σ.Επ. ή το Συνεταιρισµό Εργαζο- µένων στο Μητρώο Φορέων Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονοµίας.»

Άρθρο 19 Η παρ. 3 του άρθρου 27 του ν. 4314/2014 (Α΄ 265) αντικαθίσταται ως εξής:

 «3. Όλες οι πράξεις που εντάσσονται στα Περιφερεια- κά ΕΠ εγγράφονται σε µία (1) συλλογική απόφαση (ΣΑ- ΕΠ) ανά οικεία περιφέρεια. Από 1.1.2018 οι πράξεις που εντάσσονται στα Τοµεακά ΕΠ εγγράφονται σε µία (1) συλλογική απόφαση (ΣΑΕ) ανά ΕΠ.»

Άρθρο 20 Στην παρ. 3 του άρθρου 4 του π.δ. 123/2016 (Α΄ 208) προστίθεται εδάφιο ως εξής: «Όπου στην κείµενη νοµοθεσία αναφέρεται ο Υπουρ- γός Επικρατείας αρµόδιος για θέµατα Δηµόσιας Ραδιοτηλεόρασης νοείται εφεξής ο Υπουργός Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενηµέρωσης.»

Άρθρο 21 Ορισµοί, όροι και προϋποθέσεις για την εγκατάσταση Πράσινων Σηµείων

1. Αντικαθίσταται το τελευταίο εδάφιο της παρ. 6 του άρθρου 38 του ν. 4042/2012 (Α΄ 24), όπως αυτό προστέ- θηκε µε το άρθρο 42 του ν. 4409/2016 (Α΄ 136), ως εξής: «Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Διοικητικής Ανασυγκρότησης και Περιβάλλοντος και Ενέρ- γειας εξειδικεύονται οι ορισµοί και καθορίζονται οι κατη- γορίες και οι προδιαγραφές των Πράσινων Σηµείων και των Κέντρων Ανακύκλωσης, Εκπαίδευσης και Διαλογής στην Πηγή (Κ.Α.Ε.ΔΙ.Σ.Π.).»

2. Στο άρθρο 11 του ν. 4042/2012 προστίθενται οι πα- ρακάτω ορισµοί: «21. Πράσινο Σηµείο: ορίζεται χώρος οργανωµένος α- πό Ο.Τ.Α. Α΄ βαθµού, ο οποίος είναι οριοθετηµένος και διαµορφωµένος µε την κατάλληλη υποδοµή και εξοπλι- σµό, ώστε οι πολίτες να αποθέτουν χωριστά συλλεγέντα ανακυκλώσιµα αστικά απόβλητα ή χρησιµοποιηµένα α- ντικείµενα, προκειµένου αυτά να προωθηθούν για ανα- κύκλωση ή για επαναχρησιµοποίηση.
Τα Πράσινα Σηµεία (ΠΣ) διακρίνονται σε µικρά και σε µεγάλα ανάλογα µε τον όγκο και τις κατηγορίες των ανακυκλώσιµων υλικών που δέχονται, τη λειτουργία τους και την έκταση που κα- ταλαµβάνουν. Στα Πράσινα Σηµεία δύνανται να πραγµα- τοποιούνται δράσεις εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης του κοινού.

22. Κέντρο Ανακύκλωσης, Εκπαίδευσης Διαλογής Στην Πηγή (Κ.Α.Ε.ΔΙ.Σ.Π.): ορίζεται χώρος οργανωµένος από φορείς κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονοµίας, για τον οποίον ισχύουν κατά τα λοιπά όσα ισχύουν για τα Πράσινα Σηµεία και επιπλέον πραγµατοποιούνται υποχρεωτικά δράσεις εκπαίδευσης για τη Διαλογή στην Πηγή.

23. Γωνιά Ανακύκλωσης: ορίζεται δηµόσιος ή ιδιωτικός χώρος πολύ µικρής έκτασης, όπου οι πολίτες εναποθέτουν χωριστά συλλεγέντα ανακυκλώσιµα αστικά απόβλητα τα οποία εν συνεχεία συλλέγονται από τον οικείο O.T.A. Α΄ βαθµού.

24. Κινητό Πράσινο Σηµείο: ορίζεται το αυτοκινούµενο ή ρυµουλκούµενο όχηµα, το οποίο διαθέτει ξεχωριστά µέσα συλλογής, όπως κάδοι ή container για κάθε επιµέρους υλικό που συλλέγεται.»

3. Στο Κεφάλαιο Α΄του Μέρους ΣΤ΄ του ν. 4042/2012, προστίθεται άρθρο 44Α ως εξής: «Άρθρο 44Α 1. Τα Μικρά Πράσινα Σηµεία χωροθετούνται σύµφωνα µε τα οριζόµενα στην παρούσα παράγραφο και διέπονται από τους κατωτέρω όρους και περιορισµούς: α) Εγκαθίστανται µε απόφαση του Δηµοτικού Συµβου- λίου µετά από την περιβαλλοντική τους αδειοδότηση σύµφωνα µε την υ.α. οικ.37674/2016 (Β΄ 2471) Οµάδα 4η - Συστήµατα περιβαλλοντικών υποδοµών α/α 9β, σε οικόπεδα ή γήπεδα που ανήκουν στον οικείο δήµο ή που ενοικιάζονται από αυτόν ή που του παραχωρούνται για το σκοπό αυτόν, εντός ή εκτός σχεδίου πόλεως, εντός ο- 13 ριοθετηµένων οικισµών ή οικισµών προϋφιστάµενων του 1923 ή σε γήπεδα του άρθρου 8Α του π.δ. 31/1985 (Δ΄ 270), όπως ισχύει. Απαγορεύεται η εγκατάστασή τους στις περιοχές των άρθρων 2 και 9 του από 6.3.1987 προ- εδρικού διατάγµατος (Δ΄ 166) όπως ισχύει, καθώς και στις περιοχές που διέπονται από ειδικές προστατευτικές διατάξεις για το περιβάλλον, την πολιτιστική, αρχιτεκτο- νική και φυσική κληρονοµιά.

 β) Τα Μικρά ΠΣ καταλαµβάνουν µέγιστη έκταση 1000 τ.µ. και αποτελούν υπαίθριους - περιφραγµένους χώ- ρους που φέρουν τον κατάλληλο εξοπλισµό και υποδο- µές. Για την ανέγερση τυχόν υποστηρικτικών τους κτι- σµάτων, όπως γραφείου προσωπικού και χώρου φύλαξης υλικών και εξοπλισµού, τηρούνται οι επιτρεπόµενοι όροι και περιορισµοί δόµησης της περιοχής σε συνδυασµό µε τις προδιαγραφές που διέπουν τα ΠΣ. Σε κάθε περίπτω- ση τηρούνται οι ισχύουσες διατάξεις του Νέου Οικοδοµι- κού Κανονισµού και οι διατάξεις περί εγκρίσεων αδειών δόµησης, όπως ισχύουν. γ) Επιτρέπεται η εγκατάσταση Μικρών ΠΣ εντός υφι- στάµενων κτιρίων εφόσον είναι επιτρεπτή η χρήση γης βάσει της περίπτωσης α΄ και εφόσον τηρούνται οι σχετι- κές προδιαγραφές.

2. Τα Μεγάλα Πράσινα Σηµεία, χωροθετούνται σύµφωνα µε τα οριζόµενα στην παρούσα παράγραφο και διέπο- νται από τους κατωτέρω όρους και περιορισµούς:
α) Εγκαθίστανται µε απόφαση του Δηµοτικού Συµβου- λίου µετά από την περιβαλλοντική τους αδειοδότηση σύµφωνα µε την υ.α. οικ.37674/2016 (Β΄ 2471) Οµάδα 4η - Συστήµατα περιβαλλοντικών υποδοµών α/α 9β, σε οικόπεδα ή γήπεδα που ανήκουν στον οικείο δήµο ή που ενοικιάζονται από αυτόν ή που του παραχωρούνται για το σκοπό αυτόν, εντός ή εκτός σχεδίου πόλεως και σε γήπεδα του άρθρου 8Α του π.δ. 31/1985 (Δ΄ 270), όπως ισχύει.

Στις εντός σχεδίου περιοχές επιτρέπεται η εγκα- τάστασή τους µόνο στις περιοχές παραγωγικών δραστη- ριοτήτων, χονδρεµπορίου και ιδιαίτερων χρήσεων συ- µπεριλαµβανοµένων των περιοχών των άρθρων 5, 6, και 7 του από 6.3.1987 προεδρικού διατάγµατος (Δ΄ 166) οι οποίες βρίσκονται εκτός αστικού ιστού. Τα µεγάλα πράσινα σηµεία απαγορεύεται να εγκατασταθούν σε περιοχές που διέπονται από ειδικές προστατευτικές διατάξεις για το περιβάλλον, την πολιτιστική, αρχιτεκτονική και φυσική κληρονοµιά πλην των περιπτώσεων που διέπο- νται από ειδικές προστατευτικές διατάξεις που χαρακτη- ρίζονται από χαµηλό βαθµό προστασίας, όπως Ζωνών Οικιστικού Ελέγχου (ΖΟΕ) µετά από εισήγηση της αρµό- διας Υπηρεσίας και γνωµοδότηση του αρµόδιου Συµβου- λίου. β) Τα Μεγάλα ΠΣ αποτελούν υπαίθριους - περιφραγµέ- νους χώρους που φέρουν τον κατάλληλο εξοπλισµό και υποδοµές.

 Για την ανέγερση των υποστηρικτικών τους κτισµάτων, όπως γραφείου προσωπικού και χώρου φύλα- ξης υλικών και εξοπλισµού, τηρούνται οι επιτρεπόµενοι όροι και περιορισµοί δόµησης της περιοχής σε συνδυα- σµό µε τις προδιαγραφές που διέπουν τα ΠΣ. Σε κάθε πε- ρίπτωση τηρούνται οι ισχύουσες διατάξεις του Νέου Οι- κοδοµικού Κανονισµού και οι διατάξεις περί εγκρίσεων αδειών δόµησης, όπως ισχύουν.

γ) Επιτρέπεται η εγκατάσταση Μεγάλων ΠΣ εντός υφι- στάµενων κτιρίων εφόσον είναι επιτρεπτή η χρήση γης βάσει της περίπτωσης α΄ και εφόσον τηρούνται οι σχετι- κές προδιαγραφές.

3. Τα Κέντρα Ανακύκλωσης, Εκπαίδευσης Διαλογής Στην Πηγή (Κ.Α.Ε.ΔΙ.Σ.Π.), εγκαθίστανται σύµφωνα µε τα οριζόµενα για τα ΠΣ στις παραγράφους 1 και 2 του παρόντος και διέπονται από τους ίδιους όρους και περιορισµούς. Επιπλέον αυτών, η έκταση που καταλαµβάνουν δεν µπορεί να είναι µικρότερη των 500 τ.µ. και εντός του χώρου δύναται να ανεγερθεί κατάλληλη αίθουσα για την εξυπηρέτηση του εκπαιδευτικού σκοπού της εγκατάστα- σης.

 4. Οι γωνίες ανακύκλωσής της αποτελούν ελεύθερους - µονίµως προσβάσιµους χώρους από τους πολίτες, χωρίς περίφραξη ή οποιεσδήποτε κατασκευές. Η εγκατάστασή τους επιτρέπεται σύµφωνα µε τα οριζόµενα στην παρούσα παράγραφο υπό την προϋπόθεση ότι δεν απαγορεύεται ρητώς από ειδικότερες διατάξεις, ενώ δεν χρήζει οικοδοµικής ή περιβαλλοντικής αδειοδότησης µε την επιφύλαξη των κατωτέρω οριζοµένων:

α) Επιτρέπεται η εγκατάσταση γωνιών ανακύκλωσης εντός οριοθετηµένων κοινόχρηστων χώρων του σχεδίου πόλης ή εν τοις πράγµασι κοινοχρήστων χώρων οικισµών, όπως πλατείες και χώροι πρασίνου, εφόσον ο χώρος που καταλαµβάνουν δεν ξεπερνά το 15% της συνολικής έκτασης του κοινόχρηστου χώρου. Στην περίπτωση που ο χώρος πρασίνου υπάγεται στις διατάξεις της δασικής νοµοθεσίας, είναι υποχρεωτική η έγκριση του δασαρχείου.

 β) Επιπλέον της ανωτέρω περίπτωσης, επιτρέπεται η εγκατάστασή τους σε τµήµα οικοδοµήσιµων εκτάσεων ανεξαρτήτως αρτιότητας και οικοδοµησιµότητας, εφό- σον αποτελεί διακριτό τµήµα αδόµητου οικοπέδου και σε καµία περίπτωση ακάλυπτο χώρο δοµηµένου οικοπέδου µε την εξαίρεση των περιπτώσεων της επόµενης παρα- γράφου.

γ) Στις περιπτώσεις κοινωφελών, δηµόσιων ή µεγάλων ιδιωτικών κτιρίων, όπως σχολεία, αθλητικά κέντρα, χώροι συνάθροισης κοινού, πολυκαταστήµατα, επιτρέπεται η εγκατάστασή τους σε τµήµα του ακάλυπτου χώρου του οικοπέδου, εφόσον αυτό είναι απευθείας προσβάσιµο από τα οχήµατα συλλογής.

 δ) Με απόφαση του οικείου Δηµοτικού Συµβουλίου ε-γκρίνεται η εγκατάσταση των γωνιών ανακύκλωσης µετά από τον προσδιορισµό σε τοπογραφικό διάγραµµα κατάλληλης κλίµακας, της θέσης, των ορίων, της διάταξης του εξοπλισµού και της απαραίτητης επίστρωσης του χώρου που καταλαµβάνουν.

 ε) Στις περιπτώσεις εγκατάστασης γωνιών ανακύκλωσης σε ιδιωτικούς χώρους απαιτείται η έγγραφη σύµφωνη γνώµη του ιδιοκτήτη του χώρου, η οποία χορηγείται πριν την απόφαση του Δηµοτικού Συµβουλίου του Δήµου της προηγούµενης περίπτωσης.

 ζ) Σε κάθε περίπτωση απαγορεύεται η κοπή δέντρων προκειµένου να εγκατασταθεί γωνία ανακύκλωσης.

 η) Για την επιλογή της κατάλληλης θέσης και διάταξης της εγκατάστασης θα πρέπει να λαµβάνεται µέριµνα για τη µικρότερη δυνατή οπτική, ακουστική και αισθητική όχληση της περιοχής.

θ) Η γωνία ανακύκλωσης επιβάλλεται να γειτνιάζει µε το δρόµο που χρησιµοποιούν τα οχήµατα συλλογής.

ι) Στις περιπτώσεις χώρων που βρίσκονται σε παραδο- σιακά τµήµατα πόλεων, σε παραδοσιακούς οικισµούς, σε ιστορικούς τόπους και γενικά σε περιοχές που υπάγο- νται σε προστατευτικό καθεστώς βάσει της κείµενης νο- µοθεσίας, είναι υποχρεωτική η γνωµοδότηση του αρµό- διου Συµβουλίου Αρχιτεκτονικής του ν. 4030/2011 (Α΄ 249) και του εκάστοτε αρµοδίου φορέα ή οργάνου. Ο Δήµος οφείλει να προβεί σε έγγραφη ενηµέρωση της οικείας Υπηρεσίας Δόµησης 48 ώρες πριν την έναρξη των εργασιών προσκοµίζοντας τις τυχόν απαραίτητες γνωµοδοτήσεις.

 5. Τα κινητά Πράσινα Σηµεία λειτουργούν µε απόφαση, του Δηµοτικού Συµβουλίου βάσει προγράµµατος το οποίο περιλαµβάνει τα καθορισµένα σηµεία στους κοινόχρηστους χώρους όπου θα βρίσκεται το όχηµα και το χρονο- διάγραµµα σε εβδοµαδιαία βάση. Το πρόγραµµα κοινοποι- είται ευρέως στους πολίτες.

6. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και του εκάστοτε αρµόδιου Υπουργού, δύνα- νται να εξειδικεύονται τα ανωτέρω και να ρυθµίζεται κάθε άλλο σχετικό θέµα για την εφαρµογή του παρόντος.

7. Με τα προεδρικά διατάγµατα που εκδίδονται κατ' ε- ξουσιοδότηση της παρ. 1 του άρθρου 15 του ν. 1561/1985 (Α΄ 148) δύνανται να τροποποιούνται και να καταργούνται οι διατάξεις του παρόντος άρθρου σχετικά µε τους όρους και τους περιορισµούς εγκατάστασης των πράσινων ση- µείων.»

Άρθρο 22 Τροποποιήσεις περί των Νοµικών Προσώπων που δύνανται να διενεργούν ενεργειακές επιθεωρήσεις

1. Η παρ. 4 του άρθρου 54 του ν. 4409/2016 αντικαθίστα- ται ως εξής: «4. Τηρείται ξεχωριστό Μητρώο για τα νοµικά πρόσωπα οποιασδήποτε νοµικής µορφής, των οποίων ένα τουλάχι- στον µέλος ή εταίρος ή υπάλληλος µε σύµβαση εργασίας είναι Ενεργειακός Επιθεωρητής. Η µερίδα κάθε νοµικού προσώπου ενηµερώνεται ταυτόχρονα για κάθε µεταβολή που αφορά στο φυσικό πρόσωπο - Ενεργειακό Επιθεωρητή.»

2. Η παρ. 2 του άρθρου 55 του ν. 4409/2016 αντικαθίστα- ται ως εξής: «2. Για την εγγραφή νοµικών προσώπων στο Μητρώο, α- παιτείται η ηλεκτρονική υποβολή στο πληροφοριακό σύ- στηµα του Μητρώου Ενεργειακών Επιθεωρητών, που τη- ρείται στα Τµήµατα Επιθεώρησης Ενέργειας Νοτίου και Βορείου Ελλάδος του Σώµατος Επιθεώρησης Περιβάλλο- ντος, Δόµησης, Ενέργειας και Μεταλλείων του Υπουργεί- ου Περιβάλλοντος και Ενέργειας των παρακάτω δικαιολο- γητικών:
 α) Αντίγραφο του Καταστατικού του νοµικού προσώπου.
 β) Εφόσον υπάρχουν υπάλληλοι Ενεργειακοί Επιθεωρη- τές, αντίγραφα των συµβάσεων εργασίας. γ) Παράβολο εκατόν πενήντα (150) ευρώ του νοµικού προσώπου, το οποίο εκδίδεται από την Εφαρµογή του Η- λεκτρονικού Παραβόλου (e- Παράβολο).»

 Άρθρο 23 Τροποποίηση διατάξεων του ν. 3054/2002 (Α΄ 230) 1. Το πρώτο και δεύτερο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 5Α του ν. 3054/2002, όπως ισχύει, αντικαθίστανται ως ε- ξής:

«1. Για την άσκηση της δραστηριότητας της Διάθεσης Βιοκαυσίµων απαιτείται Άδεια Διάθεσης Βιοκαυσίµων. Η ά- δεια αυτή χορηγείται σε νοµικά πρόσωπα, µε τη µορφή α- νώνυµης εταιρείας ή εταιρείας περιορισµένης ευθύνης ή ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας ή άλλης αντίστοιχης µορφής, εφόσον το πρόσωπο εδρεύει σε κράτος-µέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και σε Συλλογικές Αγρο- τικές Οργανώσεις σύµφωνα µε τις διατάξεις των νόµων 4015/2011 (A΄ 210) και 4384/2016 (Α΄ 78).»

2. Η παρ. 1 του άρθρου 6 του ν. 3054/2002, όπως ισχύει, αντικαθίσταται ως εξής: «1. Άδεια Εµπορίας αργού πετρελαίου και πετρελαιοει- δών προϊόντων χορηγείται σε νοµικά πρόσωπα, µε τη µορ- φή ανώνυµης εταιρείας ή εταιρείας περιορισµένης ευθύ- νης ή ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας ή άλλης αντί- στοιχης µορφής, εφόσον το πρόσωπο εδρεύει σε κράτος - µέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.»

 3. Η παρ. 3 του άρθρου 6 του ν. 3054/2002, όπως ισχύει, αντικαθίσταται ως εξής: «3. Με την επιφύλαξη της περίπτωσης Ε΄ της παραγρά- φου 4 του παρόντος, η Άδεια Εµπορίας ισχύει για όλη την επικράτεια.»

4. Στην παρ. 4 του άρθρου 6 του ν. 3054/2002, όπως ι- σχύει, προστίθεται περίπτωση Ε΄ ως εξής: «Ε. Άδεια Εµπορίας πετρελαιοειδών προϊόντων για τα νησιά του Αιγαίου, εκτός Κρήτης, Ρόδου και νησιών Αργο- σαρωνικού, για όλα τα προϊόντα εκτός υγραερίων, ασφάλ- του και καυσίµων αεροσκαφών, σε εταιρείες µε αποθηκευτικούς χώρους που βρίσκονται σε νησί ή νησιά υπαγόµενα στην παρούσα διάταξη.»

5. Η περίπτωση α΄ της παρ. 5 του άρθρου 6 του ν. 3054/2002, όπως ισχύει, αντικαθίσταται ως εξής: «5. Για τη χορήγηση Άδειας Εµπορίας απαιτείται: α. Ελάχιστο εταιρικό κεφάλαιο ή εγγυητική επιστολή. Το νοµικό πρόσωπο στο οποίο πρόκειται να χορηγηθεί η Άδεια Εµπορίας πρέπει να ικανοποιεί µία από τις ακόλου- θες εναλλακτικές απαιτήσεις:
 αα) Ελάχιστο εταιρικό κεφάλαιο, ως ακολούθως: Για την άδεια κατηγορίας Α΄, ως εξής: 15 ββ) Εγγυητική επιστολή, που πληροί τις προϋποθέσεις των διατάξεων του ν. 4412/2016 (Α΄ 147), αναλόγως ε- φαρµοζοµένων, µε την οποία ο εκδότης της εγγυάται την καταβολή προς το Ελληνικό Δηµόσιο οποιουδήποτε ποσού µέχρι ποσού που αντιστοιχεί στο ανωτέρω ελάχι- στο εταιρικό κεφάλαιο, για την εξόφληση των απαιτήσε- ων υπέρ του Ελληνικού Δηµοσίου και σε βάρος του αι- τούµενου τη χορήγηση Άδειας Εµπορίας.
 γγ) Ειδικά για την άδεια κατηγορίας Δ΄, απαιτείται εγγυητική επιστολή ύψους πεντακοσίων χιλιάδων (500.000) ευρώ.
 δδ) Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονοµικών, Οικονοµίας και Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος και Ενέργειας ρυθµίζονται οι λεπτοµέρειες εφαρµογής των υπο- περιπτώσεων ββ΄ και γγ΄ του παρόντος, αναφορικά µε τη διάρκεια, το περιεχόµενο, τις προϋποθέσεις κατάπτω- σης και τη συµπλήρωση της εγγυητικής επιστολής.»

6. Η περίπτωση β΄ της παρ. 5 του άρθρου 6 του ν. 3054/2002, όπως ισχύει αντικαθίσταται ως εξής: «β. Διαθεσιµότητα αποθηκευτικών χώρων. Ο κάτοχος της Άδειας Εµπορίας οφείλει, καθ’ όλη τη διάρκεια άσκη- σης της δραστηριότητας, να διαθέτει αποθηκευτικούς χώρους. Οι αποθηκευτικοί χώροι πρέπει να είναι ιδιόκτη- τοι, µισθωµένοι ή να έχουν παραχωρηθεί και να χρησιµο- ποιούνται αποκλειστικά από τον κάτοχο της Άδειας.
 Η µίσθωση και η παραχώρηση της χρήσης πρέπει να απο- δεικνύονται εγγράφως. Οι αποθηκευτικοί χώροι χρησι- µοποιούνται για την εξυπηρέτηση της διακίνησης προϊό- ντων, της τήρησης αποθεµάτων έκτακτης ανάγκης, κα- θώς και της τήρησης των εµπορικών αποθεµάτων της παραγράφου 6 περίπτωση Β΄ του παρόντος και έχουν την αναγκαία και κατάλληλη δυναµικότητα για την άσκ ση της εµπορίας.
Οι αποθηκευτικοί χώροι πρέπει να έχουν τις προβλεπόµενες από τις κείµενες διατάξεις προ- διαγραφές και να διαθέτουν τον κατάλληλο τεχνικό εξο- πλισµό για την ασφαλή αποθήκευση και οµαλή διακίνηση των προϊόντων.
Η σύνδεση των αποθηκευτικών χώρων µε τους προµηθευτές αυτών γίνεται µε οποιονδήποτε τρόπο (ιδίως µε σύστηµα αγωγών, διυλιστήρια, θάλασσα, σιδηροδροµικό δίκτυο, βυτιοφόρα οχήµατα). Οι αποθηκευτικοί χώροι µπορούν να βρίσκονται και ε- ντός χώρου διυλιστηρίου. Οι αποθηκευτικοί χώροι µπο- ρεί να θεωρούνται και αποθήκες τήρησης Αποθεµάτων Έκτακτης Ανάγκης εφόσον τηρούνται οι απαιτούµενες προϋποθέσεις. Σε περίπτωση που η τροφοδοσία των αποθηκευτικών χώρων γίνεται αποκλειστικά µε βυτιοφόρα οχήµατα, για τα διακινούµενα καύσιµα πρέπει να έχουν καταβληθεί οι προβλεπόµενοι δασµοί και φόροι.
 Οι αποθηκευτικοί αυ- τοί χώροι δεν θεωρούνται ως αποθήκες τήρησης αποθε- µάτων έκτακτης ανάγκης. Για χορήγηση ή ανανέωση Άδειας Εµπορίας απαιτείται διαθεσιµότητα ελάχιστου όγκου αποθηκευτικών χώρων, ως ακολούθως

Για την Άδεια κατηγορίας Α΄, ως εξής:
16 Ο ελάχιστος όγκος αποθηκευτικών χώρων για τις υπό- λοιπες κατηγορίες Άδειας Εµπορίας καθορίζεται ως εξής:
Για την Άδεια κατηγορίας Β1: 5.000 κυβικά µέτρα.
Για την Άδεια κατηγορίας Β2: 5.000 κυβικά µέτρα.
 Για την Άδεια κατηγορίας Γ: 500 κυβικά µέτρα.
 Για την Άδεια κατηγορίας Ε: 1.000 κυβικά µέτρα.

 Σε κάθε περίπτωση, ο ελάχιστος όγκος αποθηκευτικών χώρων δεν πρέπει να υπολείπεται του αναγκαίου για την τήρηση των προβλεπόµενων, στην παράγραφο 6 περίπτω- ση Β΄ του παρόντος άρθρου, εµπορικών αποθεµάτων.
 Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέρ- γειας καθορίζονται οι προδιαγραφές ασφαλούς σχεδία- σης, κατασκευής και λειτουργίας των εγκαταστάσεων α- ποθήκευσης πετρελαιοειδών προϊόντων των εταιρειών Διύλισης, Εµπορίας, Διάθεσης Βιοκαυσίµων, Λιανικής Ε- µπορίας και Μεγάλων Τελικών Καταναλωτών.»

 7. Η περίπτωση δ΄ της παρ. 5 του άρθρου 6 του ν. 3054/2002, όπως ισχύει, αντικαθίσταται ως εξής: «δ. Ειδικά για την Άδεια Εµπορίας υγραερίων: Ο κάτο- χος της Άδειας αυτής, εφόσον εµπορεύεται και διακινεί υγραέριο σε φιάλες, οφείλει να έχει στην αποκλειστική κυριότητά του τουλάχιστον 30.000 κατάλληλες επανα- πληρούµενες φιάλες υγραερίου οι οποίες φέρουν, µε ανεξίτηλο τρόπο, ανεπίδεκτο επέµβασης την επωνυµία και το σήµα του.
Ειδικά για την περίπτωση αρχικής χορή- γησης Άδειας Εµπορίας κατηγορίας Γ΄ και µέχρι την πρώτη ανανέωση αυτής, ο παραπάνω ελάχιστος αριθµός φιαλών µειώνεται στις 20.000.»

8. Στην περίπτωση Β΄ της παρ. 6 του άρθρου 6 του ν. 3054/200, όπως ισχύει, ο όρος «λειτουργικά αποθέµα- τα» αντικαθίσταται από τον όρο «εµπορικά αποθέµατα».

 9. Η περίπτωση Γ΄ της παρ. 6 του άρθρου 6 του ν. 3054/2002, όπως ισχύει, καταργείται.

 10. Η παρ. 5 του άρθρου 15Α του ν. 3054/2002, όπως έ- χει τροποποιηθεί και ισχύει, αντικαθίσταται ως εξής: «5. Απαραίτητη προϋπόθεση για τη συµµετοχή στην κατανοµή είναι η κατοχή Άδειας Διάθεσης Βιοκαυσίµων. Καταργείται η υποχρέωση υποβολής των δικαιολογη- τικών των παρ. 1.Α.στ και 1.Β.στ του άρθρου 3 της κ.υ.α. Δ1/Α/οικ.2497/8.2.2013 «Καθορισµός κριτηρίων, µεθοδο- λογίας κατανοµής αυτούσιου βιοντίζελ και ρύθµιση κάθε σχετικού θέµατος, σύµφωνα µε τις διατάξεις του άρθρου 15Α του ν. 3054/2002, όπως ισχύει» (Β΄ 253) όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει, ως προϋπόθεση συµµετοχής στη διαδικασία αξιολόγησης και κατανοµής.»

11. Η παρ. 4 του άρθρου 23 του ν. 3054/2002, όπως ι- σχύει καταργείται. Οι Άδειες Εµπορίας που έχουν ανανεωθεί κατ’ εφαρ- µογή της καταργούµενης παρ. 4 του άρθρου 23 του ν. 3054/2002 όπως ισχύει, διατηρούνται σε ισχύ έως την ηµεροµηνία λήξης τους.

 Άρθρο 24 1. Στο άρθρο 65 του ν. 4445/2016 (Α΄ 236) προστίθεται νέα παράγραφος 2 και η υφιστάµενη παράγραφος 2 ανα- ριθµείται σε 3, ως εξής:

«2. Η εφάπαξ οικονοµική ενίσχυση της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου είναι αφορολόγητη, δεν υπόκειται σε οποιαδήποτε κράτηση, δεν κατάσχεται ούτε συµψη- φίζεται µε ήδη βεβαιωµένα χρέη προς το Δηµόσιο ή πι- στωτικά ιδρύµατα και δεν υπολογίζεται στα εισοδηµατι- κά όρια για την καταβολή οποιουδήποτε επιδόµατος ή παροχής κοινωνικού ή προνοιακού χαρακτήρα.»

2. Η προηγούµενη παράγραφος ισχύει από την έναρξη ισχύος του ν. 4445/2016. Άρθρο 25 Το τελευταίο εδάφιο της δεύτερης παραγράφου του άρθρου 38 του ν. 3762/2009 (A΄ 75) αντικαθίσταται ως ε- ξής: «Η διάρκεια του ειδικού προγράµµατος παρατείνεται από 1.1.2017 για δύο (2) έτη. Μετά την τακτοποίηση και πιστοποίηση από την Επιτροπή Παρακολούθησης του Προγράµµατος των χρεω- στικών και πιστωτικών υπολοίπων για την υλοποίησή του από 10.9.2009 µέχρι 31.12.2016, το έργο περατώνεται λογιστικά για την ανωτέρω χρονική περίοδο και οι κατα- τεθείσες εγγυήσεις επιστρέφονται στο όργανο που τις εξέδωσε. Οικονοµικές ή άλλες λογιστικές εκκρεµότητες που εν- δεχοµένως προκύψουν στη συνέχεια για το ανωτέρω χρονικό διάστηµα δεν θεωρούνται επιλέξιµες δαπάνες του προγράµµατος και δεν βαρύνουν το Ελληνικό Δηµό- σιο.»

 Άρθρο 26 Στο άρθρο 2 του ν. 3028/2002 (Α΄ 153) προστίθενται περιπτώσεις η΄, θ΄, ι΄, ια΄, ιβ΄ και ιγ΄ ως εξής: 
«η) Ως µήτρα νοείται το προϊόν της διαδικασίας παρα- γωγής εκµαγείων που µπορεί να παραχθεί µόνον από το πρωτότυπο είτε µε τα χέρια είτε µε ηλεκτρονικό τρόπο από ειδικό τεχνίτη.
 θ) Ως µοντέλο νοείται το πρώτο αντίτυπο που παράγε- ται από την αρχική µήτρα.
 ι) Ως εκµαγείο ή µήτρα παραγωγής νοείται το εκµα- γείο που παράγεται από το µοντέλο. Η µήτρα και το µοντέλο φυλάσσονται στο Τ.Α.Π. απα- γορευµένης της κυκλοφορίας τους στην αγορά.
 ια) Ως ακριβές αντίγραφο νοείται το προϊόν που ανα- παράγεται από εκµαγεία που παράγονται από το µοντέ- λο, έχει τις ίδιες διαστάσεις, την ίδια πατίνα και αποτυ- πώνει µε ακρίβεια όλες τις φθορές του πρωτοτύπου, φέ- ρει δε πάντα τη σφραγίδα του Τ.Α.Π. ενσωµατωµένη στο ίδιο το αντικείµενο κατά την παραγωγή του.
 ιβ) Ως αντίγραφο νοείται οποιαδήποτε άλλη αναπαρά- σταση του πρωτοτύπου εκτός από τα ακριβή αντίγραφα. Το αντίγραφο αυτό απαγορεύεται να φέρει τη σφραγίδα του Τ.Α.Π., πρέπει να έχει διαφορετικές από το πρωτό- τυπο διαστάσεις ή χρώµα, να µην αποδίδει αυστηρά τις λεπτοµέρειες ούτε τις φθορές ή να φέρει ακόµα και συ- µπληρώσεις.
 ιγ) Ως εµπνευσµένες εφαρµογές νοούνται τα πάσης φύσεως χρηστικά ή διακοσµητικά αντικείµενα από τη θε- µατολογία των αρχαιολογικών χώρων, των µουσείων και των περιοδικών εκθέσεων, τα οποία κατασκευάζονται µε προορισµό να πωλούνται στα πωλητήρια των µουσείων.»

Άρθρο 27 Το άρθρο 46 του ν. 3028/2002 (Α΄ 153) αντικαθίσταται ως εξής:

«1. Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισµού και Αθλητι- σµού, η οποία εκδίδεται ύστερα από γνώµη του αρµόδι- ου κατά περίπτωση Συµβουλίου, καθορίζονται, για το σύ- 17 νολο ή κατηγορία οργανωµένων αρχαιολογικών χώρων, ιστορικών τόπων, ακινήτων µνηµείων, µουσείων ή µεµο- νωµένα για σηµαντικούς χώρους, ακίνητα µνηµεία ή µουσεία: α) οι όροι και οι προϋποθέσεις επίσκεψης του κοινού σε αυτούς,
β) οι πολιτιστικές ή άλλες εκδηλώσεις που µπορεί να πραγµατοποιούνται σε αυτούς, συµβατές µε το χαρακτήρα τους ως µνηµείων, προστατευόµενων χώρων ή µουσείων και
 γ) οι όροι, οι προϋποθέσεις, η δια- δικασία και το όργανο χορήγησης άδειας για την πραγ- µατοποίηση εκδήλωσης ή για την παραχώρηση της χρή- σης ενός ή περισσότερων αρχαιολογικών χώρων, ιστορι- κών τόπων, ακινήτων µνηµείων ή µουσείων για την πραγ- µατοποίηση πολιτιστικών ή άλλων εκδηλώσεων. Ως οργανωµένος αρχαιολογικός χώρος, ο οποίος µπορεί να εί- ναι και ανασκαφικός χώρος, ορίζεται αυτός που ανήκει στην κυριότητα του Δηµοσίου και αποτελεί αντικείµενο ιδιαίτερης µέριµνας για την ανάδειξη και προβολή του. Ένας αρχαιολογικός χώρος χαρακτηρίζεται ως οργανω- µένος µε απόφαση του Υπουργού Πολιτισµού και Αθλη- τισµού, η οποία εκδίδεται ύστερα από γνώµη του αρµόδι- ου κατά περίπτωση Συµβουλίου.

 2.α. Η άδεια για την πραγµατοποίηση πολιτιστικών ή άλλων εκδηλώσεων ή για την παραχώρηση της χρήσης µουσείων που ανήκουν στο Δηµόσιο, ακινήτων µνηµεί- ων, οργανωµένων αρχαιολογικών χώρων και ιστορικών τόπων προκειµένου να πραγµατοποιηθούν πολιτιστικές ή άλλες εκδηλώσεις χορηγείται έναντι τέλους που κατα- βάλλεται στο Ταµείο Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλο- τριώσεων (Τ.Α.Π.). Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οι- κονοµικών και Πολιτισµού και Αθλητισµού καθορίζεται το ύψος του τέλους, καθώς και οι όροι και η διαδικασία απαλλαγής από την υποχρέωση καταβολής του για εκ- δηλώσεις µη κερδοσκοπικού χαρακτήρα.

2.β. Με άδεια της αρµόδιας κατά περίπτωση Υπηρε- σίας επιτρέπεται η πρόσβαση ειδικών επιστηµόνων σε κι- νητά µνηµεία που βρίσκονται σε δηµόσια µουσεία και α- ποθηκευτικούς χώρους υπό την εποπτεία της, µε σκοπό τη φωτογράφιση ή την κινηµατογράφηση, τη µελέτη ή τη δηµοσίευσή τους, εφόσον δεν υπάρχει κίνδυνος να υπο- στούν φθορά τα µνηµεία και µε την επιφύλαξη του άρ- θρου 39 ως προς τα δικαιώµατα δηµοσίευσης.

3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονοµικών και Πολιτισµού και Αθλητισµού καθορίζεται το ύψος του α- ντιτίµου που καταβάλλεται από το κοινό για την επίσκε- ψη ιστορικών τόπων, οργανωµένων αρχαιολογικών χώ- ρων, µνηµείων και µουσείων που ανήκουν στο Δηµόσιο. Με όµοια απόφαση ορίζονται οι γενικοί όροι και η διαδι- κασία απαλλαγής από την υποχρέωση καταβολής του ως άνω αντιτίµου.

 4. Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισµού και Αθλητι- σµού, η οποία εκδίδεται ύστερα από γνώµη του αρµόδι- ου κατά περίπτωση Συµβουλίου, καθορίζονται για φορείς ή πρόσωπα, πλην των υπηρεσιών του Υπουργείου Πολι- τισµού και Αθλητισµού και του Τ.Α.Π., οι όροι, οι προϋπο- θέσεις, το όργανο και η διαδικασία χορήγησης άδειας παραγωγής, αναπαραγωγής και διάδοσης στο κοινό, µε οποιονδήποτε τρόπο και µέσο, στα οποία συµπεριλαµβά- νονται οι τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνίας, αντιγράφων και απεικονίσεων (φωτογραφίες, video) µνη- µείων που ανήκουν στο Δηµόσιο ακινήτων που βρίσκο- νται σε αρχαιολογικούς χώρους και ιστορικούς τόπους ή είναι µεµονωµένα, καθώς και κινητών που βρίσκονται σε µουσεία ή συλλογές του Δηµοσίου
. Η σχετική άδεια χο- ρηγείται σε φυσικά ή νοµικά πρόσωπα έναντι τέλους που καταβάλλεται στο Τ.Α.Π.. Τα αντίγραφα αυτά που διατίθενται στο κοινό, απαγορεύεται να φέρουν τη σφραγίδα του Τ.Α.Π..
Η παραγωγή, αναπαραγωγή και διάδοση στο κοινό, για άµεσο ή έµµεσο οικονοµικό ή εµπορικό σκοπό, αντιγράφων ή απεικονίσεων χωρίς άδεια τιµωρείται µε την ποινή της παραγράφου 1 του άρθρου 66.
 Η παραγωγή εκµαγείων και ακριβών αντιγράφων κινη- τών µνηµείων που βρίσκονται σε µουσεία ή συλλογές του Δηµοσίου πραγµατοποιείται µόνον από το Τ.Α.Π.. Το Τ.Α.Π. υποχρεούται να προµηθεύει απρόσκοπτα τα δη- µόσια µουσεία µε ακριβή αντίγραφα, προκειµένου να ε- ξυπηρετηθούν αποκλειστικά ερευνητικοί και επιστηµονι- κοί σκοποί. Η παραγωγή εκµαγείων ή ακριβών αντιγρά- φων κινητών µνηµείων συλλογών ή Μουσείων του Δηµο- σίου από άλλο πρόσωπο τιµωρείται µε την ποινή της παραγράφου 1 του άρθρου 66 και τα ανωτέρω αντικείµενα κατάσχονται.

5. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονοµικών και Πολιτισµού και Αθλητισµού καθορίζεται το ύψος του τέ- λους της προηγούµενης παραγράφου, οι διαδικασίες και ο τρόπος είσπραξής του, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέµα. Με όµοια απόφαση ορίζονται οι γενικοί όροι και η διαδικασία απαλλαγής από την υποχρέωση καταβολής του τέλους, όταν η άδεια χορηγείται για µη κερδοσκοπι- κούς σκοπούς.

 Άρθρο 28 Ρυθµίσεις για σύναψη Συµβάσεων Λειτουργικής Ενίσχυσης σταθµών Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. και θέµατα Αδειών Παραγωγής σταθµών Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α.


 1. Οι Κάτοχοι αδειών σταθµών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. που εµπίπτουν στο πεδίο εφαρµο- γής των διατάξεων της απόφασης της Ρ.Α.Ε. υπ’ αριθµ. 904/2011, όπως έχει τροποποιηθεί µε τις αποφάσεις της Ρ.Α.Ε. υπ' αριθµ. 155/2012 (Β΄ 908) και 452/2015 (Β΄ 2859), και ισχύει, και κατά τα οριζόµενα στις διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 15 του ν. 3175/2003 (Α΄ 207), κα- θώς και οι κάτοχοι αδειών σταθµών παραγωγής ηλεκτρι- κής ενέργειας από Α.Π.Ε. που έχουν λάβει άδεια παρα- γωγής ηλεκτρικής ενέργειας η οποία προβλέπει στους Ειδικούς της Όρους ότι ο κάτοχος της άδειας αυτής θα συµπεριληφθεί στον Πίνακα 3 των Νέων Χρηστών των παραπάνω αποφάσεων της Ρ.Α.Ε., µπορούν, κατά πα- ρέκκλιση κάθε άλλης ισχύουσας διάταξης και των υπο- χρεώσεων κατοχής αδειών και εγκρίσεων που προβλέ- πονται στις διατάξεις του άρθρου 8 του ν. 3468/2006 (Α΄ 129) και του άρθρου 9 της υ.α. 13310/2007, να συνάψουν Σύµβαση Λειτουργικής Ενίσχυσης των άρθρων 9 και 10 του ν. 4414/2016 µέχρι την 31η Δεκεµβρίου 2016. Προϋ- πόθεση για τη σύναψη της Σύµβασης Λειτουργικής Ενί- σχυσης είναι οι κάτοχοι αδειών των σταθµών αυτών να υποβάλουν µέχρι την 31η Δεκεµβρίου 2016 στην Α.Δ.Μ.Η.Ε. Α.Ε. δήλωση µε την οποία δεσµεύονται ότι θα καταβάλουν το συνολικό κόστος σύνδεσης, όπως αυ- τό έχει προϋπολογιστεί µε τις παραπάνω αποφάσεις της Ρ.Α.Ε., σε δόσεις ως ακολούθως:

 α) 1η δόση, ποσό που ισούται τουλάχιστον µε το είκο- σι τοις εκατό (20%) του προϋπολογισθέντος συνολικού κόστους σύνδεσης, µε την υπογραφή της Σύµβασης Σύν- δεσης,

 β) 2η δόση, ποσό που ισούται τουλάχιστον µε το σαρά- ντα τοις εκατό (40%) του προϋπολογισθέντος συνολικού κόστους σύνδεσης, µέχρι την 30ή Ιουνίου 2017 και 18

 γ) 3η δόση, το υπολειπόµενο ποσό του προϋπολογι- σθέντος συνολικού κόστους σύνδεσης, µέχρι την 31η Δεκεµβρίου 2017, και σε περίπτωση σύναψης της Σύµβασης Σύνδεσης σε ηµεροµηνία µεταγενέστερη της 30ής Ιουνίου, θα κα- ταβάλουν το 60% του προϋπολογισθέντος συνολικού κόστους σύνδεσης, µε την υπογραφή της Σύµβασης Σύν- δεσης και το υπολειπόµενο ποσό του προϋπολογισθέ- ντος συνολικού κόστους σύνδεσης, µέχρι την 31η Δε- κεµβρίου 2017. Σε περίπτωση µη καταβολής των ανωτέρω δόσεων ε- ντός των ανωτέρω προθεσµιών η Σύµβαση Λειτουργικής Ενίσχυσης λύεται αυτοδίκαια.

 Σε περίπτωση µη καταβολής του συνολικού κόστους σύνδεσης µέχρι την 31η Δεκεµβρίου 2017, η Ρ.Α.Ε., λαµ- βάνοντας υπόψη την υπ' αριθµ. 904/2011 απόφασή της, όπως έχει τροποποιηθεί µε τις υπ' αριθµ. 155/2012 (Β΄ 908) και 452/2015 (Β΄ 2859) αποφάσεις της και ισχύει, και τα οριζόµενα στις διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 15 του ν. 3175/2003 (Α΄ 207), εφαρµόζει τις διατάξεις του άρθρου 42 του Κανονισµού Αδειών Παραγωγής Ηλε- κτρικής Ενέργειας µε χρήση Α.Π.Ε. και µέσω Σ.Η.Θ.Υ.Α. (Β΄ 2373), αξιολογώντας αν συντρέχουν ή όχι προϋπο- θέσεις ανάκλησης των αδειών παραγωγής λόγω αδυνα- µίας υλοποίησης εκάστου έργου.

2. Από την 1η Ιανουαρίου 2017 και µέχρι την έκδοση της απόφασης της παρ. 2 του άρθρου 7 του ν. 4414/2016 (Α΄ 149) αναστέλλεται η υπογραφή Συµβάσεων Λειτουρ- γικής Ενίσχυσης των άρθρων 9 και 10 του ν. 4414/2016 για: α) σταθµούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., πλην αιολικών σταθµών, εγκατε- στηµένης ισχύος ή Μέγιστης Ισχύος Παραγωγής µεγα- λύτερης ή ίσης του 1MW και

 β) αιολικούς σταθµούς εγκατεστηµένης ισχύος ή Μέ- γιστης Ισχύος Παραγωγής µεγαλύτερης των 6 MW. Η αναστολή δεν ισχύει για τις φωτοβολταϊκές εγκατα- στάσεις που θα επιλεγούν µέσω της πιλοτικής ανταγωνι- στικής διαδικασίας του άρθρου 7 του ν. 4414/2016 (Α΄ 149).

3. Δεν επιτρέπεται η τροποποίηση άδειας παραγωγής σταθµού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. για το διαχωρισµό της αδειοδοτηθείσας ι- σχύος, σε δύο ή περισσότερες άδειες παραγωγής.
 Εξαιρέσεις από τα αναφερόµενα στο πρώτο εδάφιο της πα- ρούσας δύναται να αποτυπώνονται στον οικείο Κανονι- σµό Αδειών Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας µε χρή- ση Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α..

4. Η παρ. 11 του άρθρου 27 του ν. 4342/2015 (Α' 143) αντικαθίσταται ως εξής: «11. Ειδικά και µόνο για τα ηµερολογιακά έτη 2015 και 2016 το ετήσιο τέλος που προβλέπεται στην περίπτωση 1 µπορεί να καταβληθεί για το έτος 2015 έως τις 31.12.2016 και για το έτος 2016 έως τις 31.3.2017.

Οι κά- τοχοι άδειας παραγωγής σταθµών Σ.Η.Θ.Υ.Α. σε Νοσο- κοµεία απαλλάσσονται από την υποχρέωση καταβολής του ετήσιου τέλους για τα έτη 2015 και 2016.»

Άρθρο 29 1. Δαπάνες µισθωµάτων ή αποζηµιώσεων χρήσεως α- κινήτων, όπου στεγάζονται κεντρικές και περιφερειακές υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισµού και Αθλητισµού, ετών 2014, 2015 και 2016, για τις οποίες δεν έχουν τη- ρηθεί οι περί αναλήψεως υποχρεώσεως διατάξεις του π.δ. 113/2010 (Α΄194), µπορεί να πληρωθούν σε βάρος των πιστώσεων του προϋπολογισµού του Υπουργείου Πολιτισµού και Αθλητισµού του τρέχοντος ή του επόµε- νου έτους.

2. Ειδικότερα, από τον τακτικό προϋπολογισµό του Υ- πουργείου Πολιτισµού και Αθλητισµού (Τοµέας Πολιτισµού), καταβάλλονται οι δαπάνες µισθωµάτων ή αποζη- µιώσεων χρήσεως ακινήτων που εξυπηρέτησαν από 1.1.2014 ή θα εξυπηρετήσουν και για τα επόµενα χρόνια του Μεσοπρόθεσµου Πλαισίου Δηµοσιονοµικής Στρατη- γικής, στεγαστικές ανάγκες των υπηρεσιών του Υπουρ- γείου Πολιτισµού και Αθλητισµού και οι οποίες βάρυναν τις πιστώσεις είτε του καταργηθέντος µε το άρθρο 2 του ν. 3697/2008 (Α΄ 194) Ειδικού Λογαριασµού, ο οποίος συστάθηκε µε την κ.υ.α. 28055/31.5.2001 (Β΄ 709), είτε τις πιστώσεις του προϋπολογισµού του Ταµείου Αρχαιο- λογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων.

 3. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος και εφεξής ε- φαρµόζονται οι διατάξεις περί πολυετών δεσµεύσεων του άρθρου 67 του ν. 4270/2014 (Α' 143).

 Άρθρο 30 1. Θεωρείται νόµιµη η καταβολή των µισθωµάτων για τα ακίνητα που χρησιµοποιούν οι Περιφέρειες για στέγα- ση των υπηρεσιών τους ή κάλυψη λειτουργικών τους α- ναγκών, για τα οποία, κατά την έναρξη ισχύος του παρό- ντος, δεν έχει παραταθεί η σύµβαση µίσθωσης, σύµφω- να µε τα προβλεπόµενα στο άρθρο 21 του π.δ. 242/1996 (Α΄ 179).

 Η πληρωµή των µισθωµάτων αυτών, από την η- µεροµηνία λήξης της σύµβασης, γίνεται ύστερα από βε- βαίωση του Περιφερειάρχη περί συνέχισης της χρήσης του ακινήτου από την Περιφέρεια. Για τη χρήση αυτή κα- ταβάλλεται µίσθωµα, το οποίο προκύπτει µετά από δια- πραγµάτευση µεταξύ της Οικονοµικής Επιτροπής της οι- κείας Περιφέρειας και των εκµισθωτών, και το οποίο δεν µπορεί να είναι υψηλότερο από το τελευταίο καταβλη- θέν µίσθωµα της σύµβασης που έληξε.

2. Οι Περιφέρειες υποχρεούνται µέσα σε αποκλειστική προθεσµία δύο (2) µηνών από την έναρξη ισχύος του πα- ρόντος νόµου να ξεκινήσουν τις διαγωνιστικές διαδικα- σίες µίσθωσης κτιρίων για όσα ακίνητα έχει λήξει η σύµ- βαση µίσθωσης και δεν έχει ξεκινήσει διαγωνιστική δια- δικασία, σύµφωνα µε τα οριζόµενα στο π.δ. 242/1996.

3. Μέχρι την έναρξη ισχύος των νέων µισθωτηρίων συµβολαίων που θα προκύψουν, σύµφωνα µε την παράγραφο 2, η καταβολή των µισθωµάτων για τα ακίνητα που ήδη χρησιµοποιούνται από τις Περιφέρειες γίνεται µε τη διαδικασία που προβλέπει η παράγραφος 1.

4. Οι ρυθµίσεις του παρόντος άρθρου εφαρµόζονται και για τα ακίνητα που µισθώνουν οι Περιφέρειες για τη στέγαση υπηρεσιών πρωτοβάθµιας και δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης.

Άρθρο 31 Αναδροµική ισχύς από 1.1.2016 των αποφάσεων περί αποζηµιώσεως της εργασίας καθ’ υπέρβαση του ωραρίου για το προσωπικό των Ο.Τ.Α. α΄ και β΄ βαθµού και των νοµικών προσώπων αυτών

Στο τέλος του δέκατου εδαφίου της παρ. Α.1 του άρ- 19 θρου 20 του ν. 4354/2015 (A΄ 176), όπως τροποποιήθηκε µε το άρθρο 52 του ν. 4384/2016 (Α΄ 78), προστίθεται ε- δάφιο ως εξής: «Συγκεκριµένα για το έτος 2016 οι σχετικές αποφά- σεις των Ο.Τ.Α. α΄ και β΄ βαθµού, καθώς και των νοµικών προσώπων αυτών, οι οποίες έχουν δηµοσιευθεί ή πρόκει- ται να δηµοσιευθούν µέχρι 31.12.2016, ισχύουν αναδρο- µικά από 1.1.2016.»

Άρθρο 32 Το δεύτερο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 145 του ν. 4389/2016 (Α΄94) αντικαθίσταται ως εξής:
«Το τίµηµα απόκτησης ανά µετοχή θα προσδιοριστεί κατόπιν διενέργειας αποτίµησης του 25% του µετοχικού κεφαλαίου της Α.Δ.Μ.Η.Ε. Α.Ε. ως αυτοτελούς συνόλου, που θα διενεργηθεί από ανεξάρτητο εκτιµητή, ο οποίος θα επιλεγεί από κοινού από τη Δ.Ε.Σ. Α.Δ.Μ.Η.Ε. Α.Ε. και τη Δ.Ε.Η. Α.Ε..»

 Άρθρο 33 Μετά την παρ. 2 του άρθρου 167 του ν. 4099/2012 προ- στίθεται παράγραφος 2.Α ως ακολούθως:
«2.Α. Οι διατάξεις του πρώτου εδαφίου της προηγού- µενης παραγράφου εφαρµόζονται και για την πρόσληψη προσωπικού ιδιωτικού δικαίου ορισµένου χρόνου ειδικο- τήτων καθαριότητας, για τις οποίες οι φορείς έχουν προ- βεί µέχρι τη δηµοσίευση του ν. 4429/2016 (Α΄ 199) στις προβλεπόµενες στην παρ. 9 του άρθρου 21 του ν. 2190/1994 (Α΄ 28), όπως ισχύει, ενέργειες ανάρτησης ή δηµοσίευσης των σχετικών ανακοινώσεων. Σε περί- πτωση που οι φορείς έχουν προβεί µέχρι τη δηµοσίευση του παρόντος νόµου στην έκδοση πινάκων κατάταξης των υποψηφίων και εφόσον οι παραταθείσες έως 31 Δε- κεµβρίου 2017 συµβάσεις δεν καλύπτουν τις οργανικές θέσεις τους, δύνανται να προσλάβουν το προσωπικό που αντιστοιχεί σε αυτές εντός των δυνατοτήτων του προϋ- πολογισµού τους. Η πρόσληψη των λοιπών περιλαµβα- νοµένων στους πίνακες κατάταξης πραγµατοποιείται µε- τά την 31η Δεκεµβρίου 2017. Στις περιπτώσεις εκείνες που οι φορείς δεν έχουν προβεί µέχρι τη δηµοσίευση του παρόντος νόµου στις προβλεπόµενες στην παρ.9 του άρθρου 21 του ν. 2190/1994, όπως ισχύει, ενέργειες ανάρτησης ή δηµοσίευσης των σχετικών ανακοινώσεων, αυτές αναστέλλονται εφόσον οι παραταθείσες συµβά- σεις καλύπτουν τις οργανικές θέσεις τους.»

Άρθρο 34 1.α. Η παρ. 1 του άρθρου 100 του ν. 4172/2013 (Α΄167) αντικαθίσταται ως εξής:

«1. Η εξαµηνιαία δαπάνη του Εθνικού Οργανισµού Πα- ροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.): α) για παρεχόµενες υπηρεσίες υγείας από συµβεβλη- µένους ιδιώτες παρόχους, όπως για διαγνωστικές εξετά- σεις, νοσηλεία, φυσικοθεραπείες, ειδική αγωγή και λοι- πές υπηρεσίες υγείας και

 β) για παροχή ιατροτεχνολογικών προϊόντων και συ- µπληρωµάτων ειδικής διατροφής από συµβεβληµένους µε τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., δεν µπορεί να υπερβαίνει τα επιτρε- πόµενα όρια δαπανών, όπως αυτά καθορίζονται στην πα- ράγραφο 4 του παρόντος άρθρου. Το υπερβάλλον ποσό αναζητείται εκ µέρους του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. για την µεν περί- πτωση α΄ από τους συµβεβληµένους ιδιώτες παρόχους υπηρεσιών υγείας για δε την περίπτωση β΄ είτε από τους κατασκευαστές σε περίπτωση που το προϊόν παράγεται στην Ελλάδα είτε από τους εισαγωγείς, διανοµείς/προ- µηθευτές στην περίπτωση που το προϊόν εισάγεται.

Το ανωτέρω ποσό υπολογίζεται σε εξαµηνιαία βάση, στη βάση της διαφοράς ανάµεσα στο ανώτατο επιτρεπόµενο όριο και την πραγµατική δαπάνη, µετά την αφαίρεση τυ- χόν εκπτώσεων (rebates) και µη αποδεκτών δαπανών ό- πως αυτές προκύπτουν κατά τη διαδικασία ελέγχου και εκκαθάρισης και καταβάλλεται ή συµψηφίζεται σύµφωνα µε τα οριζόµενα στην παράγραφο 4 του παρόντος.

 Σε περίπτωση που κατά τον χρόνο υπολογισµού της αυτό- µατης επιστροφής, για τον οποιονδήποτε λόγο δεν έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία της εκκαθάρισης για το σύνο- λο των παρόχων, το ποσό της αυτόµατης επιστροφής υ- πολογίζεται για τις συγκεκριµένες µη εκκαθαρισθείσες δαπάνες επί του αιτούµενου ποσού µετά την αφαίρεση τυχόν εκπτώσεων (rebates) και καταβάλλεται από τους ως άνω συµβεβληµένους ιδιώτες παρόχους υπηρεσιών υγείας, εντός µηνός από την πιστοποίησή του σε λογαριασµό τραπέζης που θα υποδείξει ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ..

 Σε περί- πτωση απράκτου παρελεύσεώς της, στο προηγούµενο ε- δάφιο, προθεσµίας, το Διοικητικό Συµβούλιο του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. διακόπτει τη σύµβαση του συµβεβληµένου παρόχου µε τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., για το χρονικό διάστηµα, µέ- χρι την καταβολή του οφειλόµενου από αυτόν (πάροχο) ποσού ή την είσπραξή του κατά τις διατάξεις του Κ.Ε.Δ.Ε..».

β. Το πρώτο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 100 του ν. 4172/2013 αντικαθίσταται ως εξής: «Το ποσό της αυτόµατης επιστροφής για κάθε συµβε- βληµένο πάροχο για την περίπτωση α΄ και κατασκευα- στή/προµηθευτή για την περίπτωση β΄ υπολογίζεται µε βάση την προκαλούµενη δαπάνη προς τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. έ- ναντι των παρεχόµενων για το αντίστοιχο χρονικό διά- στηµα υπηρεσιών υγείας.»

γ. Η παρ. 4 του άρθρου 100 του ν. 4172/2013 αντικαθί- σταται ως εξής: «4. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας προσδιορίζο- νται τα εξαµηνιαία επιτρεπόµενα όρια δαπανών του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. για τις προς αυτόν παρεχόµενες υπηρεσίες υγείας από τους συµβεβληµένους ιδιώτες παρόχους του εδαφίου α΄ της παραγράφου 1 του παρόντος, ο ακριβής τρόπος υπολογισµού των ποσών επιστροφής, η διαδικα- σία καταβολής ή τυχόν συµψηφισµού οφειλών, η επιβο- λή κυρώσεων σε περίπτωση παράβασης της παρούσας διάταξης, τα κριτήρια διακοπής των συµβάσεων των πα- ρόχων, καθώς και κάθε άλλη σχετική µε την εφαρµογή του παρόντος άρθρου λεπτοµέρεια.
Το αναλογούν ποσό αυτόµατης επιστροφής υπολογί- ζεται σε επίπεδο υποκατηγορίας. Ειδικώς, για το έτος 2017 τα όρια των υποκατηγοριών δύνανται να προσδιο- ρίζονται σε τριµηνιαία βάση, διατηρώντας σταθερό το σύνολο της µείζονος κατηγορίας, µε απόφαση του Υ- πουργού Υγείας, µετά από πρόταση του Διοικητικού Συµβουλίου του Ε.Ο.Π.Υ.Υ..

 Σε περίπτωση που σε οποια- δήποτε υποκατηγορία δεν υφίσταται ποσό αυτόµατης ε- πιστροφής, το εναποµείναν ποσό δύναται µε απόφαση του Υπουργού Υγείας, µετά από πρόταση του Διοικητι- 20 κού Συµβουλίου του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. να µεταφερθεί σε άλλες υποκατηγορίες του προϋπολογισµού του Οργανισµού. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας µετά από πρόταση του Διοικητικού Συµβουλίου του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., ο Οργανι- σµός εφαρµόζει περαιτέρω κατανοµή µε βάση πληθυ- σµιακά κριτήρια.»

δ. Το πρώτο εδάφιο της παρ. 5 του άρθρου 100 του ν. 4172/2013 αντικαθίσταται ως εξής: «5. Καθιερώνεται µηνιαίο κλιµακωτό ποσοστό εκπτώ- σεων (rebates) επί των µηνιαίων µη εκκαθαρισµένων υ- ποβαλλόµενων δαπανών των οριζόµενων στην παρ. 1 του άρθρου 100 του ν. 4172/2013. Το ποσό της έκπτωσης (rebate) υπολογίζεται και αφαιρείται κατά τη µηνιαία υ- ποβολή δαπάνης του παρόχου, ο οποίος εκδίδει το νόµι- µο φορολογικό παραστατικό.

Οι διατάξεις του παρόντος τυγχάνουν εφαρµογής και επί των ισχυουσών συµβάσε- ων που έχουν συναφθεί µεταξύ του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και των ι- διωτών παρόχων υπηρεσιών υγείας. Με απόφαση του Υ- πουργού Υγείας µετά από πρόταση του Διοικητικού Συµ- βουλίου του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., ο Οργανισµός εφαρµόζει περαι- τέρω κατανοµή µε βάση πληθυσµιακά κριτήρια.»

ε. Το τρίτο και τέταρτο εδάφιο της παρ. 5 του άρθρου 100 του ν. 4172/2013 αντικαθίστανται ως εξής: «Οι διατάξεις του παρόντος τυγχάνουν εφαρµογής και επί των ισχυουσών συµβάσεων που έχουν συναφθεί µε- ταξύ του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και των ιδιωτών παρόχων υπηρε- σιών υγείας.


Με απόφαση του Υπουργού Υγείας, µετά α- πό πρόταση του Διοικητικού Συµβουλίου του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., ο Οργανισµός εφαρµόζει περαιτέρω κατανοµή µε βάση πληθυσµιακά κριτήρια.»


στ. Το εδάφιο γ΄ της παρ. 7 του άρθρου 100 του ν. 4172/2013, όπως τροποποιήθηκε µε την παρ.3 της υ- ποπαραγράφου ΣΤ΄του άρθρου 2 του ν. 4336/2015, (Α΄ 94), αντικαθίσταται ως εξής: «γ. Τα όρια δαπανών υγείας για το έτος 2016 είναι 1.402.000.000,00 ευρώ και για το έτος 2017 1.525.000.000,00 ευρώ. Για τα έτη 2018 και 2019 τα όρια δαπανών είναι 1.462.500.000,00 ευρώ και 1.402.000.000,00 ευρώ αντίστοιχα, δυνάµενα να ανέλθουν στο όριο των 1.525.000.000,00 ευρώ, εφόσον το κατ’ έτος ποσό των 62.500.000,00 ευρώ και 123.000.000,00 ευρώ αντίστοιχα καλύπτεται από ίδιους πόρους του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., οι οποίοι προηγουµένως οφείλε- ται να έχουν βεβαιωθεί, πλην των προβλεποµένων από τα εδάφια α΄ έως γ΄ της παρ. 1 του άρθρου 19 του ν. 3918/2011 (Α΄ 31).»

 ζ. Στο άρθρο 100 του ν. 4172/2013 προστίθεται παρά- γραφος 8 ως εξής: «8. Οι δαπάνες υγειονοµικής περίθαλψης που κατα- βάλλονται για παροχές ασθένειας σε είδος που χορηγή- θηκαν σε ασφαλισµένους κρατών - µελών της Ε.E., χω- ρών ΕΟΧ και Ελβετίας ως προσωρινά ή µόνιµα διαµένο- ντες στην Ελλάδα βάσει του Κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 883/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της 29ης Απριλίου 2004 και του Κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 987/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της 16ης Σεπτεµβρίου 2009, οι οποίες εν συνεχεία αποδίδονται από τους οικείους ευρωπαϊ- κούς ασφαλιστικούς φορείς στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. ως Οργανισµό Σύνδεσης για την αποζηµίωση των εν λόγω δαπα- νών, παρακολουθούνται διακριτά και δεν συνυπολογίζο- νται στο ανώτατο όριο δαπάνης, όπως αυτό προβλέπεται στην παρ. ΣΤ΄ παρ. 3 του ν. 4336/2015 (Α΄ 94) και δεν υ- πάγεται από τις διατάξεις των άρθρων 100 παρ.1 του ν. 4172/2013 και 11 του ν. 4052/2012 (Α΄ 41). Τα ανωτέρω ισχύουν από 1.1.2017.»

 2. Στο τέλος της περίπτωσης δ΄ της παρ. 1 του άρθρου 8 του ν. 4238/2014 (Α΄ 38) προστίθεται εδάφιο ως εξής: «Μετά το πέρας της διαπραγµάτευσης, σε περίπτωση επίτευξης συµφωνίας ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. συνάπτει συµβάσεις µε τους παρόχους υπηρεσιών, ιατροτεχνολογικών προϊ- όντων, υλικών και διαιτητικών τροφίµων για ειδικούς ια- τρικούς σκοπούς, που προβλέπονται από τον Ενιαίο Κα- νονισµό Παροχών, όπως ισχύει κάθε φορά. Προϋπόθεση σύναψης σύµβασης είναι η καταχώρηση κάθε παρόχου σε µητρώο που τηρείται από τον Οργανισµό.

 Ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. δεν απαιτείται να δηµιουργήσει νέα βάση αλ- λά δύναται να χρησιµοποιεί και να επεξεργάζεται από κοινού µε την Ε.Κ.Α.Π.Τ.Υ. Α.Ε. το ήδη υπάρχον σε αυτή Μητρώο Ιατροτεχνολογικών Προϊόντων, το οποίο µπορεί να διατηρεί στον Οργανισµό, να το χρηµατοδοτεί, καθώς και να το επεξεργάζεται βάσει των αναγκών του, σε κά- θε περίπτωση όµως η αρχική έγκριση των προϊόντων πα- ραµένει στην Ε.Κ.Α.Π.Τ.Υ. Α.Ε.. Με απόφαση του Διοικη- τικού Συµβουλίου του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. καθορίζεται, κάθε δια- δικαστική λεπτοµέρεια για την εγγραφή στο µητρώο του προηγούµενου εδαφίου.

 Με την πλήρωση των προϋπο- θέσεων του προηγούµενου εδαφίου οι πάροχοι συνά- πτουν συµβάσεις µε τον Οργανισµό αποδεχόµενοι τους όρους και αποστέλλοντας τα οριζόµενα δικαιολογητικά. Σε περίπτωση που κατά τον έλεγχο διαπιστωθεί από τις αρµόδιες υπηρεσίες του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. µη προσκόµιση ή ελ- λιπής προσκόµιση των αναγκαίων δικαιολογητικών οι συµβάσεις θεωρούνται ανυπόστατες, δεν παράγουν έν- νοµα αποτελέσµατα και δεν αποζηµιώνονται αναδροµικά από τη σύναψή τους, ανεξαρτήτως του αποτελέσµατος της διαπραγµάτευσης.»


 3. Στην παρ. 1 του άρθρου 8 του ν. 4238/2014 (Α΄ 38) προστίθεται εδάφιο στ΄ ως εξής: «στ. Στα πλαίσια της ορθολογικής αξιοποίησης των διατιθέµενων πόρων, αναπτύσσονται και τηρούνται στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. ηλεκτρονικά συστήµατα παρακολούθησης συµφωνιών για τις παρεχόµενες υπηρεσίες από συµβε- βληµένους ιδιώτες παρόχους, για την παροχή ιατροτε- χνολογικών προϊόντων και προϊόντων ειδικής διατροφής και φαρµάκων µε βάση την έκβαση θεραπείας του ασθε- νούς, µε δυνατότητα παρακολούθησης δεικτών απόδο- σης, στα οποία ενσωµατώνεται η προτεινόµενη ιατρική θεραπεία.

 Η ενσωµάτωση πραγµατοποιείται από ειδικώς εντεταλµένο υπάλληλο, ο οποίος υπόκειται σε καθήκον εχεµύθειας και η ανωτέρω επεξεργασία υπάγεται στο πεδίο εφαρµογής της περίπτωσης δδ΄ του εδαφίου ε΄ της παρ. 2 του άρθρου 7 του ν. 2472/1997, ως ισχύει (Α΄ 50).»

4. α. Η παρ. 1 του άρθρου 52 του ν. 4430/2016 (Α΄ 205) αντικαθίσταται ως εξής: «1α) Ο Εθνικός Οργανισµός Παροχής Υπηρεσιών Υγεί- ας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) θα χρηµατοδοτηθεί από τον Κρατικό Προϋπολογισµό τα οικονοµικά έτη 2016 και 2017 για την εξόφληση ληξιπρόθεσµων οφειλών του Οργανισµού, ό- πως αυτές είχαν διαµορφωθεί στις 30.4.2016 προς τα Φαρµακεία, λοιπούς συµβεβληµένους ιδιώτες παρόχους υπηρεσιών υγείας (ιατρούς, κλινικές, διαγνωστικά κέ- ντρα, εργαστήρια κ.λπ.), φαρµακευτικές εταιρείες, προ- 21 µηθευτές υγειονοµικού και λοιπού υλικού κ.λπ. β) Ως λη- ξιπρόθεσµες υποχρεώσεις του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. νοούνται εκείνες που αφορούν τα πριν τις 31.12.2012 έτη και για τις ο- ποίες έχουν εκδοθεί τα προβλεπόµενα κατά περίπτωση, κατά το χρόνο υποβολής, παραστατικά στοιχεία και οι ο- ποίες δεν έχουν εξοφληθεί.»

 β. Η περίπτωση α΄ της παρ. 7 του άρθρου 52 του v. 4430/2016 (Α΄ 205) αντικαθίσταται ως εξής: «7α) Ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. θα χρηµατοδοτηθεί από τον Κρατικό Προϋπολογισµό τα οικονοµικά έτη 2016 και 2017 για την εξόφληση των ληξιπρόθεσµων ιδίων υποχρεώσεών του µε τους συµβεβληµένους και λοιπούς ιδιώτες παρόχους, όπως αυτοί αναφέρονται στην περίπτωση α΄ της παρ. 1 του παρόντος άρθρου.
 Ως ληξιπρόθεσµες υποχρεώσεις νοούνται εκείνες που αφορούν το χρονικό διάστηµα από 1.1.2012 έως τις 31.1.2016 για τις οποίες έχουν εκδοθεί τα προβλεπόµενα κατά περίπτωση, ανάλογα µε το χρόνο υποβολής, παραστατικά από την 1.1.2012 έως τις 31.1.2016, και οι οποίες δεν έχουν εξοφληθεί, εφόσον οι δικαιούχοι παραιτηθούν από οποιαδήποτε άλλη αξίωση, περιλαµβανοµένων των τόκων υπερηµερίας, και από κά- θε ένδικο µέσο για αυτήν.
 Για την αποπληρωµή των υπο- χρεώσεων της παρούσας παραγράφου ακολουθείται η διαδικασία της παραγράφου 3 του παρόντος άρθρου, χω- ρίς την εφαρµογή των προβλεπόµενων εκπτώσεων της παραγράφου 2 του παρόντος, η οποία πρέπει να ολοκληρωθεί µέχρι τις 30.6.2017.»

 5. Το τέταρτο εδάφιο της παρ. 6 του άρθρου 90 του ν. 4368/2016 (Α΄21) αντικαθίσταται ως εξής: «Συγκεκριµένα, σε ετήσια βάση:
 α) ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%) του ποσού, το οποίο σε καµία περίπτω- ση δεν µπορεί να υπερβαίνει τα τέσσερα εκατοµµύρια (4.000.000) ευρώ, διανέµεται στο προσωπικό του Οργα- νισµού, ανάλογα µε τη θέση, το βαθµό του, καθώς και το βαθµό συµµετοχής του τόσο κατά το στάδιο του σχεδια- σµού των νέων µεθοδολογιών ελέγχου όσο και κατά το στάδιο διενέργειας των ανωτέρω ελέγχων,
β) ποσοστό δέκα τοις εκατό (10%), το οποίο σε καµία περίπτωση δεν µπορεί να υπερβαίνει τα δύο εκατοµµύρια (2.000.000) ευρώ, αξιοποιείται νια την προαγωγή προγραµµάτων ε- νηµέρωσης προς τους ασφαλισµένους του Οργανισµού, αναφορικά µε τους σκοπούς και τους στόχους του σε δε- δοµένη χρονική περίοδο,
 γ) ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%), το οποίο σε καµία περίπτωση δεν µπορεί να υπερ- βαίνει τα τέσσερα εκατοµµύρια ευρώ, χρησιµοποιείται για την ανάπτυξη των υποδοµών του Οργανισµού τόσο σε νέες τεχνολογίες, που σχετίζονται µε τον έλεγχο και τον εξορθολογισµό των δαπανών, καθώς και µε την ανά- πτυξη συστηµάτων δηµιουργίας νέων πηγών εσόδων, ό- σο και σε κτηριακές εγκαταστάσεις,
δ) ποσοστό σαρά- ντα τοις εκατό (40%) καλύπτει υποχρεώσεις του Οργανισµού προς την Π.Φ.Υ. των Δ.Υ.Πε. και
 ε) ποσοστό δέκα τοις εκατό (10%) καλύπτει λοιπές υποχρεώσεις του Ορ- γανισµού.»


 6. Ο έλεγχος και η έγκριση παροχών υγείας ασφαλισµένων του ΕΟΠΥΥ δύναται να ενεργείται από τον αρ- µόδιο ελεγκτή ιατρό, όπου τούτο προβλέπεται, σύµφωνα µε τον ΕΚΠΥ, όπως ισχύει κάθε φορά, ηλεκτρονικά, µε έγγραφα και αρχεία που υποβάλλονται και τηρούνται η- λεκτρονικά στον Οργανισµό, κατ’ ανάλογη εφαρµογή των διατάξεων του ν. 3779/2009 (Α΄ 132) και του π.δ. 25/2014 (Α΄ 39), µε την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 5 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας, του ν. 3448/2006 (Α΄ 57) και του ν. 2472/1997 (Α΄ 50) και τη- ρουµένων των προϋποθέσεων των άρθρων 21 και 22 του ν. 3779/2009 (Α΄ 132).

7. Ο ΕΟΠΥΥ, προσωρινά και µέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας ενώπιον της Επιτροπής Διαπραγµάτευ- σης δύναται µε αποφάσεις του Διοικητικού του Συµβουλίου, που δηµοσιεύεται στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσε- ως, να καθορίζει ανώτατες τιµές υπηρεσιών υγείας, υλι- κών επεµβάσεων, οστικών και ενδοαυλικών µοσχευµά- των, θεραπευτικών µέσων και προθέσεων, αναλώσιµων υγειονοµικών υλικών, υγειονοµικών υλικών, καθώς και σκευασµάτων ειδικής διατροφής.

8. α. Από 1.7.2017, τα συµβαλλόµενα µε τον ΕΟΠΥΥ φαρµακεία αποστέλλουν τις µηνιαίες υποβολές λογα- ριασµών τους στο Τµήµα Ελέγχου και Επεξεργασίας Συ- νταγών (ΚΜΕΣ) της Διεύθυνσης Φαρµάκου του ΕΟΠΥΥ. Στην περίπτωση διανεµητικού λογαριασµού την ευθύνη της αποστολής την έχει ο αρµόδιος κατά τόπο φαρµα- κευτικός σύλλογος του διανεµητικού λογαριασµού. Οι υ- ποβολές των φαρµακείων θα ακολουθούν τη διαδικασία που περιγράφεται στα εδάφια α΄ και β΄ της παρ. 7 του άρθρου 90 του ν. 4368/2016 (Α΄ 21).
 Το Τµήµα Ελέγχου και Επεξεργασίας συνταγών της Διεύθυνσης Φαρµάκου του είναι αρµόδιο για τον έλεγχο των συνταγών.

Μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου, τα αποτελέσµατα αυτού διαβιβάζονται από την ΚΜΕΣ στις Περιφερειακές Διευ- θύνσεις του ΕΟΠΥΥ για την έκδοση πράξης εκκαθάρισης. Έως τις 30.6.2017, στην περίπτωση που δεν υφίσταται διανεµητικός λογαριασµός τα τµήµατα φαρµακευτικής των Περιφερειακών Διευθύνσεων του ΕΟΠΥΥ παραλαµβάνουν και ελέγχουν λογαριασµούς συµβεβληµένων φαρµακείων και εν συνεχεία τους διαβιβάζουν στην Δι- εύθυνση Φαρµάκου - Τµήµα Ελέγχου και Επεξεργασίας συνταγών (ΚΜΕΣ).
Στην περίπτωση που υφίσταται διανε- µητικός λογαριασµός, οι λογαριασµοί φαρµακείων απο- στέλλονται απευθείας από τους οικείους Φαρµακευτι- κούς Συλλόγους στη Διεύθυνση Φαρµάκου - Τµήµα Ε- λέγχου και Επεξεργασίας συνταγών (ΚΜΕΣ), η οποία και διενεργεί στο σύνολο των λογαριασµών των εδαφίων α΄ και β΄ της παρούσας παραγράφου, τον πρόχειρο λογι- στικό έλεγχο σύµφωνα µε το άρθρο 52 παρ. 3 του ν. 4430/ 2016 (Α΄ 205) και φαρµακευτικό έλεγχο.

Οι Περι- φερειακές Διευθύνσεις του ΕΟΠΥΥ παραλαµβάνουν το σύνολο των λογαριασµών για τους οποίους εκκρεµούν:
 1) οφειλές από κατασχέσεις υπέρ τρίτων,
2) οφειλές από συµβάσεις εκχώρησης υπέρ τρίτων και
 3) οφειλές υπέρ ΔΟΥ και Ασφαλιστικών Ταµείων και διενεργούν πρόχει- ρο λογιστικό έλεγχο για τις ανωτέρω περιπτώσεις οφει- λών και εν συνεχεία αποστέλλουν αυτούς στην ΚΜΕΣ για τη διενέργεια φαρµακευτικού ελέγχου.

 Στην περίπτωση λογαριασµών για τους οποίους, µετά την παρα- λαβή τους από τη Διεύθυνση Φαρµάκου - Τµήµα Ελέγ- χου και Επεξεργασίας συνταγών (ΚΜΕΣ) προκύπτει ο- φειλή του προηγουµένου εδαφίου, ο πρόχειρος λογιστι- κός και φαρµακευτικός έλεγχο διενεργείται από τη Διεύ- θυνση Φαρµάκου - Τµήµα Ελέγχου και Επεξεργασίας συ- νταγών (ΚΜΕΣ).

 Η παρούσα διάταξη έχει αναδροµική ι- σχύ από 9.9.2013. β. Στην περίπτωση α΄ της παρ. 7 του άρθρου 90 του ν. 4368/2016 (Α΄ 21) διαγράφονται οι λέξεις «πλην φαρ- µακοποιών». Η διάταξη έχει αναδροµική ισχύ από 1.7.2017. 22 γ. Στην περίπτωση β΄ της παρ. 7 του άρθρου 90 του ν. 4368/2016 (Α΄ 21) η φράση «πλην φαρµακοποιών και νοσοκοµείων Ε.Σ.Υ.» αντικαθίσταται µε τη φράση «πλην νοσοκοµείων Ε.Σ.Υ.».

 Η διάταξη έχει αναδροµική ισχύ α- πό 1.7.2017. δ. Στο τέλος της περίπτωσης α΄ της παρ. 7 του άρθρου 90 του ν. 4368/2016 (Α΄ 21) προστίθεται εδάφιο ως εξής: «Έως 30.6.2017 τα Νοσοκοµεία του ΕΣΥ, τα στρατιω- τικά Νοσοκοµεία, τα Νοσοκοµεία ειδικού καθεστώτος, τα λοιπά Ν.Π.Δ.Δ. και οι λοιπές δηµόσιες δοµές παροχής υ- πηρεσιών υγείας εξαιρούνται της διαδικασίας εκκαθάρι- σης και εντάσσονται σε αυτή από 1.7.2017.»

9. Για τους Διοικητικούς Υπάλληλους που επανέρχο- νται µετά τη λήξη της απόσπασής τους ή τοποθετούνται στον ΕΟΠΥΥ προερχόµενοι από Φορείς Κοινωνικής Α- σφάλισης που εποπτεύονται από τον Υπουργό Εργα- σίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγ- γύης, δυνάµει των διατάξεων του ν. 3918/2011 (Α΄31), µεταφέρεται αυτοδικαίως και το τµήµα των οικείων πι- στώσεων που έχει προβλεφθεί στον προϋπολογισµό των οικείων φορέων και αντιστοιχεί στην καταβλητέα µισθο- δοσία τους. Η µεταφορά των πιστώσεων του προηγούµενου εδαφίου συντελείται µε την δηµοσίευση της προβλεπόµενης από το νόµο διοικητικής πράξης.


 10. Η παρ. 1 της περίπτωσης στ΄ του άρθρου 11 του ν. 4052/2012 (Α΄ 41), όπως αυτή προστέθηκε µε το άρ- θρο 15 του ν. 4346/2015 (Α΄152) και τροποποιήθηκε µε το άρθρο 41 του ν. 4354/2015 (Α΄176), αντικαθίσταται α- πό την έναρξη ισχύος του ν. 4354/2015 ως εξής: «στ. Καθιερώνεται µηχανισµός αυτόµατης επιστροφής (clawback) για τη νοσοκοµειακή φαρµακευτική δαπάνη.

Το όριο δαπανών των νοσοκοµείων του ΕΣΥ, του ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» και των φαρµακείων του ΕΟΠΥΥ για τη νοσοκοµειακή φαρµακευτική δαπάνη πέραν του οποί- ου εφασµόζεται ο µηχανισµός αυτόµατης επιστροφής (clawback), ορίζεται σε πεντακόσια ενενήντα εκατοµµύ- ρια (590.000.000,00) ευρώ για το έτος 2016, από τα ο- ποία τα πεντακόσια δέκα εκατοµµύρια (510.000.000,00) ευρώ στα νοσοκοµεία του ΕΣΥ, τα δεκατρία εκατοµµύρια (13.000.000,00) ευρώ στο ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» και τα εξήντα επτά εκατοµµύρια (67.000.000,00) ευρώ στα φαρµακεία του ΕΟΠΥΥ συµπεριλαµβανοµένου ΦΠΑ.

 Για το έτος 2017, το όριο δαπανών των δηµόσιων νοσοκο- µείων και των φαρµακείων του ΕΟΠΥΥ για τη νοσοκοµει- ακή φαρµακευτική δαπάνη, πέραν του οποίου εφαρµόζεται ο µηχανισµός αυτόµατης επιστροφής (clawback), ορίζεται σε πεντακόσια πενήντα εκατοµµύρια (550.000.000.00) ευρώ, από τα οποία τετρακόσια ενενήντα δύο εκατοµµύρια και εκατό χιλιάδες (492.100.000,00) ευρώ στα δηµόσια νοσοκοµεία και πε- νήντα εφτά εκατοµµύρια εννιακόσιες χιλιάδες (57.900.000,00) ευρώ στα φαρµακεία του ΕΟΠΥΥ συµπε- ριλαµβανοµένου ΦΠΑ, για δε το έτος 2018 ορίζεται σε πεντακόσια τριάντα εκατοµµύρια (530.000.000,00) ευρώ από τα οποία τετρακόσια εβδοµήντα τέσσερα εκατοµµύ- ρια διακόσιες χιλιάδες (474.200.000,00) ευρώ στα δηµό- σια νοσοκοµεία και πενήντα πέντε εκατοµµύρια οκτακό- σιες χιλιάδες (55.800.000.00) ευρώ στα φαρµακεία του ΕΟΠΥΥ συµπεριλαµβανοµένου ΦΠΑ.

Ο υπολογισµός και η επιβολή του ποσού επιστροφής για τη φαρµακευτική δαπάνη των νοσοκοµείων του ΕΣΥ και του ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ», ανά φαρµακευτική ε- ταιρεία ή ΚΑΚ, γίνεται από τις αρµόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Υγείας. Ο υπολογισµός και η επιβολή του ποσού επιστροφής για τη νοσοκοµειακή φαρµακευτική δαπάνη του ΕΟΠΥΥ ανά φαρµακευτική εταιρεία ή ΚΑΚ, γίνεται από τον ΕΟΠΥΥ. Ο υπολογισµός και η επιβολή του ποσού επιστροφής για τη νοσοκοµειακή φαρµακευ- τική δαπάνη γίνεται σε εξαµηνιαία βάση. Για το ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ», στην πρώτη εφαρµογή του παρό- ντος, κατά το έτος 2016, δύναται να γίνει σε ετήσια βά- ση. Δεν αναζητείται τυχόν υπολογιζόµενο ποσό επι- στροφής από φορείς που ανήκουν στο δηµόσιο τοµέα.

 Η φαρµακευτική δαπάνη που υπερβαίνει τα παραπάνω καθορισµένα όρια, επιστρέφεται από τις φαρµακευτικές εταιρείες ή τους κατόχους άδειας κυκλοφορίας και συνι- στά έσοδο των νοσοκοµείων και του ΕΟΠΥΥ, καταβάλ- λεται σε τραπεζικό λογαριασµό που ορίζεται από τα νο- σοκοµεία και τον ΕΟΠΥΥ ή συµψηφίζεται µε οφειλές για την προµήθεια φαρµακευτικών προϊόντων. Στην περί- πτωση του συµψηφισµού για το εν λόγω έσοδο εκδίδε- ται από τις φαρµακευτικές εταιρείες ή τους κατόχους ά- δειας κυκλοφορίας ειδικό παραστατικό συµψηφισµού µε τη µορφή ισόποσου πιστωτικού τιµολογίου για το σύνολο των τιµολογίων που αναφέρονται σε αγορές πέραν του ορίου της φαρµακευτικής δαπάνης για τη συγκεκριµένη περίοδο εφαρµογής του µηχανισµού αυτόµατης ε- πιστροφής.
Το εν λόγω ειδικό παραστατικό δεν τροπο- ποιεί την συνολική αξία αγορών φαρµακευτικού υλικού δεδοµένου ότι αποτελεί ποσό επιστροφής (clawback). Τυχόν αποκλίσεις στα στοιχεία της νοσοκοµειακής φαρµακευτικής δαπάνης βάσει των οποίων υπολογίζεται για κάθε νοσοκοµείο το ποσό επιστροφής, καθώς και διαφορές επί των επιβαλλόµενων ποσών επιστροφής, συνυπολογίζονται και συµψηφίζονται σε επόµενη εφαρ- µογή του µηχανισµού αυτόµατης επιστροφής νοσοκο- µειακής φαρµακευτικής δαπάνης (clawback) ή σε µελλο- ντικές συναλλαγές.»

11. Στο άρθρο 29 του ν. 3918/2011 (Α΄ 31) προστίθεται παράγραφος 7 ως ακολούθως: «7. Αποφάσεις καταλογισµού αχρεωστήτως καταβλη- θεισών παροχών υγείας σε είδος, οι οποίες εκδόθηκαν, από τις αρµόδιες υπηρεσίες του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, έως τη δηµο- σίευση του παρόντος και αφορούν παροχές που χορηγή- θηκαν µετά τη θέση σε ισχύ του Ενιαίου Κανονισµού Πα- ροχών Υγείας του ΕΟΠΥΥ, διατηρούνται σε ισχύ. Από 1.1.2017 παροχές υγείας σε είδος που χορηγήθη- καν αχρεώστητα αναζητούνται αποκλειστικά από τον Ε- ΟΠΥΥ, ανεξαρτήτως χρονικής περιόδου χορήγησης των παροχών αυτών. Αξιώσεις του ΕΟΠΥΥ που αφορούν την επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών πα- ραγράφονται µετά εικοσαετία από την τελευταία κατα- βολή. Το αυτό ισχύει και για αξιώσεις του προηγούµενου εδαφίου, οι οποίες περιήλθαν οτον φορέα σύµφωνα µε τις διατάξεις περί καθολικής διαδοχής.»

 12. Η διάρκεια των µεταβατικών περιόδων της περί- πτωσης γ΄ της παρ. 6 του άρθρου 54 του ν. 4178/2013 (Α΄ 174) παρατείνεται αναδροµικά από τη λήξη της, µέ- χρι τις 31.12.2017. Το ίδιο χρονικό διάστηµα, η διάταξη της παρ. 5 του άρθρου 54 του ν. 4178/2013 ισχύει πα- ράλληλα.

 Άρθρο 35 Η παρ. 2 του άρθρου 77 του ν. 4257/2014 (Α΄ 93) αντι- καθίσταται ως εξής:
23 «2. Η έναρξη εφαρµογής του ειδικού τέλους ταφής που προβλέπεται στην παρ. 1 του άρθρου 43 του ν. 4042/2012 (Α΄ 24) αναστέλλεται µέχρι 31.12.2017.»

 Άρθρο 36 Η παρ. 7 του άρθρου 10 του ν. 4315/2014 επαναδιατυ- πώνεται και συµπληρώνεται ως ακολούθως:
«7. Εντός οικισµών προ του 1923 και εντός οικισµών µέχρι 2.000 κατοίκους, επιτρέπεται: α. για την ανέγερση νέων ιερών ναών του ν. 590/1977, η καθ’ ύψος υπέρβαση αυτών µε ανώτατο όριο τα 15 µέ- τρα, κατά παρέκκλιση των οριζοµένων όρων και περιορι- σµών δόµησης της περιοχής, β. για την επισκευή και την προσθήκη κωδωνοστασίων επί υφιστάµενων ιερών ναών του ν. 590/1977, η καθ’ ύ- ψος υπέρβαση αυτών µε ανώτατο όριο εκείνο των ήδη υ- παρχόντων κωδωνοστασίων επί του υφιστάµενου ιερού ναού, κατά παρέκκλιση των οριζοµένων όρων και περιο- ρισµών δόµησης της περιοχής. Η παρέκκλιση των περιπτώσεων α΄ ή β΄ εγκρίνεται µε απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, έπειτα από γνώµη του αρµόδιου οργάνου.»

Άρθρο 37 Στην παρ. 3 του άρθρου 47Β του ν. 998/1979, ως ισχύ- ει, προστίθεται εδάφιο ως εξής: «Αναστέλλεται η λήψη και εφαρµογή διοικητικών πρά- ξεων και πρωτοκόλλων για την προστασία των εκτάσεων της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου από την ηµερο- µηνία κατάθεσης αίτησης υπαγωγής στο παρόν άρθρο και έως την οριστική γνωµοδότηση των αρµοδίων υπηρε- σιών. Αναστέλλεται επίσης η κήρυξη των αιτούµενων ε- κτάσεων ως αναδασωτέων έως το ως ανωτέρω αναφε- ρόµενο χρονικό διάστηµα. Η εφαρµογή της παρούσας διάταξης έχει εφαρµογή και για όσες αιτήσεις έχουν ήδη κατατεθεί µέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος.»

 Άρθρο 38 Αποφάσεις Νοµαρχών, για µεταβιβάσεις κοινόχρη- στων γαιών, που υφίστανται στα αρχεία των δηµόσιων υ- πηρεσιών και έχουν µεταγραφεί στο αρµόδιο Υποθηκο- φυλάκειο και για οποιονδήποτε λόγο δεν δηµοσιεύθηκαν στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως, υποχρεωτικά δηµο- σιεύονται, µε απόφαση του αρµοδίου Γενικού Γραµµατέα Αποκεντρωµένης Διοίκησης, συνοδευόµενες µε τις σχε- τικές αποφάσεις που εκδόθηκαν από τον αρµόδιο Νο- µάρχη.

Άρθρο 39 Στο τέλος της παρ. 7 του άρθρου 11 του ν. 4342/2015 (άρθρο 9 της Οδηγίας 2012/27/ΕΕ) προστίθεται παρά- γραφος 8 ως ακολούθως: «8. Για την τοποθέτηση µετρητικών ή ρυθµιστικών δια- τάξεων ενέργειας ή ανεξάρτητων µονάδων θέρµανσης σε µεµονωµένες ιδιοκτησίες καταναλωτών σε υφιστάµε- να πριν από την έναρξη εφαρµογής του παρόντος νόµου κτίρια, καθώς και σε όσα κτίρια ανεγερθούν µετά την έ- ναρξη εφαρµογής αυτού, δεν απαιτείται προηγούµενη έ- γκριση ή απόφαση οργάνου ή ενηµέρωση ή άδεια άλλης αρχής ή φορέα, πέραν των πιστοποιηµένων φορέων πα- ροχής ή εγκατάστασης όπου αυτό απαιτείται.»

 Άρθρο 40 Η διάρκεια του προγράµµατος «ΘΗΣΕΑΣ», η οποία πα- ρατάθηκε ως 31.12.2016 µε το άρθρο 9 της από 31.12.2015 Πράξης Νοµοθετικού Περιεχοµένου µε τίτλο «Ρύθµιση κατεπειγόντων θεµάτων των Υπουργείων Οι- κονοµικών, Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευµάτων, Εσω- τερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλο- ντος και Ενέργειας, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλλη- λεγγύης, Εθνικής Άµυνας, Υγείας και Οικονοµίας, Ανά- πτυξης και Τουρισµού και της ΕΡΤ Α.Ε.», όπως αυτή κυ- ρώθηκε µε το άρθρο δεύτερο του ν. 4366/2016 (Α΄ 18), παρατείνεται έως 30.6.2017.

 Άρθρο 41 Στην παρ. 4β΄ του άρθρου 51 του ν. 4407/2016 (Α΄ 134) προστίθεται τελευταίο εδάφιο ως εξής: «Στις περιπτώσεις που δεν υπάρχει δυνατότητα ανα- δροµικής ισχύος στις αποφάσεις ένταξης των σχετικών Πράξεων τότε η εν λόγω χρηµατοδότηση καλύπτεται α- πό πόρους του άρθρου 259 του ν. 3852/2010 (Α΄ 87).»


Άρθρο 42 Διαγράφονται από χρηµατικούς καταλόγους βεβαιώ- σεις που αφορούν πρόστιµα που αναφέρονται στη δηµο- σιοποίηση των στοιχείων στην Κεντρική Βάση Δεδοµέ- νων των άρθρων 9, 10 και 11 του ν. 3870/2010, συνυπο- λογιζοµένων των προϋποθέσεων του άρθρου 22 του ν. 4147/2013, όπως έχει τροποποιηθεί και συµπληρωθεί µε το άρθρο 72 του ν. 4257/2014.

 Άρθρο 43 Το άρθρο 23 του ν. 4315/2013 τροποποιείται ως εξής: Στην παρ. 1 περίπτωση α΄ όπου αναφέρεται η προθε- σµία των τριών (3) ετών, τροποποιείται σε προθεσµία τεσσάρων (4) ετών. Στην παρ.1 περίπτωση β΄ όπου αναφέρεται η προθε- σµία των τριών (3) ετών, παρατείνεται σε προθεσµία τεσ- σάρων (4) ετών

. Άρθρο 44 1. Το τελευταίο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 161 του ν. 3584/2007 (A΄ 143) αντικαθίσταται ως εξής: «Ο Γενικός Γραµµατέας πρέπει να κατέχει πτυχίο ή δί- πλωµα σχολής Πανεπιστηµιακής ή Τεχνολογικής Εκπαί- δευσης (ΠΕ ή ΤΕ), όπως προβλέπεται στο άρθρο 82.»

2. Η περίπτωση β΄ της παρ. 3 του άρθρου 163 του ν. 3584/2007 (Α΄ 143) αντικαθίσταται ως εξής: «β. πτυχίο ή δίπλωµα σχολής Πανεπιστηµιακής ή Τε- χνολογικής Εκπαίδευσης (ΠΕ ή ΤΕ), όπως προβλέπεται στο άρθρο 82.»

 3. Οι παράγραφοι 1 και 2 ισχύουν από 29.12.2010. 24 Άρθρο 45 Το προσωπικό που υπήχθη στην παρ. 2 στοιχείο δ΄ του άρθρου 92 του ν. 4182/2013 και εν συνεχεία, αφού πρώ- τα ετέθη σε διαθεσιµότητα κατ’ επιταγή του ν. 4172/ 2013, επανήλθε στην οργανική του θέση µε τις διατάξεις του ν. 4325/2015, αποσπάται µε απόφαση του Υπουργού Οικονοµικών για διάστηµα τεσσάρων ετών, από την έ- ναρξη ισχύος του παρόντος, προς στελέχωση του Σώµα- τος Ελεγκτών Παιγνίων, χωρίς γνώµη υπηρεσιακών συµ- βουλίων ή άλλων κατά περίπτωση αρµοδίων οργάνων και κατά παρέκκλιση των κειµένων διατάξεων.

 Η περίο- δος αυτή µπορεί να παρατείνεται, µετά από πρόταση της ΕΕΕΠ, µε απόφαση του Υπουργού Οικονοµικών. Με ό- µοια απόφαση µπορεί να διακόπτεται η απόσπαση πριν τη λήξη της. Με τη λήξη του χρονικού διαστήµατος οι α- ποσπασθέντες επιστρέφουν στις οργανικές τους θέσεις.

Άρθρο 46 1. Το τελευταίο εδάφιο της περίπτωσης β΄ της παρ. 2 του άρθρου 49 του ν. 4412/2016 (Α΄ 147) και το τελευ- ταίο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 29 του ν. 4413/2016 (Α΄ 148) αντικαθίσταται ως εξής:
 «Προϋπόθεση για την εκκίνηση της διαδικασίας ανάθε- σης δηµόσιας σύµβασης έργου ή σύµβασης παραχώρη- σης έργου αποτελεί να έχει συζητηθεί ενώπιον του αρ- µοδίου δικαστηρίου η αίτηση προσωρινού ή οριστικού καθορισµού αποζηµίωσης ή η αίτηση παροχής άδειας πραγµατοποίησης εργασιών κατά τις διατάξεις του άρ- θρου 7Α του ν. 2882/2001 (Α΄ 17), όπως ισχύει ή να έχει εκδοθεί η απόφαση επίταξης και να έχει εγκριθεί το οι- κείο πρακτικό ζηµιών των απαλλοτριούµενων ακινήτων
. Πλην, των έργων που έχουν υπαχθεί στις διατάξεις του άρθρου 7Α του ν. 2882/2001 (Α΄ 17), όπως ισχύει, σε κά- θε άλλη περίπτωση η απόφαση κατακύρωσης της περί- πτωση γ΄ της παραγράφου 3 του άρθρου 105 του παρό- ντος δεν κοινοποιείται στον προσωρινό ανάδοχο, αν δεν εξασφαλίζονται επαρκή µέτωπα εργασίας για την εκκί- νηση της εκτέλεσης του έργου.
Η κατά το προηγούµενο εδάφιο µη κοινοποίηση στον ανάδοχο της απόφασης κα- τακύρωσης δεν µπορεί να υπερβεί τους έξι (6) µήνες.»

 2. Οι υποπεριπτώσεις γγ΄ και δδ΄ της περίπτωσης β΄ του άρθρου 93 του ν. 4412/2016 (Α΄ 147) καταργούνται.

3. Στο τέλος της παρ. 12 του άρθρου 376 του ν. 4412/2016 (Α΄ 147) προστίθεται εδάφιο ως εξής: «Ειδικά για τις συµβάσεις άνω των 60.000 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α., το, κατά το άρθρο 127 του παρόντος, ύψος του παραβόλου υπέρ του Δηµοσίου δεν υπερβαίνει τα 600 ευρώ.»

 4. Στην περίπτωση α΄ της παρ. 2 του άρθρου 187 του ν. 4412/2016 (Α΄147) η φράση «άτοκη προκαταβολή» α- ντικαθίσταται από τη φράση «έντοκη προκαταβολή».

Άρθρο 47 Στο τέλος της παρ. 2 του άρθρου 15 του π.δ. 112/2014 (Α΄ 179) προστίθεται στοιχείο γ΄ ως εξής: «γ) Την υποστήριξη του Τεχνικού Συµβουλίου, το ο- ποίο συνεστήθη στο Υπουργείο Οικονοµίας, Ανάπτυξης και Τουρισµού µε το π.δ. 100/2016 σε θέµατα δηµοσίων έργων του Υπουργείου Οικονοµίας, Ανάπτυξης και Του- ρισµού προκειµένου να γνωµοδοτεί για θέµατα που ορί- ζει η οικεία νοµοθεσία για τα δηµόσια έργα όταν κύριος και φορέας κατασκευής του έργου είναι το Υπουργείο Τουρισµού.»

Άρθρο 48 Στην παρ. 9 του άρθρου 15 του ν. 4404/2016 (Α΄ 126) όπως αντικαταστάθηκε µε την παρ. 2 του άρθρου 75 του ν. 4413/2016 (Α΄ 148), η φράση «µέχρι 31.12.2016» αντι- καθίσταται µε τη φράση «µέχρι 30.6.2017».

 Άρθρο 49 Στο τέλος του άρθρου 38 του ν. 4315/2014 προστίθεται το εδάφιο: «Οι δικαιούχοι στεγαστικής συνδροµής, για την απο- κατάσταση κτηρίων πληγέντων από φυσικές καταστρο- φές (σεισµούς, πυρκαγιές, πληµµύρες κ.λπ.), καθώς και οι δικαιούχοι επιδότησης ενοικίου ή φιλοξενίας για την προσωρινή τους στέγαση απαλλάσσονται από την υπο- χρέωση προσκόµισης φορολογικής και ασφαλιστικής ε- νηµερότητας, κατά τη διαδικασία υποβολής δικαιολογη- τικών για τη χορήγηση στεγαστικής συνδροµής και επι- δότησης ενοικίου ή φιλοξενίας, ενώ οι σχετικές οικονο- µικές ενισχύσεις δεν κατάσχονται ούτε συµψηφίζονται µε οφειλές των δικαιούχων προς το Δηµόσιο, τα Ασφα- λιστικά Ταµεία, Πιστωτικά Ιδρύµατα ή άλλους Φορείς, καταβάλλονται δε εξ ολοκλήρου, χωρίς καµία κράτηση υπέρ του Δηµοσίου ή τρίτων και δεν υπόκεινται σε φορο- λογία. Τυχόν συµψηφισθέντα ή κατασχεθέντα ποσά, δεν αναζητούνται, αλλά αποδίδονται στους δικαιούχους.»

 Άρθρο 50 Στο άρθρο 19 της παρ. 1 του ν. 4440/2016 (Α΄224) προ- στίθεται νέα περίπτωση ιβ΄ ως εξής: «ιβ. Στην Ειδική Γραµµατεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους (άρθρο 78 του ν. 4389/2016, Α΄ 94).» Άρθρο 51 Τα Ν.Π.Ι.Δ. µε την επωνυµία: α) Σύλλογος Κρητών Ελ- ληνικού «Ο Ψηλορείτης», β) Πολιτιστικού Κέντρου Ερ- γαζοµένων Ολυµπιακής Αεροπορίας και γ) Ναυτικός Α- θλητικός Όµιλος Ελληνικού «Ο Ιππόκαµπος», απαλλάσ- σονται από την υποχρέωση καταβολής οποιοσδήποτε ο- φειλής, κεφαλαίου και προσαυξήσεων που βεβαιώθηκαν από τις αρµόδιες υπηρεσίες, από το έτος 2008 και αφο- ρούν σε αποζηµίωση για αυθαίρετη χρήση δηµόσιου κτί- σµατος ή χώρου εντός της πρώην Αµερικανικής βάσης Ελληνικού, του πρώην αεροδροµίου Ελληνικού και των αθλητικών εγκαταστάσεων του Αγίου Κοσµά (ΕΑΚΝ).

Άρθρο 52 1. Στο τέλος της παρ. 3 του άρθρου 41 του ν. 4129/2013 (Α΄52) «Κύρωση του Κώδικα Νόµων για το Ελεγκτικό Συνέδριο», όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, προστίθεται εδάφιο ως ακολούθως: «Από την 1η Ιανουα- ρίου 2015, οι Ιερές Μονές του Αγίου Όρους εξαιρούνται από την υποχρέωση της παρούσας παραγράφου.» 25
 2. Μετά το β΄ εδάφιο του άρθρου 2 του ν. 1166/1981 (Α΄ 161) «Περί συστάσεως ετησίας οικονοµικής χορη- γίας του Δηµοσίου προς τας Ιεράς Μονάς του Αγίου Ό- ρους», όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, προστίθεται εδά- φιο ως ακολούθως: «Από την 1η Ιανουαρίου 2016, το ποσόν της ετησίας αυτής χορηγίας είναι ακατάσχετο.» 3. Η παρ. 4 του άρθρου 23 του ν. 3427/2005 (Α΄ 312) «Φόρος προστιθέµενης αξίας στις νέες οικοδοµές, µετα- βολές στη φορολογία κεφαλαίου και άλλες διατάξεις», όπως ισχύει, έχει εφαρµογή και όσον αφορά στην υπο- χρέωση υποβολής δήλωσης στοιχείων ακινήτων (Ε9) προγενέστερων ετών, ως προς τα πρόσωπα της υποπερί- πτωσης β΄ της περίπτωσης στ΄ της παρ. 1 του άρθρου 3 του ν. 4223/2013 (Α΄ 287).

Άρθρο 53 1. Οι µισθώσεις των χειµερινών και θερινών κινηµατο- γράφων και θεάτρων, διατηρητέων και µη, που λήγουν σύµφωνα µε το άρθρο 15 παρ. 11 του ν. 4013/2011 (Α΄204), στις 31 Δεκεµβρίου 2016 ή θα λήξουν για οποι- ονδήποτε λόγο µετά τις 31 Δεκεµβρίου 2016, παρατείνο- νται αυτοδικαίως έως τις 31 Δεκεµβρίου 2021. Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις δεν επιτρέπεται αύξηση του καταβαλλόµενου, κατά το χρόνο έναρξης ισχύος του πα- ρόντος, µισθώµατος έως τις 31 Δεκεµβρίου 2021.
2. Τροποποιείται η παρ. 11 του άρθρου 15 του ν. 4013/2011 (Α' 204), η οποία έχει ως εξής: «11. Οι µισθώσεις των χειµερινών και θερινών κινηµα- τογράφων και θεάτρων, διατηρητέων και µη, που λήγουν, σύµφωνα µε το άρθρο 23 παρ.1 του ν. 3728/2008 (Α΄258), την 31η Δεκεµβρίου 2011, παρατείνονται αυτο- δικαίως µέχρι την 31η Δεκεµβρίου 2016. Επίσης, παρα- τείνονται αυτοδικαίως, µέχρι την 31η Δεκεµβρίου 2016, όσες µισθώσεις κινηµατογράφων και θεάτρων λήγουν, για οποιονδήποτε λόγο, µετά την 31η Δεκεµβρίου 2011. Στις παραπάνω περιπτώσεις δεν επιτρέπεται έως την 31η Δεκεµβρίου 2016 αύξηση του καταβαλλόµενου κατά το χρόνο δηµοσίευσης του παρόντος µισθώµατος.»

Άρθρο 54 1. Η περίπτωση ιγ΄ της παρ. 1 του άρθρου 72 του ν. 3852/2010 (Α΄ 87) αντικαθίσταται ως εξής: «ιγ) αποφασίζει για την άσκηση ή µη όλων των ένδι- κων βοηθηµάτων και των ένδικων µέσων, καθώς και για την παραίτηση από αυτά». 2. Το δεύτερο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 72 του ν. 3852/2010 καταργείται. 3. Η περίπτωση ι΄ της παρ. 1 του άρθρου 176 του ν. 3852/2010 αντικαθίσταται ως εξής: «ι) Την απόφαση για την άσκηση ή µη όλων των ενδί- κων βοηθηµάτων και των ενδίκων µέσων, καθώς και για την παραίτηση από αυτά». 4. Το δεύτερο εδάφιο της περίπτωσης ιβ΄ της παρ. 1 του άρθρου 176 του ν. 3852/2010 καταργείται. 5. Αποφάσεις αρµοδίων οργάνων Ο.Τ.Α. α΄ ή β΄ βαθ- µού περί µη άσκησης ή περί παραίτησης από ένδικο µέ- σο, οι οποίες εκδόθηκαν ως την έναρξη ισχύος του πα- ρόντος, θεωρούνται, ως προς όλες τις συνέπειες τους, νόµιµες.

 Άρθρο 55 Η εφαρµογή της υποπαραγράφου 2 της παρ. 13 του άρθρου 85 του ν. 3842/2010 αναστέλλεται για χρονικό διάστηµα έξι (6) µηνών, ήτοι µέχρι τις 30.6.2017.

26 Άρθρο 56 Έναρξη ισχύος Η ισχύς του παρόντος νόµου αρχίζει από τη δηµοσίευσή του στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στις επιµέρους διατάξεις του. 

27 Αθήνα, 2016
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΒΟΥΤΣΗΣ Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Η ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΗ ΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΚΩΣΤΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΑΝΤΙΓΟΝΗ Κ. ΠΕΡΙΦΑΝΟΥ

 www.fotavgeia.blogspot.com