Η Ύδραυλις του Δίου, από την έπαυλη του Διονύσου στο Δίον (Μακεδονία- Ελλάδα). Χρονολογείται στον πρώτο αιώνα π.Χ και ανακαλύφθηκε το 1992 από την ομάδα του καθηγητή Δ. Παντερμαλή.
Η συγκεκριμένη ανασκαφή έφερε στο φως τα υλικά κατάλοιπα αυτού του οργάνου που οι αρχαίοι Έλληνες ονόμαζαν υδραυλι και οι Ρωμαίοι organium. Εφευρέθηκε τον 3ο αι. π. Χ. από τον μηχανικό Κτησιβιο της Αιγύπτου και αποτελεί τον πρόδρομο του Εκκλησιαστικού οργάνου της Δυτικής Ευρώπης. Συγκαταλέγεται στα θεαματικά επιτεύγματα της αρχαιότητας και πρόδρομος της θεωρείται το υδραυλικό ρολόι με ήχο που εφηύρε ο Πλάτωνας. Η ύδραυλις του Δίου αποτελεί το πρώτο μνημειακό παράδειγμα του είδους που έχει έρθει στο φως. Διαθέτει 24 ανοιχτούς, χωρίς γλωσσίδι αυλούς διαφορετικού ύψους, με κωνική απόληξη. Από αυτούς οι 19 πρώτοι έχουν άνισο μήκος, από 89εκ. ο πρώτος μέχρι 22 εκ. ο 19ος. Η εσωτερική τους διάμετρος μειώνεται σταδιακά από 2 έως 1,5 εκ. Οι αυλοί 1 με 19 αποτελούν το λεγόμενο «τέλειο σύστημα» της αρχαίας ελληνικής μουσικής που αποτελείται από μία χρωματική κλίμακα και μία διατονική. Οι αυλοί 20-24 είναι μικροί και σχεδόν ίσοι και φαίνεται να αποτελούν συνέχεια της διατονικής κλίμακας. Οι υπόλοιποι 16 διαθέτουν τη μισή διάμετρο από τους προηγούμενους, με απολήξεις χωρίς χείλη. Λόγω της μικρής διαμέτρου τους δεν είναι δυνατόν να αντιστοιχεί πλήκτρο σε κάθε μία από αυτές. Η παρουσία τους πιθανόν παρήγαγε κάποιους οξείς ήχους. Με τα δύο αυτά συστήματα πλήκτρων στην ίδια σειρά, η ύδραυλις του Δίου ανήκει ανάμεσα στον τύπο που περιγράφει ο Ήρων και σ’ αυτόν του Βιτρούβιου (De Archit. X, 13). Έχει ύψος 1, 20μ., πλάτος
0, 70μ. και ανακατασκευάστηκε στο Μουσείο Τεχνολογίας.
Ως μουσικό όργανο η ύδραυλις παρήγαγε σύμφωνα με τον Αθήναιο ήχο ηδύ και τερπό. Η θέση της ήταν τόσο σε ιδιωτικούς, όσο και σε δημόσιους χώρους. Το προνόμιο όμως της παραγωγής δυνατού ήχου, έπαιξε ρόλο στην καθιέρωσή του ως οργάνου των αμφιθεάτρων και του ιπποδρόμου. Στα Βυζαντινά χρόνια αναβαθμίστηκε σε σύμβολο του αυτοκρατορικού μεγαλείου.
Εκτίθεται στο αρχαιολογικό μουσείο του Δίου.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου