Η επιστολή του Δαρείου Α' προς τον Ηράκλειτο και η απάντηση του φιλοσόφου.

Η επιστολή του Δαρείου Α' προς τον Ηράκλειτο και η απάντηση του φιλοσόφου. Ο Δαρείος είχε πολύ μεγαλή επιθυμία να γνωρίσει τον Ηράκλειτο και του έγραψε τα εξής: "Ο βασιλιάς Δαρείος, γιος του Υστάσπη, χαιρετά τον Ηράκλειτο, τον Εφέσιο σοφό άνδρα. Έγραψες ένα έργο "Περί φύσεως" που είναι δύσκολο να κατανοηθεί και να εξηγηθεί. Σε ορισμένα σημεία, αν ερμηνευθεί λέξη προς λέξη, φαίνεται να περιέχει κάποια δυνατότητα θεώρησης για τον κόσμο, το σύμπαν και όσα συμβαίνουν σε αυτό, τα οποία βρίσκονται σε θεϊκή κίνηση. Τα περισσότερα όμως σημεία είναι ασαφή και για αυτό ακόμα και όσοι έχουν ασχοληθεί πολύ με τα συγγράμματα δυσκολεύονται να κατανοήσουν τι πραγματικά θέλεις να πεις. Θέλει λοιπόν ο βασιλιάς Δαρείος, ο γιος του Υστάσπη, να σε ακούσει και να γνωρίσει την Ελληνική παιδεία. Γι' αυτό έλα σύντομα να με δεις στο παλάτι μου. Οι Έλληνες κατά κανόνα δεν προσέχουν τους σοφούς άνδρες και παραβλέπουν όσα σωστά προσδιορίζονται απο αυτούς και τα οποία είναι σπουδαία και ως ακούσματα και ως γνώσεις. Εγώ είμαι διατεθειμένος να σου παραχωρήσω κάθε προνόμιο και να ζω σύμφωνα με τις παραινέσεις σου ακούγοντας καθημερινά τις σπουδαίες ομιλίες σου".

"Ο Εφέσιος Ηράκλειτος χαιρετά τον βασιλιά Δαρείο, το γιο του Υστάσπη. Όσοι τυχαίνουν να ζουν πάνω στη γη, αδιαφορούν για την αλήθεια και τη δικαιοσύνη και μένουν προσκολλημένοι μόνο στην απληστία και τη φιλοδοξία εξαιτίας κακής ανοησίας. Εγώ επειδή έχω ξεχάσει κάθε κακία και αποφεύγω γενικά τις υπερβολές, που συνδέονται άμεσα με τον φθόνο, και επιπλέον επειδή δεν θέλω να έχω σχέση με την υπερηφάνεια, δεν υπάρχει περίπτωση να έρθω στη χώρα των Περσών, αλλά θα αρκεστώ στα λίγα, όπως θεωρώ σωστό". Τέτοιος ήταν αυτός ο άνδρας ακόμη και προς τον μεγάλο Πέρση βασιλιά. Το έργο που έγραψε ο Ηράκλειτος ονομαζόταν "Περί Φύσεως" και περιείχε γνώσεις σχετικά με το σύμπαν, τη θεολογία και την πολιτική. Ο Ηράκλειτος το αφιέρωσε στο ιερό της Αρτέμιδας και φρόντισε να το γράψει με ασάφεια για να μπορεί να γίνει κατανοητό μόνο απο τους ικανούς και να μη γίνει ευκαταφρόνητο εξαιτίας της λαϊκιστικής μορφής του. Ο Αρίστων μας λέει , πως όταν ο Ευριπίδης πήγε το βιβλίο του Ηρακλείτου στον Σωκράτη να το διαβάσει, ο Σωκράτης διαβάζοντας το απάντησε : «χρειάζεται κάποιος κολυμβητή από τη Δήλο για μην πνιγεί διαβάζοντας το» (πλὴν Δηλίου γέ τινος δεῖται κολυμβητοῦ) θέλοντας να τονίσει την δυσκολία να το κατανοήσει κάποιος αν δεν αναλύσει εις βάθος την φιλοσοφία του Ηρακλείτου ο οποίος είχε κωδικοποιήσει ολόκληρο το έργο του. "Είμαι ο Ηράκλειτος. Γιατί αγράμματοι με σέρνετε πάνω - κάτω; Δεν κόπιαζα για σας, αλλά για όσους μπορούν να με καταλάβουν. Για μένα ένας άνθρωπος είναι τρισμύριοι, οι αμέτρητοι κανένας. Αυτά θα πω και στην Περσεφόνη. Μη βιάζεσαι να τελειώσεις το βιβλίο του Εφέσιου Ηρακλείτου. Είναι πολύ δύσκολο μονοπάτι. Υπάρχει νύχτα και σκοτάδι χωρίς καθόλου φως. Αν όμως σε οδηγήσει κάποιος μύστης, υπάρχει φως λαμπρότερο απο του ηλίου." ~ Ηράκλειτος Αρχαίο κείμενο Βίοι καὶ γνῶμαι τῶν ἐν φιλοσοφίᾳ εὐδοκιμησάντων Συγγραφέας: Διογένης Λαέρτιος Βιβλίο Θ΄ 13 "Βασιλεὺς Δαρεῖος πατρὸς Ὑστάσπεω Ἡράκλειτον Ἐφέσιον σοφὸν ἄνδρα προσαγορεύει χαίρειν. "Καταβέβλησαι λόγον Περὶ φύσεως δυσνόητόν τε καὶ δυσεξήγητον. ἔν τισι μὲν οὖν ἑρμηνευόμενος κατὰ λέξιν σὴν δοκεῖ δύναμίν τινα περιέχειν θεωρίας κόσμου τε τοῦ σύμπαντος καὶ τῶν ἐν τούτῳ γινομένων, ἅπερ ἐστὶν ἐν θειοτάτῃ κείμενα κινήσει· τῶν δὲ πλείστων ἐποχὴν ἔχοντα, ὥστε καὶ τοὺς ἐπὶ πλεῖστον μετεσχηκότας συγγραμμάτων διαπορεῖσθαι τῆς ὀρθῆς δοκούσης γεγράφθαι παρὰ σοὶ ἐξηγήσεως. βασιλεὺς οὖν Δαρεῖος Ὑστάσπου βούλεται τῆς σῆς ἀκροάσεως μετασχεῖν καὶ παιδείας Ἑλληνικῆς. 14 ἔρχου δὴ συντόμως πρὸς ἐμὴν ὄψιν καὶ βασίλειον οἶκον. Ἕλληνες γὰρ ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἀνεπισήμαντοι σοφοῖς ἀνδράσιν ὄντες παρορῶσι τὰ καλῶς ὑπ' αὐτῶν ἐνδεικνύμενα πρὸς σπουδαίαν ἀκοὴν καὶ μάθησιν. παρ' ἐμοὶ δ' ὑπάρχει σοι πᾶσα μὲν προεδρία, καθ' ἡμέραν δὲ καλὴ καὶ σπουδαία προσαγόρευσις καὶ βίος εὐδόκιμος σαῖς παραινέσεσιν." "Ἡράκλειτος Ἐφέσιος βασιλέι Δαρείῳ πατρὸς Ὑστάσπεω χαίρειν. "Ὁκόσοι τυγχάνουσιν ὄντες ἐπιχθόνιοι τῆς μὲν ἀληθηίης καὶ δικαιοπραγμοσύνης ἀπέχονται, ἀπληστίῃ δὲ καὶ δοξοκοπίῃ προσέχουσι κακῆς ἕνεκα ἀνοίης. ἐγὼ δ' ἀμνηστίην ἔχων πάσης πονηρίης καὶ κόρον φεύγων παντὸς οἰκειούμενον φθόνῳ καὶ διὰ τὸ περιίστασθαι ὑπερηφανίην οὐκ ἂν ἀφικοίμην εἰς Περσῶν χώρην, ὀλίγοις ἀρκεόμενος κατ' ἐμὴν γνώμην." Τοιοῦτος μὲν ἁνὴρ καὶ πρὸς βασιλέα. ---------- Ἡράκλειτος ἐγώ· τί μ' ἄνω κάτω ἕλκετ' ἄμουσοι;οὐχ ὑμῖν ἐπόνουν, τοῖς δ' ἔμ' ἐπισταμένοις.εἷς ἐμοὶ ἄνθρωπος τρισμύριοι, οἱ δ' ἀνάριθμοιοὐδείς. ταῦτ' αὐδῶ καὶ παρὰ Φερσεφόνῃ. μὴ ταχὺς Ἡρακλείτου ἐπ' ὀμφαλὸν εἴλεε βίβλοντοὐφεσίου· μάλα τοι δύσβατος ἀτραπιτός.ὄρφνη καὶ σκότος ἐστὶν ἀλάμπετον· ἢν δέ σε μύστηςεἰσαγάγῃ, φανεροῦ λαμπρότερ' ἠελίου. --------- Φωτογραφία : αρχαία ρωμαϊκά αρχαιολογικά ερείπια, Σαρδηνία

www.fotavgeia.blogspot.com